Torri drwyddo – datgelu gwneuthuriad cymdeithasol y diwydiant teledu

18 Medi 2019

Woman with headphones watching a tv filming screen Mae gogwydd cryf yn niwydiant teledu'r DU tuag at bobl sydd wedi cael addysg breifat, yn ôl ymchwil Ofcom.

Mae ein hadroddiad blynyddol Amrywiaeth a Chyfle Cyfartal yn y Diwydiant Teledu yn edrych ar gefndir cymdeithasol ac economaidd y diwydiant teledu am y tro cyntaf eleni. Mae hefyd yn sôn am gynnydd cwmnïau o ran gwella sut maen nhw’n gwella cynrychiolaeth gweithwyr gan gynnwys menywod, pobl anabl a phobl o gefndiroedd lleiafrifoedd ethnig.

Mesur cefndir cymdeithasol

Roedd un deg pedwar o ddarlledwyr mawr – gan gynnwys y BBC, Channel 4 a Viacom (sy’n berchen ar Channel 5) – wedi rhoi gwybodaeth gychwynnol i Ofcom am eu sefydliadau. Roedd hyn yn cynnwys y math o ysgolion a fynychwyd gan weithwyr y diwydiant, a galwedigaethau a chymwysterau eu rhieni pan roedden nhw’n tyfu fyny.

Ysgolion

Ni all unrhyw weithiwr reoli lle neu sut cafodd ei addysgu. Ond mae’r dystiolaeth yn awgrymu bod y diwydiant teledu yn recriwtio pobl o gefndiroedd ysgolion preifat mewn ffordd anghymesur. Mae pobl sy’n gweithio yn y byd teledu ddwywaith yn fwy tebygol na pherson arferol o fod wedi bod mewn ysgol breifat.

Cefndir teuluol

Mae gweithwyr yn y byd teledu bron ddwywaith yn fwy tebygol na'r cyfartaledd o fod wedi cael eu magu mewn cartrefi lle’r oedd gan y sawl a oedd yn ennill y cyflog uchaf alwedigaeth broffesiynol (60% o’i gymharu â’r cyfartaledd cenedlaethol sef 33%). Mae gan dros hanner y rheini sy’n gweithio yn y diwydiant teledu rieni neu warcheidwaid sydd â chymwysterau lefel gradd neu uwch.

Amrywiaeth ehangach

Er bod gennym fwy o wybodaeth na thair blynedd yn ôl, ni fu newid amlwg ym mhroffil amrywiaeth y diwydiant teledu. Mae pobl anabl yn dal yn cael eu tangynrychioli, heb unrhyw welliant ers y llynedd. Yn ogystal, mae menywod a phobl o gefndiroedd ethnig lleiafrifol yn parhau i gael eu tangynrychioli ar lefelau uwch.

Dywedodd Sharon White, Prif Weithredwr Ofcom: “Rydyn ni eisiau diwydiant teledu lle caiff gwahaniaethau eu dathlu a lle mae'r drws ar agor i bawb. Ond mae’r dystiolaeth yn dangos nad ydyn ni’n symud yn ddigon cyflym at gynhwysiant llawn, ac ni allwn ganiatáu i’r cynnydd arafu.

“Rhaid i ddarlledwyr ailddyblu eu hymdrechion i ddeall eu gweithluoedd, edrych ar yr hyn sy’n gweithio a cheisio’n galetach i ddenu’r bobl fwyaf talentog i’r byd teledu - beth bynnag fo’u nodweddion neu beth bynnag fo’u cefndiroedd.”

Camau nesaf

Mae ein hadroddiad yn nodi’r camau sydd angen i ddarlledwyr eu cymryd i hyrwyddo cynhwysiant cymeithasol -yn cynnwys cynnig prentisiaethau, lleoliadau profiad gwaith a chefnogaeth i bobl sy’n dechrau gyrfa sydd o gefndiroedd incwm isel.

Rydyn ni hefyd yn gofyn ar y diwydiant i gymryd camau pellach, yn cynnwys gwellla’r data mae’n ei ddarparu i ni, cyflwyno recrwitio wedi’u dargedu a rhaglenni datblygu i bobl anabl a mesur effeithlonrwydd y mentrau sydd ganddynt yn eu lle.