Sut gallai technoleg cadwyn atal helpu i reoli rhifau ffôn y DU

09 Hydref 2018

Mae Ofcom wedi cael £700k gan yr Adran Busnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol i ymchwilio i sut gallai technoleg cadwyn atal wella’r modd y caiff rhifau ffôn llinell sefydlog y DU eu rheoli.

Rhwng nawr a mis Ebrill 2020, byddwn yn gwahodd cyfranwyr o'r diwydiant i dreialu’r gwaith o gludo a rheoli miliynau o rifau ffôn gan ddefnyddio technoleg cofnodi a chadwyn atal. Byddwn yn cydlynu’r gwaith hwn ar draws diwydiant, prifysgolion a darparwyr trydydd parti eraill.

Beth yw cadwyn atal?

Mae technoleg cadwyn atal yn defnyddio algorithmau i greu cofnod perchnogaeth dibynadwy. Bydd defnyddio’r dechnoleg hon yn caniatáu i ni greu trafodion dibynadwy (cludo defnyddwyr) rhwng partïon a rheoli cylch bywyd rhifau ffôn gan drawsnewid data i gefnogi perchnogaeth a llwybro galwadau ffôn.

Cafodd technoleg cadwyn atal ei chreu yn 2008 i gefnogi’r cryptoarian, bitcoin. Ers hynny, mae wedi esblygu i gefnogi anghenion busnes.  Mae’r model dibynadwyedd yn seiliedig ar gloi perchnogaeth a statws asedau digidol (rhifau ffôn yn yr achos hwn) gydag allwedd cryptograffig, a llwyfan cronfa ddata a gaiff ei dosbarthu ymysg aelodau. Drwy gyfateb allweddi, busnes a rheolau data, mae cronfa ddata'r gadwyn atal yn dod i benderfyniad cydsyniol ynglŷn â newid yr asedau digidol.

Beth yw potensial yn prosiect hwn?

O ganlyniad i'r cyllid, byddwn yn datblygu technoleg cadwyn atal i wella sut caiff rhifau ffôn y DU eu rheoli. Yn y DU, yn wahanol i nifer o wledydd eraill, does dim cronfa ddata gynhwysfawr ar gyfer rhifo llinellau ffôn sefydlog sy’n cynnwys gwybodaeth lawn am yr holl rifau a pherchnogion sydd wedi’u dyrannu.

Mae tua biliwn o rifau ffôn llinell sefydlog ar gael y DU, sydd naill ai’n cael eu defnyddio eisoes neu wedi’u cadw er mwyn eu dyrannu. Rydym yn cyflwyno sypiau o'r rhifau hyn i weithredwyr telegyfathrebiadau, sy’n rheoli’r rhifau ac yn eu symud (cludo) i mewn ac allan o’u rheolaeth.

Bydd y systemau a ddefnyddir ar gyfer y broses hon ar hyn o bryd yn cael eu herio wrth i rwydweithiau telegyfathrebu symud oddi wrth linellau ffôn analog i seilwaith IP (protocol rhyngrwyd) yn unig.

Gallai symud i gadwyn atal esgor ar nifer o fanteision i ddefnyddwyr a'r diwydiant:

  • Profiadau gwell i gwsmeriaid wrth symud o un darparwr i’r llall;
  • Costau busnes a rheoleiddio is;
  • Cynyddu gallu'r diwydiant;
  • Rheoli galwadau niwsans a thwyll yn fwy effeithlon.

Mae'r gadwyn atal yn ei gwneud yn bosibl cael rhagor o dryloywder rhwng defnyddwyr ac mae’n defnyddio cod meddalwedd ffynhonnell agored sylfaenol. Mae’n gadarn oherwydd mae modd dyblygu’r gronfa ddata o rifau i roi copi i bob defnyddiwr. Mae modd i bob defnyddiwr weld y diweddariadau mewn amser real hefyd, ond ni ellir eu hychwanegu at y gofrestr.

Nid yw'r ymdrechion blaenorol i ddatblygu cronfa ddata ganolog wedi llwyddo oherwydd costau uchel a rhwystrau sy’n atal cydweithio; ond mae’r dechnoleg hon yn rhoi cyfle i ddatblygu ateb cost-effeithiol sy’n addas ar gyfer y dyfodol.

Bydd y dechnoleg a’r wybodaeth a geir o'r prosiect hwn yn un o’r manteision tymor hir i’r holl sefydliadau sy’n rhan ohono, gan gynnwys Ofcom. Mae gennym gyfle i brofi’r datrysiad cyn ei roi ar waith ledled y diwydiant. Rydym yn bwriadu rhannu pethau allweddol a ddysgir, arferion gorau a sylfaen y cod sylfaenol, lle y bo’n briodol, â rheoleiddwyr eraill.

Rydym hefyd yn disgwyl y bydd busnesau cyfathrebu sy’n cymryd rhan yn y prosiect neu’n defnyddio’r cof yn dysgu ac yn datblygu sgiliau newydd, gan arwain at arloesi pellach a defnyddio’r dechnoleg yn fwy eang.

Dywedodd Mansoor Hanif, Prif Swyddog Technoleg Ofcom: “Byddwn yn gweithio gyda'r diwydiant i ymchwilio i sut gallai cadwyn atal wneud y broses o newid darparwyr yn haws ac yn gyflymach i gwsmeriaid llinell sefydlog a chaniatáu iddynt gadw eu rhif – yn ogystal â lleihau galwadau niwsans. Byddwn hefyd yn ehangu ein hymchwil i feysydd eraill lle byddai modd defnyddio technolegau arloesol fel cadwyn atal i fod o fudd i ddefnyddwyr.”