Mae angen i gwmnïau telathrebu wneud mwy i helpu cwsmeriaid sy'n ei chael yn anodd talu eu biliau

22 Gorffennaf 2021

Mae'n rhaid i gwmnïau telathrebu wneud mwy i gefnogi pobl mewn caledi ariannol, neu mae'n bosib y byddant yn wynebu ymyriadau rheoleiddio newydd i ddiogelu cwsmeriaid yn well, mae Ofcom wedi rhybuddio.

Y llynedd, gwnaethom adrodd ar yr heriau yr oedd rhai cwsmeriaid yn eu hwynebu wrth dalu eu biliau telathrebu, a'r hyn yr oedd darparwyr yn ei wneud i'w helpu nhw. Rydym yn croesawu'r camau y mae rhai cwmnïau wedi'u cymryd ers hynny i gyflwyno pecynnau cost isel ar gyfer pobl sydd ar fudd-daliadau, neu i wella'r rhai sydd ganddynt eisoes.

Mae ymchwil newydd a gyhoeddwyd heddiw yn dangos bod cwsmeriaid band eang a symudol yn derbyn gwasanaethau gwell a bod prisiau wedi gostwng ar gyfartaledd. Er hynny, mae llawer o bobl ar incwm isel yn cael trafferth talu, ac nid yw pob un ohonynt yn derbyn y gefnogaeth sydd ei hangen arnynt.

Mae llawer o gwsmeriaid telathrebu'n cael mwy am lai

Mae’r farchnadoedd band eang a symudol yn cynnig amrywiaeth o ddewisiadau i gwsmeriaid, gyda chytundebau gwahanol ar gael i siwtio anghenion gwahanol. Mae ein hadroddiad Tueddiadau Prisio blynyddol yn rhoi dadansoddiad o'r hyn y talodd cwsmeriaid yn y DU am eu gwasanaethau band eang a ffôn yn 2020.

Roedd prisiau ‘cwsmer newydd’ cyfartalog y llynedd ar gyfer bwndelau band eang cyflym iawn a llinell dir bron 20% yn rhatach mewn termau real nag yn 2015, dros y cyfnod hwnnw cododd y defnydd cyfartalog o ddata band eang gan aelwydydd 342% a chododd cyflymder lawrlwytho cyfartalog 178%.

Yn yr un modd, roedd cost gyfartalog gwasanaethau symudol yn 2020, yn seiliedig ar ddefnydd cyfartalog ar draws yr holl ddefnyddwyr symudol 20% yn rhatach mewn termau real nag yn 2015, a defnyddiodd pobl 369% yn fwy o ddata.

Gallai llawer o bobl dalu llai a chael gwasanaeth cyflymach heddiw. Mae rhwydweithiau band eang ffeibr llawn, sy'n llawer mwy cyflym a dibynadwy na'r rhai y mae'r rhan fwyaf o bobl yn eu defnyddio heddiw, yn ehangu'n gyflym ac ar gael erbyn hyn i 21% o'r DU. Mae rhai gwasanaethau ffeibr llawn sy'n darparu cyflymder o tuag 1 Gdid yr eiliad ar gael am cyn lleied â £25 y mis.

Ond mae llawer yn cael trafferth talu eu biliau o hyd

Mae data newydd yr ydym wedi'i gywain ar fforddadwyedd gwasanaethau cyfathrebu yn dangos bod tua dwy filiwn o aelwydydd yn ei chael yn anodd fforddio mynediad i'r rhyngrwyd.

Ers ein hadroddiad diwethaf ar fforddadwyedd ym mis Rhagfyr, mae BT, Community Fibre, Hyperoptic, KCOM, Virgin Media a VOXI i gyd wedi cyflwyno tariffau cost isel ar gyfer pobl sydd ar fudd-daliadau, neu maent wedi gwella'r tariffau yr oeddent eisoes yn eu darparu. Mae'r rhain ar gael am rhwng £10 ac £20 y mis a gallant arbed £200 y flwyddyn ar gyfartaledd i aelwydydd ar incwm isel.

  1. Tariffau fforddiadwy wedi'u targedu gyda meini prawf cymhwystra incwm:
CynnyrchPrisCyflymderCymhwystra
BT Home Essentials £15 y mis 36 Mbit/s Credyd Cynhwysol (UC), Lwfans Ceisio Gwaith (JSA), Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA), Credyd Pensiwn (Credyd Gwarant)
BT Home Essentials 2 £20 y mis 67 Mbit/s
Community Fibre £10 y mis 10 Mbit/s UC, Lwfans JSA ar sail Incwm, ESA ar sail Incwm, Budd-dal Tai, Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
Hyperoptic Fair Fibre 50 £15 y mis 50 Mbit/s

UC, JSA ar sail Incwm, ESA ar sail Incwm, Credyd Pensiwn, Budd-dal Tai, PIP

Hyperoptic Fair Fibre 150 £25 y mis 150 Mbit/s
KCOM Lightstream Flex £19.99 y mis 30 Mbit/s UC dim enillion, JSA, ESA ar sail Incwm, IS, Credyd Pensiwn, Budd-dal Tai, PIP
Virgin Media Essential Broadband £15 y mis 15 Mbit/s Credyd Cynhwysol
VOXI For Now £10 y mis 5G lle bo ar gael

UC (ar sail cyflogaeth), JSA, ESA

Er hynny, bu'r defnydd o'r tariffau wedi'u targedu hyn yn isel, gyda dim ond 40,000 o aelwydydd yn ymrestru arnynt. Mae hyn yn cynrychioli tua 0.15% o'r holl gartrefi yn y DU, sef dim ond 1% o'r rhai sy'n derbyn budd-daliadau am fod allan o waith.

Dengys ein hymchwil ddiweddaraf hefyd fod 2% o gwsmeriaid band eang a 3% o gwsmeriaid symudol mewn ôl-ddyledion, a bod 0.1% o gwsmeriaid band eang a 0.2% o gwsmeriaid symudol yn cael eu datgysylltu gan eu darparwr bob mis. Rhwng Ionawr 2020 ac Ionawr 2021, cododd y cyfanswm dyled ymysg cwsmeriaid band eang a symudol o £475m i £550m.

Mae darparwyr wedi gwneud rhywfaint o gynnydd, ond mae mwy i'w wneud

Er bod chwe darparwr yn cynnig tariffau 'cymdeithasol' wedi'u targedu ar gyfer cwsmeriaid ar incwm isel, mae llawer o hyd nad ydynt yn eu cynnig, ac mae angen i ddarparwyr y rhai sydd ar gael wella sut maen nhw'n hysbysebu nhw gan fod y defnydd ohonynt yn isel.

Ar hyn o bryd nid yw'n ofynnol i ddarparwyr gynnig tariffau cymdeithasol, a chyfrifoldeb Llywodraeth y DU yw penderfynu a ddylid ymgymryd ag adolygiad ffurfiol o dariffau cymdeithasol.

Fodd bynnag, os nad yw'r diwydiant telathrebu'n mynd i’r afael yn ddigonol â’n pryderon, credwn y byddai achos cryf dros ystyried a oes angen tariffau cymdeithasol mandadol er mwyn taclo’r bylchau sy’n weddill yn y cymorth, ochr yn ochr ag opsiynau posibl eraill.

Mae cryn dipyn o amrywiad hefyd yn y ffordd y mae cwmnïau gwahanol yn trin cwsmeriaid a allai fod mewn dyled neu'n cael trafferth talu eu biliau. Gallai hyn achosi i rai pobl dderbyn llai o gefnogaeth na rhai eraill, gan ddibynnu ar bwy yw eu darparwr.

Felly, rydyn ni’n ystyried a ddylid cryfhau’r mesurau diogelu ar gyfer pobl sydd mewn dyled neu sy’n ei chael hi’n anodd talu. Rydym wedi gwahodd pob parti sydd â diddordeb i rannu eu barn gyda ni ar hyn.

Mae llawer ohonom yn cymryd medru mynd ar-lein a ddefnyddio ffonau symudol yn ganiatol, ond os ydych ar incwm isel neu'n wynebu caledi, gall fforddio talu am y gwasanaethau hanfodol hyn fod yn anodd iawn.

Rydym yn pryderu bod llawer o aelwydydd ar yr incwm isaf yn ei chael yn anodd cadw rheolaeth ar eu biliau ac mae angen i ddarparwyr gymryd camau i sicrhau bod y cwsmeriaid hyn yn derbyn y cymorth sydd ei angen arnynt.

Lindsey Fussell, Cyfarwyddwr Grŵp Rhwydweithiau a Chyfathrebiadau Ofcom