Diwallu anghenion defnyddwyr post mewn oes ddigidol

26 Tachwedd 2020

Mae Ofcom yn galw ar y Post Brenhinol i foderneiddio ei rwydwaith a dod yn fwy effeithlon, er mwyn cynnal y gwasanaeth cyffredinol a chadw i fyny ag anghenion newidiol defnyddwyr post.

Mae’r farchnad bost wedi newid yn ddramatig dros y blynyddoedd diwethaf. Mae nifer y llythyrau mae pobl yn eu hanfon a’u derbyn wedi gostwng tua 5% bob blwyddyn ers 2015, wrth i bobl ddefnyddio e-bost a chyfathrebiadau ar-lein eraill yn gynyddol.

Mae twf mewn siopa ar-lein wedi arwain at gynnydd cyffredinol yn nifer y parseli ar gyfradd o tua 10% y flwyddyn ers 2015. Ac mae’n ymddangos bod y tueddiadau hyn wedi cyflymu yn ystod pandemig y coronafeirws (Covid-19), gyda’r Post Brenhinol yn gweld cynnydd o 31% yn nifer y parseli yn y DU rhwng mis Ebrill a mis Medi eleni.

Er bod y pandemig wedi gwneud 2020 yn flwyddyn arbennig o heriol i’r Post Brenhinol, roedd y problemau sy’n wynebu’r cwmni oherwydd newidiadau yn y farchnad ac ymddygiad defnyddwyr yn amlwg cyn i’r pandemig ddechrau cael effaith.

Dosbarthu parseli: Rhaid i’r Post Brenhinol foderneiddio a dod yn fwy effeithlon

Mae ein hadroddiad monitro blynyddol ar y farchnad bost yn cynnwys data a thueddiadau yn y sector post, ac mae’n edrych ar berfformiad y Post Brenhinol. Yn 2019/20, cafodd 2.8 biliwn o barseli eu hanfon a’u derbyn yn y DU – biliwn yn fwy nag yn 2013 – mewn marchnad sydd bellach werth dros £10bn o refeniw.

Mae ein dadansoddiad yn dangos bod costau’r busnes sy’n gyfrifol am y gwasanaeth cyffredinol wedi cynyddu y llynedd. Methodd y cwmni â sicrhau enillion effeithlonrwydd na chyrraedd y targedau a osodwyd ganddo ar gyfer gwella cynhyrchiant.

Oni bai fod y Post Brenhinol yn gallu moderneiddio ei rwydwaith i addasu i newidiadau yn anghenion cwsmeriaid parseli, a gweithredu’n fwy effeithlon, gallai cynaliadwyedd y gwasanaeth cyffredinol fod mewn perygl yn y tymor hwy.

Danfon llythyrau: ydy’r gwasanaeth cyffredinol yn adlewyrchu anghenion defnyddwyr?

O dan ddeddfwriaeth, mae’r gwasanaeth post cyffredinol yn mynnu bod y Post Brenhinol yn danfon llythyrau chwe diwrnod yr wythnos (dydd Llun i ddydd Sadwrn) a pharseli bum niwrnod yr wythnos (dydd Llun i ddydd Gwener) i bob cyfeiriad yn y DU, am bris unffurf.

Gyda’r farchnad yn parhau i newid yn gyflym, rydym wedi cynnal adolygiad cynhwysfawr o anghenion defnyddwyr post ar draws y DU, i weld a yw’r gofynion hyn yn dal i adlewyrchu beth sydd ei angen ar bobl a busnesau.

Rydym wedi gofyn i bobl a busnesau sut maent yn teimlo am amrywiaeth o newidiadau damcaniaethol i’r gwasanaeth cyffredinol, i ganfod beth fyddai’n diwallu eu hanghenion. Dim ond y Llywodraeth a’r Senedd a allai wneud unrhyw newidiadau i ofynion sylfaenol y gwasanaeth cyffredinol, ond mae’r canfyddiadau’n rhoi cipolwg ar sut mae agweddau pobl at wasanaethau post wedi esblygu.

Fe welsom fod y gofyniad presennol i ddanfon llythyr chwe diwrnod yr wythnos yn diwallu anghenion 98% o ddefnyddwyr preswyl a 97% o fusnesau bach a chanolig yn y DU. Byddai lleihau hyn i bum diwrnod yr wythnos, ond gadael holl elfennau eraill y gwasanaeth fel y maen nhw ar hyn o bryd, yn dal i ddiwallu anghenion 97% o’r defnyddwyr hyn.

Mae hyn yn awgrymu y byddai lleihau amlder y gofyniad i ddanfon llythyrau i bum diwrnod yr wythnos, yn adlewyrchu anghenion rhesymol defnyddwyr o hyd. Byddai o bosibl yn caniatáu i’r Post Brenhinol wneud arbedion o tua £125-225m y flwyddyn.

Fodd bynnag, mae’r Post Brenhinol yn dal i wynebu heriau ariannol sylweddol ac ni fyddai’r arbediad hwn yn ddigon i sicrhau cynaliadwyedd tymor hwy y gwasanaeth cyffredinol.

Mae ein hymchwil yn awgrymu y byddai anghenion pobl yn dal i gael eu diwallu petai nifer y llythyrau sy’n cael eu danfon yn gostwng o chwe diwrnod yr wythnos i bump

Senedd y DU yn y pen draw fyddai’n penderfynu a oes angen y newid hwn. Fodd bynnag, rhaid i’r Post Brenhinol barhau i foderneiddio a dod yn fwy effeithlon, er mwyn cadw i fyny â newidiadau yn anghenion cwsmeriaid.

Lindsey Fussell, Cyfarwyddwr Grŵp Rhwydweithiau a Chyfathrebiadau Ofcom