Wyth ymhob deg o ddefnyddwyr y rhyngrwyd yn gofidio am fynd ar-lein

18 Medi 2018

Mae tua wyth ymhob deg o ddefnyddwyr y rhyngrwyd (79%) yn gofidio am agweddau'n gysylltiedig â mynd ar-lein. Yn ogystal, mae agos i hanner (45%), wedi profi rhyw ffurf ar niwed ar-lein, yn ôl ymchwil gan Ofcom ar y cyd â Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth.

Mae’r astudiaeth yn dangos bod amddiffyn plant yn bryder mawr, ac mae’n datgelu lefelau cymysg o ddealltwriaeth o ba fathau o gyfryngau sy’n cael eu rheoleiddio.

Gofynnodd yr arolwg 1,686 o ddefnyddwyr y rhyngrwyd dros 16 am eu hagweddau ynglŷn â, a’u profiadau o niwed ar-lein ar draws amrywiaeth o gategorïau.

Mae’r canfyddiadau’n dangos bod:

  • 66% o ymatebwyr yn gofidio am gynnwys ar-lein;
  • 58% yn poeni am ddata neu breifatrwydd;
  • 55% yn poeni am ryngweithiadau gyda defnyddwyr eraill; a
  • 54% yn pryderu am hacio neu ddiogelwch.

Ymhlith y niwiediau hyn, y rhai sy’n ymwneud â hacio a diogelwch oedd â’r effaith mwyaf negyddol ar y rhai hynny oedd â phrofiad ohonynt.

Gwnaeth yr ymchwil hefyd ganfod bod diogelu plant yn bryder sylweddol, gyda rhai o’r ymatebwyr yn nodi niweidiau posibl fel ecsbloetiaeth, cynnwys amhriodol, bwlio, aflonyddwch neu drolio.

Profiad o niwed ar-lein

Roedd cyfanswm o 45% o ymatebwyr yn dweud eu bod wedi cael profiad o niwed ar-lein. Roedd rhain yn cynnwys rhyw 20% wnaeth dderbyn ebyst neu gyfathrebiadau sbam; 14% cafodd brofiad o feirysau neu feddalwedd maleisus; 13% cafodd brofiad o sgamiau, twill neu ddwyn hunaniaeth; a 10% wnaeth weld newyddion ffug neu wybodaeth wallus ar-lein.

Dywedodd un ymhob pump o’r ymatebwyr eu bod wedi cyflwyno cwyn am gynnwys niweidiol ar-lein, er bod oedolion iau yn fwy tebygol o wneud hyn. Roedd agos i hanner wnaeth gwyno am gynnwys niwediol rhwng 16-34 oed, a dim ond 16% dros 55 oed. Cynnwys rhywiol anghyfreithlon oedd fwyaf tebygol i symbylu cwynion, gyda chynnwys sy’n hyrwyddo terfysgiaeth a hiliaeth yn ail.

Camddeall rheoleiddio

Mae’r ymchwil hefyd yn edrych ar ddealltwriaeth a barn ymatebwyr am lefelau rheoleiddio cyfredol cynnwys ar-lein a'r ffaith bod dealltwriaeth yn gymysg. Mae 31% a 30% yn meddwl bod gwefannau cyfryngau cymdeithasol a safleoedd rhannu fideos yn cael eu rheoleiddio.

Er bod yna farn cymysg am lefelau rheoleiddio cyfredol, roedd dros hanner o ymatebwyr yn teimlo bod angen rheoleiddio mwy o'r cyfryngau cymdeithasol.

Ochr yn ochr â'r ymchwil, mae Ofcom wedi cyhoeddi dogfen drafod sy'n archwilio niwed ar-lein. Cafodd y ddogfen ei dylunio i gyfrannu i'r drafodaeth ynglŷn â sut gall pobl gael eu gwarchod rhag niwed ar-lein. Mae hefyd yn ystyried sut gall y gwersi a ddysgwyd wrth reoleiddio darlledu gyfrannu at waith gan gynllunwyr polisi i fynd i'r afael â'r mater.