Adroddiad Blynyddol 2020/21 – Adroddiad y Prif Weithredwr


Dame Melanie DawesDame Melanie Dawes

Dros y deuddeg mis diwethaf rydym wedi dysgu pa mor bwysig yw cysylltedd.

Yn ystod fy neuddeg mis cyntaf fel Prif Weithredwr, roeddwn i’n teimlo hynny’n bersonol. Gan nad oedd modd i mi gwrdd â’r rhan fwyaf o staff Ofcom, gwelais gydweithwyr yn cydweithio’n broffesiynol iawn o bell. Rydyn ni’n edrych ymlaen at gydweithio’n bersonol eto, ond rydyn ni wedi dysgu ffyrdd newydd o fod yn fwy hyblyg yn y dyfodol.

Mae’r flwyddyn ddiwethaf hefyd wedi amharu ymhellach ar ein diwydiannau. Mae hyn wedi tanlinellu pwrpas Ofcom fel rheoleiddiwr, ac mae angen bod yn ystwyth wrth ymateb i newid, gan gadw ffocws hirdymor ar yr un pryd.

Un enghraifft oedd ein hadolygiad o delathrebu cyfanwerthol, a oedd yn cynnwys nodi sut y bydd prisiau’n cael eu rheoleiddio am y pum mlynedd nesaf. Fe wnaethom gynnwys mesurau i ddiogelu band eang hygyrch heddiw, gan hyrwyddo buddsoddiad yn rhwydweithiau yfory. Bydd ein penderfyniadau’n caniatáu i weithredwyr ddod â gwifrau copr sydd wedi bod ar waith am ganrif i ben yn raddol gan eu disodli â band eang ffeibr llawn cyflym, gyda’r sicrwydd rheoleiddio sydd ei angen arnynt i gysylltu cartrefi a swyddfeydd ar gyflymder uwch nag erioed.

Mewn byd cysylltiedig, rhaid i’n rhwydweithiau nid yn unig fod yn gyflym; rhaid iddynt fod yn ddiogel. Mae Ofcom yn paratoi ar gyfer dyletswyddau newydd i sicrhau bod cwmnïau telathrebu yn gweithredu rhwydweithiau diogel a chadarn, gan weithio’n agos gyda’r Ganolfan Seiberddiogelwch Genedlaethol.

Yn ystod y misoedd nesaf, byddwn yn rhoi gwybod i ddarparwyr cyfathrebiadau sut byddwn ni’n monitro eu cydymffurfiad â deddfwriaeth newydd yn y maes hwn, ac yn cynnal profion straen ar sail gwybodaeth i’w helpu i gau unrhyw fwlch diogelwch. Byddwn yn parhau i gynghori Llywodraeth y DU i sicrhau nad yw rhwydweithiau telathrebu’r Deyrnas Unedig yn dibynnu’n ormodol ar un gwneuthurwr. A byddwn yn chwarae ein rhan i helpu i fynd i’r afael â sgamiau sy’n dibynnu ar alwadau ffôn a negeseuon testun, problem gynyddol sy’n gofyn am weithio’n agos gyda’r Llywodraeth, y diwydiant a’r heddlu.

Wrth i ni edrych tua’r dyfodol, mae Ofcom hefyd yn esblygu ac yn ysgwyddo dyletswyddau newydd pwysig. Ym mis Rhagfyr 2020, wrth i Lywodraeth y DU baratoi deddfwriaeth i osod dyletswydd gofal ar gwmnïau cyfryngau cymdeithasol, rhoddodd y dasg o orfodi’r rheolau newydd i Ofcom.

Bydd ein dull gweithredu yn seiliedig ar anghenion a disgwyliadau defnyddwyr ar-lein, ac wedi ei wreiddio yn ein profiad hirsefydlog o gydbwyso rhyddid mynegiant â diogelwch rhag niwed. Byddwn yn ehangu ein harbenigedd yn sylweddol ym maes technolegau digidol, dadansoddi data a seiberddiogelwch, ac yn adeiladu canolfan newydd ym Manceinion i fod yn sail i waith Ofcom.

Fel rhagflaenydd i’n rôl diogelwch ar-lein, yn y flwyddyn i ddod rydym yn dechrau rheoleiddio apiau a gwefannau – sydd wedi eu sefydlu yn y Deyrnas Unedig – a’u prif bwrpas yw rhannu fideos ymysg defnyddwyr. Rhaid i’r darparwyr hyn gymryd camau i ddiogelu defnyddwyr rhag niwed difrifol fel cymell casineb, trais a chynnwys troseddol. Rydym eisoes wedi gweithio gyda llwyfannau fideo i’w hymrwymo i’n rheolau, ac wedi comisiynu ymchwil arloesol ar yr offer a’r technegau y gallant eu defnyddio i wneud eu gwasanaethau’n fwy diogel, yn enwedig i blant.

Wrth i’n rôl diogelwch y rhyngrwyd ehangu ymhellach, byddwn yn ehangu ein harbenigedd. Rydym wedi penodi arbenigwyr i’n helpu i ddefnyddio data’n effeithiol yn ein penderfyniadau, ac i ddeall y defnydd diweddaraf o ddata yn y diwydiant. Ac rydym wedi datblygu rhaglen i’n helpu i ymateb i dechnoleg newydd.

Mae hynny eisoes yn helpu i lywio ein gwaith rheoleiddio. Ym mis Rhagfyr, er enghraifft, fe wnaethom nodi strategaeth newydd ar gyfer rheoli sbectrwm radio’r Deyrnas Unedig. Bydd yn galluogi arloesi di-wifr mewn meysydd fel ffatrïoedd awtomataidd, amaethyddiaeth a monitro’r amgylchedd er mwyn deall effeithiau newid yn yr hinsawdd.

Rwy'n gobeithio bod yr adroddiad hwn yn dangos brwdfrydedd a phenderfyniad Ofcom i sichrau bod cyfathrebiadau yn gweithio i bawb.

Yn yr un modd, ym maes darlledu, rydym yn diwygio ein gwaith rheoleiddio i ystyried newidiadau mewn anghenion cynulleidfaoedd a thechnoleg mewn byd sy’n fwyfwy personol o ran gwylio a gwrando, ar draws nifer digynsail o lwyfannau digidol.

Mae partneriaethau allanol hefyd yn hanfodol i reoleiddio effeithiol, ac rydym wedi cynyddu ein cydweithrediad â’r Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd, yr Awdurdod Gwasanaethau Ariannol a Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth – gan lansio cynllun gwaith ar y cyd ar brosiectau ar-lein i gyfuno ein harbenigedd a’n hadnoddau.

Dyma rai o’r ffyrdd mae Ofcom yn adeiladu ar gyfer y dyfodol. Ond yng nghanol yr holl newid ac addasu, ni fyddwn yn colli golwg ar flaenoriaethau hirsefydlog – fel helpu i ddatblygu sgiliau cyfryngau a chau’r bwlch digidol, drwy ein rhaglen Gwneud Synnwyr o’r Cyfryngau; a herio darlledwyr i gynyddu eu perthnasedd i genhedlaeth newydd drwy ehangu eu gweithlu, gyda disgwyliad newydd i asesu amrywiaeth daearyddol eu staff.

Rwy’n gobeithio bod yr adroddiad hwn yn dangos brwdfrydedd a phenderfyniad Ofcom i sicrhau bod cyfathrebiadau’n gweithio i bawb: hyrwyddo rhwydweithiau cryfach, cynnwys gwych o’r Deyrnas Unedig a byd ar-lein mwy diogel.

Wrth i’n gwlad ddod allan o flwyddyn heriol unigryw, pan oedd cyfathrebu’n bwysicach nag erioed o’r blaen, rydym yn deall pwysigrwydd gwneud hynny’n iawn.

Y Fonesig Melanie Dawes
Prif Weithredwr