Mesurau diogelu newydd i bobl sy’n cymryd rhan mewn rhaglenni teledu a radio

18 Rhagfyr 2020

Mae’n rhaid i bobl sy'n cymryd rhan mewn rhaglenni teledu a radio dderbyn gofal priodol gan ddarlledwyr, o dan reolau newydd a gyflwynir gan Ofcom.

Fe lansiom adolygiad o fesurau diogelu cyfranogwyr mewn rhaglenni yng ngoleuni’r naws agored mewn cymdeithas am iechyd meddwl a lles a phryderon amdanynt. Dros flynyddoedd diweddar rydym hefyd wedi gweld cynnydd cyson mewn cwynion am les pobl sy'n cymryd rhan mewn rhaglenni.

Heddiw, rydym yn cyhoeddi mesurau diogelu newydd a mwy cryf o dan ein cod darlledu. Mae hyn yn dilyn ymgynghori â darlledwyr, cynhyrchwyr rhaglenni, gweithwyr gofal iechyd proffesiynol, a chyn-gyfranogwyr mewn rhaglenni a'u cynrychiolwyr.

Mesurau diogelu newydd

Ehangu ein rheolau tegwch yn y cod darlledu

Rydym yn cyflwyno gofyniad newydd i ddarlledwyr fod â gofal dyladwy dros les pobl a allai fod mewn perygl o niwed sylweddol o ganlyniad i gymryd rhan mewn rhaglen.

Anelir y mesurau at warchod pobl sy'n agored i niwed ac eraill nad ydynt wedi arfer bod yn llygad y cyhoedd. Bydd angen i ddarlledwyr gymryd gofal dyladwy lle, er enghraifft: mae rhaglen yn debygol o ddenu lefel uchel o ddiddordeb yn y cyfryngau neu gyfryngau cymdeithasol; mae'r rhaglen yn cynnwys gwrthdaro neu sefyllfaoedd emosiynol heriol; neu mae'n ei gwneud yn ofynnol i berson ddatgelu agweddau ar eu bywydau a allai fod yn breifat neu’n drawsnewidiol.

Nid yw'r mesurau'n berthnasol pan fo'r pwnc yn ddibwys, neu pan fydd cyfranogiad rhywun yn fach - neu pan fo'r darlledwr yn gweithredu er budd y cyhoedd, fel sy'n debygol o fod yn wir am y rhan fwyaf o raglennu newyddion a materion cyfoes.

O dan y rheolau newydd hyn, rhaid rhoi gwybod i bobl sy'n cymryd rhan mewn rhaglenni hefyd am unrhyw risgiau lles posibl a allai godi o'u cyfranogiad, ac unrhyw gamau y mae'r darlledwr neu wneuthurwr rhaglenni yn bwriadu eu cymryd i liniaru nhw.

Cryfhau ein rheol tramgwydd o dan y cod darlledu

Rydym yn cryfhau geiriad ein rheol 'safonau a dderbynnir yn gyffredinol'. Mae hyn yn golygu bod yn rhaid i ddeunydd a allai beri tramgwydd i wylwyr a gwrandawyr gael ei gyfiawnhau gan y cyd-destun.

Mae trin pobl yr ymddengys eu bod mewn perygl o niwed sylweddol o ganlyniad i gymryd rhan mewn rhaglen bellach wedi'i gynnwys fel enghraifft echblyg o ddeunydd a allai beri tramgwydd i gynulleidfaoedd.

Cyflwyno canllawiau newydd i ddarlledwyr

Byddwn yn cyhoeddi canllawiau newydd i helpu darlledwyr i gydymffurfio â'r gofynion newydd hyn. Bydd hyn yn cynnwys enghraifft o 'fatrics risg' i helpu darlledwyr wrth ystyried pa lefel o ofal i'w ddarparu i gyfranogwyr mewn gwahanol sefyllfaoedd golygyddol.

Mae pobl sy'n cymryd rhan mewn rhaglenni teledu a radio yn haeddu cael gofal priodol. Mae ein mesurau diogelu newydd yn gosod safon glir o ofal i ddarlledwyr ei bodloni – gan daro cydbwysedd gofalus rhwng rhyddid creadigol darlledwyr a lles y bobl y maent yn eu cynnwys

Adam Baxter, Cyfarwyddwr Safonau a Gwarchod Cynulleidfaoedd Ofcom

Bydd y mesurau newydd yn berthnasol i raglenni sy'n dechrau cynhyrchu ar neu ar ôl dydd Llun 5 Ebrill 2021. Cyn hynny, byddwn yn cyhoeddi ein canllawiau ar gyfer darlledwyr.