Mwy o Bobl Hŷn yn troi at Dechnoleg

20 June 2017

  • Mae mwy o bobl hŷn nag erioed yn troi at ddefnyddio ffonau clyfar a dyfeisiau tabled
  • Mae gan hanner defnyddwyr y ryngrwyd rhwng 65 a 74 oed broffil cyfryngau cymdeithasol
  • *Ond mae rhai defnyddwyr hŷn y rhyngrwyd yn ddihyder ar-lein

Mae mwy o bobl hŷn nag erioed yn cofleidio'r dechnoleg gymdeithasol a’r dechnoleg glyfar. Mae chwarter y bobl dros 75 oed yn defnyddio cyfrifiaduron tabled, ac mae hanner cenhedlaeth y cynnydd (baby boomers) sydd arlein yn defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol.

Daw'r canfyddiadau o adroddiad blynyddol Ofcom Agweddau Oedolion a'u Defnydd o Gyfryngau, ac mae’n datgelu sut mae pobl yn defnyddio, yn deall ac yn teimlo am y cyfryngau a’r cyfathrebu maent yn dibynnu arnynt bob dydd.

Mae'r adroddiad eleni yn dangos twf trawiadol yn nefnydd pobl hŷn o dechnoleg rhwng 2015 a 2016. Mae mwy a mwy o genhedlaeth y cynnydd rhwng 65 a 74 oed wedi’u cysylltu â’r dechnoleg, ac mae pedwar o bob deg (39%) yn defnyddio ffôn clyfar, cynnydd o 11 pwynt canran mewn blwyddyn.

Gwelwyd cynnydd sydyn yn nifer y bobl dros 75 oed sy’n defnyddio cyfrifiaduron tabled, o 15% i 27%. Ac mae nifer y bobl yn y grŵp oedran hwn sy’n defnyddio ffonau clyfar wedi dyblu bron, o 8% i 15%.

Mae gan bron hanner (48%) defnyddwyr y rhyngrwyd rhwng 65 a 74 oed broffil cyfryngau cymdeithasol erbyn hyn. Ymysg y bobl dros 75 oed, mae'r gyfran sydd â phroffil wedi dyblu bron – o 19% i 41%.

Mae oddeutu naw o bob deg (87%) o bobl hŷn dros 65 oed sy’n troi at dechnoleg yn dewis creu cyfrif Facebook, ond mae cyfran lai yn defnyddio WhatsApp (6%) ac Instagram (1%).

Ond er bod 44% o bobl dros 75 oed yn mynd ar-lein, nid yw dros hanner yn gwneud hynny, ac nid yw’n fwriad gan y rhan fwyaf o’r rheini (86%) wneud hynny ’chwaith.

Smartphone use among over-75s has risen from 5% in 2013 to 15% in 2016

Ymddygiad digidol

Yn ôl ymchwil Ofcom, mae oedolion hŷn wedi’u cysylltu â'r dechnoleg yn fwy nag erioed, ond mae’r genhedlaeth hon yn dal yn treulio llai na hanner yr amser ar-lein na'r genhedlaeth iau. Mae pobl dros 65 oed yn treulio 15 awr ar-lein bob wythnos, o’i gymharu â 32 awr ymhlith pobl rhwng 16 a 24 oed.

Mae pobl dros 65 oed sy’n troi at dechnoleg yn cael profiadau gwahanol ar-lein hefyd. Dywedodd saith o bob deg (72%) o bobl dros 65 oed nad ydynt wedi gweld dim byd sarhaus na dim byd a oedd wedi peri gofid iddynt yn y flwyddyn ddiwethaf, o’i gymharu â 56% o oedolion yn gyffredinol.

Mae’n bosib bod hyn yn adlewyrchu defnydd mwy cyfyngedig defnyddwyr hŷn o’r byd ar-lein. Mae'r rhan fwyaf o bobl dros 75 oed (51%) yn ddefnyddwyr ‘cul’ y rhyngrwyd, hynny yw dim ond hyn a hyn o weithgareddau ar-lein maent yn ei gyflawni, fel arfer - mae hyn yn cymharu â’r cyfartaledd o 28%.

Percentage of over-75s with a social media account has gone from 13% in 2012 to 41% in 2016

Deall y dechnoleg

Er bod defnyddwyr hŷn y rhyngrwyd fwy a mwy ar-lein, mae rhai pobl hŷn yn ddihyder ar-lein. Mae un rhan o bump (20%) o bobl dros 65 oed yn eu disgrifio eu hunain ‘yn ddihyder’ ar-lein, llawer uwch na'r cyfartaledd (7%).

Efallai bod y ffaith bod y rhyngrwyd yn newydd i lawer o’r defnyddwyr hŷn yn un o’r rhesymau. Mae 21% o ddefnyddwyr y rhyngrwyd dros 75 oed wedi mynd ar-lein am y tro cyntaf yn ystod y pum mlynedd diwethaf – ddwywaith yn fwy na'r cyfartaledd cyffredinol.

O ran defnyddwyr hŷn y rhyngrwyd sy’n ddihyder, mae hyn yn arbennig o amlwg wrth reoli data personol. Mae bron i un o bob pump o ddefnyddwyr y rhyngrwyd dros 65 oed yn dweud ‘nad ydynt yn hyderus o gwbl’ gyda hyn.

A dywedodd 16% o ddefnyddwyr y rhyngrwyd dros 55 oed nad ydynt ‘byth’ yn ystyried y goblygiadau o ran preifatrwydd neu ddata wrth bostio lluniau ar-lein – y gyfran fwyaf i ddweud ‘byth’ o blith yr holl grwpiau oedran.

60% of 65-74 year olds and 72% of over-75s aren't aware of personalised advertising, and 16% of over-55s never consider data or privacy when posting photos

Roedd rhai defnyddwyr hŷn y rhyngrwyd yn ansicr hefyd ynghylch y dolenni sydd wedi’u noddi yn y canlyniadau chwilio. Dywedodd chwarter (27%) o’r bobl dros 75 oed sy’n defnyddio peiriant chwilio eu bod yn ansicr, ac roedd llai na hanner (46%) yn teimlo eu bod yn gallu adnabod y dolenni sydd wedi’u noddi.

Yn yr un modd, ymddengys bod lefel yr ymwybyddiaeth ynghylch hysbysebu personol yn is ymhlith rhai defnyddwyr hŷn – gyda saith o bob deg (72%) dros 75 oed, a chwech o bob deg (60%) o bobl rhwng 65 a 74 oed yn dweud nad oeddent yn ymwybodol o’r math hwn o hysbysebu, o’i gymharu â'r cyfartaledd o 44%.

Dywedodd Alison Preston, Pennaeth Llythrennedd yn y Cyfryngau yn Ofcom,: “Mae cenhedlaeth hŷn y DU yn dechrau cofleidio technoleg glyfar, ac yn ei defnyddio i gadw mewn cysylltiad â ffrindiau a theulu.

“Ond mae rhai pobl hŷn yn ddihyder ar-lein, neu’n ei chael yn anodd llywio drwy'r canlyniadau chwilio. Mae’r rhyngrwyd yn newydd i lawer ohonynt, felly rydym yn annog pobl i helpu aelodau teulu neu ffrindiau hŷn sydd angen help i gysylltu â'r dechnoleg.

“Mae gwybodaeth a chyngor ymarferol ar gael i bobl ar wefan Ofcom.”