Sut gwnaeth arbenigwyr Ofcom helpu sêr Glastonbury i ddisgleirio

05 Gorffennaf 2019

Gwnaeth mynychwyr Gŵyl Glastonbury fwynhau perfformiadau soniarus gan gantorion yn amrywio o Gôr Penrhyn i Kylie Minogue, diolch i ymdrechion tîm Cynhyrchu Rhaglenni a Digwyddiadau Arbennig Ofcom (PMSE).

Mae’r criw PMSE yn helpu i reoli’r tonnau radio sy’n cael eu defnyddio gan offer fel microffonau di-wifr, monitorau clywedol, camerâu a dyfeisiau cyfathrebu di-wifr fel ‘walkie-talkies’. Mae’n nhw hefyd yn sicrhau bod gan ddefnyddwyr yr offer hyn y trwyddedau cywir.

Mae’n rhaid i bob offeryn ddefnyddio ei amledd ei hun ar y sbectrwm radio a rhaid rheoli rhain yn ofalus i sicrhau nad ydynt yn ymyrryd â’i gilydd, neu gydag unrhyw dechnoleg sy’n cael ei defnyddio ar neu gerllaw safle’r digwyddiad.

Des discussing frequencies with Sheryl Crow’s monitor engineer
Des yn trafod amleddau gyda pheirianydd monitorau Sheryl Crow

Cynllunio gofalus

Roedd Des Vitalis a Greg Smith ymhlith aelodau’r tîm wnaeth gynllunio am 6 wythnos i sicrhau bod yr offer amrywiol a ddefnyddiwyd gan berfformwyr a’r criw yn Glastonbury yn gweithio’n effeithiol ac yn ddiogel. Roedden nhw yno hefyd yn ystod yr ŵyl i gadw llygad.

Diolch i waith y tîm, roedd miliynau o wrandawyr yn gallu mwynhau cerddoriaeth glir fel grisial -ar y safle ac ar deledu a radio.

Ond nid tasg syml mohoni – aseiniodd y criw 1,742 o amleddau radio ar gyfer offer a ddefnyddiwyd ar draws safle’r digwyddiad -400 yn fwy na llynedd. Roedd hyn yn golygu bod angen cynllunio arbenigol ar draws nifer o lwyfannau, oll gyda’u hanghenion arbennig yn dibynnu ar y nifer a’r math o offer a ddefnyddiwyd.

Felly, sut aethon nhw ati?

Dywedodd Des: “Gwnaethon ni weithio gyda threfnwyr y digwyddiad a thimoedd clywedol-gweledol pob un o’r bandiau. Yna roedd radio a theledu -oll gyda’u hanghenion eu hunain -fel cyflwynwyr yn siarad ar gamera.

“Hefyd gwnaethon ni weithio gyda chydweithwyr yn Ofcom o’n tîm sicrhau sbectrwm, Richard Beere a Matthew Allen, yn ymweld â safle’r ŵyl cyn iddi gychwyn.

“Aethon ni â mast arbennig i fesur signalau teledu, i sicrhau eu bod yn glir. Mynegodd trefnwyr y digwyddiad bryderon am y newdiadau i wasanaethau teledu digidol yn yr ardal wythnos cyn i’r ŵyl ddechrau. Gallai hyn wedi effeithio ar y sbectrwm roedden ni’n ei ddefnyddio.

“Fodd bynnag, gwaethon ni sicrhau na fyddai’r newidiadau hyn yn effeithio ar yr amleddau cafodd eu trwyddedu ar gyfer y digwyddiad.”

Jay, Des and Greg investigating BBC’s interference issue
Jay, Des a Greg yn archwilio achos o ymyriant y BBC 

Syllu ar y sêr

Yn broffesiynol iawn, ni chafodd y ddau hunluniau gyda’r bandiau -ond roedden nhw o fewn tafliad carreg i artistiaid fel Janet Jackson a Lauryn Hill. Cafodd Des sgwrs ddifyr hefyd gyda Bananarama yn yr ystafell werdd.

Llwyddiant arall

“Roedd y digwyddiad bron yn ddi-drafferth,” dywedodd Greg. “Penderfynodd un o griw sain yr artistiaid ddefnyddio amledd wahanol i’r un wnaethon ni ddyrannu iddo. Effeithiodd hyn ar yr offer roedd un o gyflwynwyr y BBC yn ei ddefnyddio, ond yn ffodus, gwnaethon ni ddatrys hyn yn gyflym”.

Ychwanegodd: “Yn gyffredinol, cawson ni adborth gwych -roedd pobl Stormzy yn hapus a’r BBC hefyd. Rydyn ni wrth ein boddau ei fod yn lwyddiant mawr -ond mae’n gallu bod yn heriol iawn!”

1 / 3

Y tîm yn cael seibiant prin a chyfle am lun cyflym ar y safle

2 / 3

Ar y llwyfan yn ystod perfformiad Babymetal

3 / 3

Llwyfan West Holts


Beth yw sbectrwm?

Allwch chi ddim gweld na theimlo sbectrwm radio. Ond mae angen sbectrwm ar unrhyw ddyfais sy’n cyfathrebu’n ddiwifr - fel setiau teledu i allweddi ceir, monitorau babis, meicroffonau diwifr a lloerennau. Mae ffonau symudol yn defnyddio sbectrwm i gysylltu â mast lleol er mwyn i bobl allu gwneud galwadau ffôn a defnyddio'r rhyngrwyd.

Pam fod Ofcom yn rheoli defnydd sbectrwm? 

Dim ond hyn a hyn o sbectrwm sydd ar gael, felly mae angen ei reoli’n ofalus. Mae bandiau penodol o sbectrwm yn cael eu defnyddio at ddibenion gwahanol. Er enghraifft, mae cwmnïau ffonau symudol yn defnyddio gwahanol rannau o’r sbectrwm i gwmnïau teledu. Felly mae angen ei reoli i sicrhau nad oes ymyrraeth ar wasanaethau ac nad oes amharu ar bobl ac ar fusnesau.