Helpu pobl i siopa o gwmpas a sicrhau’r fargen iawn

14 July 2017

Mae Ofcom wedi cyhoeddi cynllun newydd heddiw i helpu defnyddwyr i ymgysylltu â marchnadoedd cyfathrebu i’w helpu i sicrhau’r fargen iawn.

Rydym am i ragor o bobl siopa o gwmpas yn hyderus a manteisio i’r eithaf ar y dewis eang o wasanaethau ffôn, band eang a theledu-drwy-dalu cystadleuol sydd ar gael.

Mae hyn yn golygu helpu pobl i ganfod a sicrhau’r bargeinion gorau ar gyfer eu hanghenion a’u cyllidebau - boed hynny drwy gytuno ar fargen newydd gyda’u darparwr presennol neu ddod o hyd i un arall gyda darparwr gwahanol.

Mae gwaith ymchwil Ofcom yn dangos bod cyfran y defnyddwyr sy’n ‘ymgysylltu’ - sef y rheini sydd wedi newid darparwyr, siopa o gwmpas neu wedi negodi yn y ddwy flynedd ddiwethaf - yn amrywio'n sylweddol ar draws y marchnadoedd cyfathrebu.

Mae’r siart hwn yn dangos faint y mae defnyddwyr yn ymgysylltu, yn ôl pedwar categori, ar draws gwahanol wasanaethau.1 Er enghraifft, dim ond 7% o ddefnyddwyr sy’n cymryd gwasanaethau ffôn llinell dir ar eu pen eu hun sy’n ‘ymgysylltu’ o’i gymharu â 39% y bobl sydd â bwndel o wasanaethau llinell dir, band eang a theledu-drwy-dalu.

Fel y gwnaethom egluro yn ein hadroddiad Tueddiadau mewn Prisiau ym mis Mawrth, rydym yn bryderus y gall defnyddwyr sy’n ymgysylltu llai fod yn talu prisiau uwch, gan fod darparwyr yn aml yn targedu eu cynigion gorau a’u cynigion disgownt i’r rheini sy’n negodi neu’n newid.2

Mae’r cais am fewnbwn heddiw yn edrych ar sut mae modd helpu cwsmeriaid sy’n ymgysylltu llai i gael gafael ar y bargeinion mwyaf cost-effeithiol ar gyfer eu hanghenion. Mae’n ategu cynlluniau eraill Ofcom sy’n gwarchod pobl mwy agored i niwed sy’n llai tebygol o newid – gan gynnwys cynlluniau a gyhoeddwyd yn gynharach eleni i gwtogi biliau misol o leiaf  £5 y mis ar gyfer cwsmeriaid BT sydd â llinell dir yn unig.

Cael gwared ar y rhwystrau rhag ymgysylltu

Heddiw, mae Ofcom wedi amlinellu tri rheswm posib pam nad ydy rhai pobl yn siopa o gwmpas, a mesurau posib i fynd i’r afael â hynny.

1. Pa mor rhwydd yw hi i adael gwasanaeth neu ddarparwr presennol: efallai fod rhai telerau mewn contractau yn atal pobl rhag newid. Er enghraifft, pan fydd pobl yn cymryd mwy nag un gwasanaeth gan eu darparwr, gall cwmnïau gyflwyno dyddiadau dod i ben gwahanol ar gyfer pob un. Gallai hyn olygu y byddai’n rhaid i ddefnyddwyr dalu ffi er mwyn gadael un o’u gwasanaethau’n gynnar, neu oedi cyn newid nes bydd yr un olaf yn dod i ben.

Camau posib: rydym yn ystyried a yw’r wybodaeth am delerau gadael neu hyd contractau sy’n cael ei darparu ar hyn o bryd i ddefnyddwyr ar gychwyn contract yn ddigon clir. Ateb arall fyddai gofyn i holl elfennau bwndel fod â’r un dyddiad dod i ben. Rydym hefyd yn asesu a yw arferion cloi setiau ffôn yn darbwyllo neu’n peri i bobl oedi cyn newid darparwr ffôn symudol.

2. Dryswch ynghylch pryd y dylid ymgysylltu: efallai nad yw pobl yn gwbl ymwybodol o bryd y dylent adolygu eu contract presennol. Mae nifer o ddefnyddwyr yn gadael i’w contractau ‘barhau’ ar ôl i’r isafswm cyfnod ddod i ben,2 pan fyddent wedi gallu arbed arian drwy newid neu ail-negodi eu contract.

Camau posib: rydym yn ystyried a ellid gwella’r modd y mae defnyddwyr yn ymgysylltu petai darparwyr yn atgoffa cwsmeriaid drwy roi gwybod iddynt cyn i'w contract ddod i ben.

3. Ansicrwydd ynghylch gwasanaethau ac anghenion: efallai nad oes gan rai pobl yr hyder i ganfod bargen neu becyn sy’n bodloni eu hanghenion. Efallai eu bod yn ansicr ynghylch eu gofynion o ran defnydd, neu’n ei chael yn anodd deall yr amrywiaeth o dariffau sydd ar gael. Gallai’r cwsmeriaid hyn fod yn talu prisiau uwch am bethau sydd y tu hwnt i'w gwir anghenion mewn gwirionedd. Yn yr un modd, gall pobl sy’n tanamcangyfrif eu defnydd gael biliau annisgwyl o uchel, ar ôl mynd dros eu lwfans llais neu ddata misol.

Camau posib: rydym yn edrych ar a ellid cyflwyno gwybodaeth am brisiau ar ffurf sy’n ei gwneud yn haws i’w cymharu. Rydym hefyd yn archwilio a ddylid rhoi manylion i ddefnyddwyr am eu gwasanaeth presennol a’u defnydd personol ar ffurf safonol, er mwyn iddynt allu canfod a chymharu cynigion yn fwy effeithiol.

Y camau nesaf

Dros y ddau fis nesaf mae Ofcom yn gofyn am farn y cyhoedd y cyhoedd, grwpiau defnyddwyr a chwmnïau am yr hyn sy’n rhwystro cwsmeriaid rhag gymryd rhan yn y farchnad. Yn ogystal, bydd yn cynllunio rhagor o ymchwil defnyddwyr.

Ar ôl ystyried y canlyniadau ac adborth ehangach, rydym yn disgwyl cyhoeddi unrhyw gamau nesaf ar gyfer gwella ymgysylltu yn ystod gwanwyn y flwyddyn nesaf.

Yna rydym yn bwriadu cynnal treialon ‘go iawn’ o fesurau posib i brofi pa mor effeithiol ydynt o ran newid ymddygiad pobl.

Dywedodd Lindsey Fussell, Cyfarwyddwr Grŵp Defnyddwyr Ofcom: “Rydym yn dymuno helpu cwsmeriaid telegyfathrebiadau a theledu fanteisio i’r eithaf ar y cynnyrch a’r cynigion sydd ar gael.

“Mae gormod o bobl yn cael eu rhwystro rhag siopa o gwmpas, gan aros ar gontractau nad ydynt yn addas ar gyfer eu hanghenion yn aml iawn. Felly rydym yn bwriadu gwneud pethau’n haws, drwy gael gwared ar y rhwystrau sy’n atal cwsmeriaid rhag ymgysylltu â’r farchnad gyfathrebu.”

Newid rhwng Openreach, KCOM, Virgin Media a Sky

Y llynedd, fe wnaethom amlinellu cynigion ar gyfer proses lle’r oedd cwsmeriaid a oedd yn newid gwasanaethau llinell dir, band eang neu deledu-drwy-dalu rhwng gwahanol rwydweithiau ond yn gorfod cysylltu â’r darparwr yr oeddent yn symud ato o bosib. Y darparwr hwnnw wedyn fyddai’n cydlynu’r broses o symud ar eu rhan. Mae yna broses debyg ar waith yn barod ar gyfer cwsmeriaid llinell dir a band eang sy’n symud o fewn rhwydwaith Openreach.

Ar ôl ystyried yr holl dystiolaeth yn ofalus, rydym wedi penderfynu na fyddai’n gymesur gwneud newidiadau i'r broses o newid gwasanaethau rhwng Openreach, KCOM, Virgin Media a Sky, ac na fyddai modd cyfiawnhau hynny.

Wrth wneud ein penderfyniad, rydym wedi ystyried faint fyddai’n ei gostio i ddarparwyr y diwydiant roi ein newidiadau arfaethedig ar waith, a’r manteision i gwsmeriaid.3

Rydym wedi dod i'r casgliad fod y costau i’r diwydiant yn sylweddol uwch na’r hyn a amcangyfrifwyd yn wreiddiol, ac felly rydym yn ystyried na fyddai dilyn ein newidiadau arfaethedig er budd gorau defnyddwyr ar hyn o bryd.4

Rydym bellach yn canolbwyntio ar fynd i'r afael â’r problemau ehangach y mae defnyddwyr yn eu hwynebu y tu allan i’r broses newid ffurfiol, a byddwn yn ceisio cael gwared ar unrhyw rwystrau sy’n atal cwsmeriaid rhag cael y fargen orau.

Mae crynodeb llawn o’n penderfyniad ar gael.4

NODIADAU I OLYGYDDION

  1. Ffynhonnell: Traciwr Newid Ofcom, a gynhaliwyd gan Saville Rossiter-Base rhwng mis Gorffennaf a mis Awst 2016
  2. Segur: y bobl sydd leiaf tebygol o fod wedi ymwneud â’r farchnad yn y gorffennol. Efallai eu bod wedi newid, ystyried neu negodi, ond ddim yn y ddwy flynedd ddiwethaf. Mae’r defnyddwyr hyn yn tueddu i ddweud nad oes ganddynt unrhyw ddiddordeb mewn newid darparwr.

    Goddefol: yn fwy tebygol na defnyddwyr ‘segur’ i fod wedi newid, ystyried neu negodi, ond ddim yn y ddwy flynedd ddiwethaf. Mae’r defnyddwyr hyn yn dangos rhywfaint o ddiddordeb yn y farchnad ar hyn o bryd, er enghraifft, dweud eu bod yn agored i’r syniad o gael darparwr newydd.

    Â diddordeb: tebyg yn fras i ddefnyddwyr ‘goddefol’ o ran eu hymddygiad yn y gorffennol, ond mae’n bosib eu bod wedi siopa o gwmpas o’r blaen. Mae’r grŵp hwn yn fwy tebygol na defnyddwyr ‘goddefol’ o fod yn agored i'r syniad o gael darparwr newydd.

    Wedi ymgysylltu: dyma’r bobl sydd wedi bod yn fwyaf gweithredol o ran newid, ystyried, siopa o gwmpas neu negodi yn y ddwy flynedd ddiwethaf, ac sydd hefyd â diddordeb nawr mewn beth sydd gan y farchnad i’w gynnig. Efallai eu bod yn chwilio am fargen newydd, neu’n agored i’r syniad o gael darparwr newydd.

  3. Canfuwyd bod 87% o ddefnyddwyr llinell dir yn unig, 78% o ddefnyddwyr teledu-drwy-dalu yn unig, 42% o ddefnyddwyr dau wasanaeth, a 43% o ddefnyddwyr tri gwasanaeth y tu allan i isafswm cyfnod eu contract y llynedd. (Gweler adroddiad Tueddiadau mewn prisiau ar gyfer gwasanaethau cyfathrebu yn y DU Ofcom 2016).

  4. Rydym yn amcangyfrif y byddai’r gost o roi ein diwygiadau arfaethedig ar waith yn £110m dros ddeng mlynedd i’r diwydiant. Rydym hefyd wedi ystyried y gallai’r cynnydd mewn costau arwain at brisiau uwch, neu leihau gallu cwmnïau i fuddsoddi yn eu rhwydweithiau ac ansawdd y gwasanaeth.

  5. Wrth wneud ein penderfyniad, rydym hefyd wedi ystyried y ffaith mai dim ond dwy ran o bump o’r rhai a fyddai’n newid llinell dir, band eang a/neu deledu drwy dalu fyddai’n cael budd o hynny. Hefyd, gall ymyriadau eraill sydd wedi cael eu cynnig ers i ni gyhoeddi ein hymgynghoriad - fel iawndal awtomatig – gyfrannu at lai o golli gwasanaeth ar gyfer pobl sy’n newid gwasanaethau rhwng rhwydweithiau. Yn ychwanegol, mae tystiolaeth sy’n awgrymu y gall ffactorau sydd y tu hwnt i'r broses newid ffurfiol fod yn atal neu’n rhwystro defnyddwyr rhag ymgysylltu â marchnadoedd cyfathrebu. Bydd ein gwaith o ran gwella ymgysylltiad defnyddwyr yn edrych ar y pwyntiau hyn.