Mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.

Datgelu amrywiaeth diwydiant teledu y Deyrnas Unedig

14 Medi 2017

Mae angen i ddarlledwyr wella amrywiaeth eu gweithwyr, meddai Ofcom heddiw, wrth i astudiaeth fawr o amrywiaeth yn y byd teledu ganfod nad ydy menywod, grwpiau lleiafrifoedd ethnig a phobl anabl yn cael eu cynrychioli’n ddigonol yn y diwydiant.

Mae adroddiad Ofcom, Amrywiaeth a chyfle cyfartal yn y diwydiant teledu, yn datgelu maint a natur yr her sy’n wynebu’r diwydiant teledu mewn perthynas ag amrywiaeth, gyda ffocws ar y pum prif ddarlledwr - y BBC, Channel 4, ITV, Sky a Viacom (perchennog Channel 5).

Mae angen i ddarlledwyr ehangu cwmpas y dalent sy’n gweithio ar ac oddi ar y sgrin. Mae gormod o bobl o grwpiau lleiafrifol yn ei chael hi’n anodd cychwyn ym maes teledu, gan greu bwlch diwylliannol rhwng y bobl sy’n gwneud y rhaglenni a'r miliynau sy’n eu gwylio.

Mae ymchwil blaenorol gan Ofcom wedi canfod bod llawer o bobl yn teimlo nad yw darlledwyr yn gwneud rhaglenni sy’n portreadu eu bywydau a’u cymunedau mewn ffordd ddilys.

Prinder data

Mae’r adroddiad yn nodi bod angen i ddarlledwyr fonitro cyfansoddiad eu gweithwyr yn well ac yn fwy rheolaidd, a hynny ar fyrder. Er bod y rhan fwyaf wedi rhoi gwybodaeth i Ofcom ar rywedd eu gweithwyr, dim ond ar gyfer 81% o’u gweithwyr y gallai’r diwydiant teledu gynnig data ar ethnigrwydd, a ffigurau anabledd ar gyfer dim ond 69%.

Darparodd darlledwyr lai fyth o wybodaeth ar gyfer nodweddion eraill: ni chafwyd data ganddynt ar oed 43% o weithwyr, ni chafwyd dim gwybodaeth ar gyfeiriadedd rhywiol 62% o weithwyr, a dim data ar grefydd neu gred 67% o weithwyr.

Sut mae’r pum prif ddarlledwr yn cymharu ar amrywiaeth

  • Nid yw menywod yn cael eu cynrychioli’n ddigonol. Mae menywod yn cyfateb i 48% o weithwyr ar draws y pum prif ddarlledwr, o’i gymharu â 51% ym mhoblogaeth ehangach y Deyrnas Unedig.
  • Mae cynrychiolaeth menywod ar lefel uwch hyd yn oed yn llai. Mae gan y pum prif ddarlledwr fwy o ddynion na menywod mewn rolau uwch
  • Nid yw gweithwyr o leiafrifoedd ethnig yn cael eu cynrychioli’n ddigonol. Mae gweithwyr lleiafrifoedd ethnig yn cynrychioli 12% o’r gweithwyr ar draws y pum prif ddarlledwr, sy’n is na chyfartaledd poblogaeth y DU sef 14%. Mae cynrychiolaeth lleiafrifoedd ethnig yn llai eto ar lefelau uwch.
  • Mae’n ymddangos bod y gynrychiolaeth o blith pobl anabl yn sylweddol is. Dim ond 3% o weithwyr ar draws y pum prif ddarlledwr sy’n nodi eu hunain eu bod yn anabl, o’i gymharu â 18% o boblogaeth y Deyrnas Unedig.

Dywedodd Sharon White, Prif Weithredwr Ofcom: “Mae teledu’n ganolog i economi greadigol, cymdeithas a thirwedd ddiwylliannol y Deyrnas Unedig, a chredwn fod creadigrwydd yn y maes darlledu’n ffynnu ar amrywiaeth syniadau.

“Mae adroddiad heddiw yn rhoi darlun sy’n peri gofid, gyda nifer o ddarlledwyr heb fod yn monitro cyfansoddiad eu gweithwyr yn iawn. Rydym yn cyhoeddi nifer o fesurau i helpu i gau’r bwlch rhwng y bobl sy’n gwneud rhaglenni, a’r miliynau sy’n eu gwylio.”

Camau gweithredu gan ddarlledwyr

Tra bo rhai darlledwyr yn gweithredu i wella amrywiaeth mae angen newid sylweddol ar draws y diwydiant ac mae angen i ddarlledwyr weithredu.

  • Yn gyntaf, dylai darlledwyr fesur a monitro cyfansoddiad eu gweithlu yn rheolaidd a hynny i safon gyson uchel, gan gofnodi’r holl nodweddion gwarchodedig o dan y Ddeddf Cydraddoldeb, a holl swyddogaethau a phrif lefelau’r swyddi.
  • Yn ail, mae Ofcom yn disgwyl i ddarlledwyr osod targedau amrywiaeth clir, fel bo’u gweithwyr yn adlewyrchu’r gymdeithas rydym yn byw ynddi yn fwy cywir.
  • Yn drydydd, dylai’r gwaith o weddnewid amrywiaeth gael ei arwain o’r brig. Rydym am weld Prif Weithredwyr yn atebol am gyflawni yng nghyswllt eu targedau amrywiaeth. Mae’n rhaid i bolisïau amrywiaeth cynhwysfawr gael eu gwreiddio o’r brig i lawr, gydag uwch hyrwyddwyr amrywiaeth yn arwain yr agenda; gwerthusiadau o uwch weithwyr yn erbyn amcanion amrywiaeth; a hyfforddiant ar amrywiaeth a ‘rhagfarn ddiarwybod’.

Rôl y BBC

Fel darlledwyr mwyaf y Deyrnas Unedig, mae safbwynt y BBC mewn perthynas ag amrywiaeth yn debyg o gael effaith anghymesur ar y diwydiant ehangach. Dylai'r BBC fod yn arwain y ffordd. Ond, mae adroddiad heddiw yn dangos nad yw ei berfformiad gyda'r rhan fwyaf o nodweddion gystal â pherfformiad Channel 4.

Camau gweithredu gan Ofcom

Mae Ofcom heddiw wedi cyhoeddi nifer o fesurau i gydategu gwaith y diwydiant ar amrywiaeth.

Datblygu rhagor ar ein rhaglen fonitro. Adroddiad heddiw yw'r cyntaf mewn cyfres o gyhoeddiadau blynyddol a fydd yn mesur amrywiaeth y diwydiant teledu, gan nodi pa ddarlledwyr sy’n gwella a pha rai sydd â rhagor o waith i’w wneud. Byddwn yn gweithio gyda darlledwyr i’w helpu i wella ansawdd eu data a’r gallu i’w gymharu, ac yn ystyried pa wybodaeth newydd y gellir ei darparu i asesu dosbarth cymdeithasol y bobl yn y maes darlledu gan edrych ar eu cefndiroedd daearyddol ac addysgol.

Dal darlledwyr i gyfrif am rwymedigaethau cyfle cyfartal. Rydym wedi archwilio’n fanwl y trefniadau sydd gan bob trwyddedai darlledu ar waith i hyrwyddo cyfleoedd cyfle cyfartal, yn unol â'r amod yn eu trwydded. Byddwn yn gofyn i drwyddedeion, nad oes ganddynt, yn ein barn ni, drefniadau digonol ar waith, egluro sut maent yn bwriadu cyflawni eu rhwymedigaethau.

Cyfarwyddyd gwell ar amrywiaeth. Yng ngoleuni adroddiad heddiw, byddwn yn diweddaru ein cyfarwyddyd i ddarlledwyr ar amrywiaeth. Bydd yn rhaid i ddarlledwyr ystyried y cyfarwyddyd hwn pan fyddant yn datblygu eu trefniadau i hybu cyfle cyfartal.

Camau gorfodi yn erbyn darlledwyr a fethodd ddarparu’r data angenrheidiol Methodd 57 trwyddedai ag ymateb i’n cais am wybodaeth erbyn y dyddiad cau ac rydym wedi dechrau cymryd camau gorfodi.

Gofyn am bwerau ychwanegol. Rydym wedi ysgrifennu at yr Ysgrifennydd Gwladol dros faterion Digidol, Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon i ofyn am estyniad i’r rhestr o nodweddion gwarchodedig yn adrannau 27 a 337 o Ddeddf Cyfathrebiadau 2003. Byddai hyn yn caniatáu i ni fynnu bod darlledwyr yn darparu data ar ystod ehangach o nodweddion, yn hytrach na bod rhai adrannau yn wirfoddol, ac yn mynnu bod yn rhaid i’w trefniadau cyfle cyfartal gynnwys y nodweddion hyn.

Cyhoeddi data amrywiaeth ar y diwydiant radio. Dros y misoedd nesaf, byddwn yn dechrau gweithio ar fesur amrywiaeth diwydiant radio’r Deyrnas Unedig.

Mae'r tabl isod yn dangos sut mae'r pum prif ddarlledwr yn cymharu gyda'i gilydd: