Rhaid i’r diwydiant radio fynd i’r afael ag amrywiaeth

26 Mawrth 2019

  • Mae lleiafrifoedd ethnig, pobl anabl a menywod i gyd yn cael eu tangynrychioli yn niwydiant radio’r DU
  • Nid oes nifer o ddarlledwyr yn gwybod am wneuthuriad ehangach eu gweithlu

Mae lleiafrifoedd ethnig, pobl anabl a menywod i gyd yn cael eu tangynrychioli yn niwydiant radio’r DU, yn ôl astudiaeth fawr newydd sy’n datgelu diffyg amrywiaeth ar draws ei weithlu.

Mae adroddiad Ofcom, Amrywiaeth a Chyfle Cyfartal yn y Diwydiant Radio, yn datgelu, am y tro cyntaf, maint yr her sy'n wynebu’r sector mewn perthynas ag amrywiaeth. Mae’n cynnwys 16 o sefydliadau gyda dros 20 o weithwyr ac mae’n canolbwyntio ar dri o’r prif ddarlledwyr radio – y BBC, Bauer a Global.[1]

Mae'r astudiaeth wedi edrych ar bron i 9,000 aelod o staff ar draws y diwydiant, ac mae wedi canfod:

  • mae gweithwyr o leiafrifoedd ethnig yn cynrychioli 6% o weithlu'r diwydiant radio;
  • mae 5% o’r swyddi yn y diwydiant radio yn cael eu rhoi i bobl sy’n ystyried eu hunain yn anabl
  • menywod sydd mewn 37% o uwch rolau rheoli mewn radio [2]; a
  • does nifer o gwmnïau radio ddim yn deall yn llawn wneuthuriad ehangach eu gweithlu, dydyn nhw ddim yn casglu digon o ddata, neu ddim o gwbl. Ymysg y 16 cwmni a arolygwyd, dim ond chwech oedd wedi darparu dat

Er bod yr holl sefydliadau wedi rhoi gwybodaeth i Ofcom am rywedd eu gweithwyr, dim ond 11 o’r 16 oedd wedi cyflwyno data am ethnigrwydd ac anabledd. Hyd yn oed wedyn, roedd gan nifer fylchau yn yr wybodaeth roedden nhw wedi’i darparu. O’r herwydd, roedd y diwydiant radio wedi methu ag adrodd ar ethnigrwydd 9% o’i weithlu, ac roedd data am anabledd ar goll ar gyfer 38% o’r gweithwyr.[3]

Y BBC oedd wedi cynnig y set fwyaf cyflawn o ddata. Dyma oedd yr unig sefydliad i ddarparu gwybodaeth lawn neu rannol ar draws y chwe nodwedd amrywiaeth.[4]

Dywedodd Sharon White, Prif Weithredwr Ofcom: “Mae radio yn gyfrwng personol a phwerus, gyda gallu unigryw i ennyn ffyddlondeb a siarad yn uniongyrchol â’i gynulleidfa.

“Rhaid i’n diwydiant radio adlewyrchu ein cymdeithas fodern i gyd a chynnig rhaglenni difyr i wrandawyr sy’n cyffwrdd eu bywydau a’u profiadau. Ac er mwyn gwneud hyn yn effeithiol, mae’n rhaid i ddarlledwyr gymryd rhagor o gamau i ddenu ystod ehangach o dalent, ar ac oddi ar yr awyr.”

Sut mae’r darlledwyr yn cymharu

Mae menywod yn cael eu tangynrychioli ar lefelau uwch. Mae menwyod yn llenwi 37% o’r uwch rolau rheoli ar draws y diwydiant. Y BBC sydd â’r gyfran uchaf o uwch fenywod (40%), wedi’u dilyn gan Bauer (39%) a Global (34%). Mae rolau golygyddol yn y darlledwyr masnachol yn benoodol yn cael eu dominyddu gan ddynion: Mae 81% o'r swyddi rhaglennu yn Bauer a 67% o’r swyddi yn Global yn cael eu llenwi gan ddynion, o gymharu â 46% yn y BBC.

Nid yw gweithwyr o leiafrifoedd ethnig yn cael eu cynrychioli’n ddigonol. Mae pobl o grwpiau lleiafrifoedd ethnig yn cynrychioli 6% o’r diwydiant, a 6% o’r uwch swyddi rheoli – sydd yn is o lawer na chyfartaledd poblogaeth y DU sef 14%. Y BBC sydd â’r gyfran uchaf o weithwyr o gefndiroedd lleiafrifoedd ethnig sef 8% wedi’i ddilyn gan Bauer a Global ill dau ar 6%. At ei gilydd mae cynrychiolaeth lleiafrifoedd ethnig yn uwch mewn rolau rhaglennu radio (11%), er yn Bauer, mae hyn yn ddim ond 7% wrth gymharu â 19% yn Global a 10% yn y BBC.

Nid ydy mwy na thraean o’r diwydiant yn gofyn am anabledd. Mae data am anabledd ar goll ar gyfer 38% o weithlu’r diwydiant radio, ac felly mae hi’n anodd llunio casgliadau pendant. Mae’r data a gawsom yn nodi bod 5% o’r gweithwyr yn dweud eu bod yn anabl, o’i gymharu â 18% o boblogaeth y DU. Mae wyth y cant o weithwyr y BBC, a 3% o weithwyr Bauer yn ystyried eu hunain yn anabl. Nid oedd Global wedi cyflwyno data am y nodwedd hon.

Mae angen gweithredu ar draws y diwydiant

Mae adroddiad heddiw yn dangos bod rhai sefydliadau radio wedi dechrau symud ymlaen o ran gwella cynrychiolaeth, gan gyflwyno mentrau amrywiaeth a chyfle cyfartal ar draws y cwmni.

Yn yr un modd, mae modd dysgu gwersi gwerthfawr o orsafoedd radio cymunedol ar lawr gwlad, sy’n cofleidio amrywiaeth a chynhwysiant drwy hyfforddiant, recriwtio a mentrau golygyddol arloesol.

Ond yn gyffredinol mae gormod o ddarlledwyr yn methu deall neu fynd i'r afael â’r broblem amrywiaeth, ac mae angen gweithredu ar draws y diwydiant. Mae Ofcom yn disgwyl i bob darlledwr radio wneud y canlynol:

  • mesur a monitro cyfansoddiad eu gweithlu yn rheolaidd a hynny i safon gyson uchel, gan gofnodi’r holl nodweddion gwarchodedig o dan y Ddeddf Cydraddoldeb;
  • gosod targedau amrywiaeth clir er mwyn i’w gweithwyr adlewyrchu cymdeithas fodern yn fwy cywir; a
  • sicrhau bod trawsnewid o ran amrywiaeth yn cael ei arwain o’r top, gyda Phrif Weithredwyr yn atebol am gyflawni yn erbyn eu targedau amrywiaeth.

Fel rhan o’n cynllun gwaith i gefnogi gwaith y diwydiant ar amrywiaeth, bydd Ofcom yn gwneud y canlynol:

  • gweithio gyda darlledwyr radio i’w helpu i wella ansawdd eu data am eu gweithlu a datblygu eu trefniadau cyfle cyfartal;
  • cadeirio trafodaethau’r diwydiant am amrywiaeth a materion cysylltiedig fel symudedd cymdeithasol, er mwyn rhannu profiadau ac arferion effeithiol; a
  • datblygu mwy ar ein canllawiau ar amrywiaeth (PDF, 293.1 KB) i ddarlledwyr, a fydd yn seiliedig ar ein gwaith monitro parhaus o gynnydd darlledwyr.

Mae adroddiad heddiw yn dilyn dadansoddiad tebyg o amrywiaeth diwydiant teledu y Deyrnas Unedig, a fydd yn cael ei ddiweddaru yn yr hydref. Mae'r ddau adroddiad yn rhan o raglen monitro Ofcom i sicrhau bod darlledwyr yn y DU yn cael eu dal i gyfrif am eu rhwymedigaethau cyfle cyfartal.[5]

Mae'r fideo isod ar gael yn Saesneg yn unig.

Nodiadau I Olygyddion

  1. Mae Bauer Radio yn berchen ar orsafoedd cenedlaethol fel Kiss, Magic ac Absolute. Mae gan y BBC 10 gorsaf radio ddomestig ar draws y DU yn ogystal â gwasanaethau ar gyfer Cymru, yr Alban, Gogledd Iwerddon a rhanbarthau Lloegr. Mae Global Media & Entertainment yn berchen ar orsafoedd cenedlaethol fel Gold, Heart a Classic FM. Mae pob un yn cyflogi dros 700 o bobl a, gyda’i gilydd, maen nhw’n cynrychioli dros 80% o weithwyr y diwydiant radio y cawsom ddata amdanynt. Mae’r BBC yn cynrychioli dros hanner (51%) yr holl weithwyr y darparwyd data amdanynt sef 4,527. Caiff hyn ei ddilyn gan Global 1,836 a Bauer 746.

    Roedd yn rhaid i’r holl sefydliadau radio sydd wedi cael eu trwyddedu gan Ofcom, sydd wedi’u hawdurdodi i ddarlledu am dros 31 diwrnod y flwyddyn a gyda dros 20 o weithwyr ymateb gyda data am wneuthuriad eu gweithlu. Mae ein hadroddiad yn seiliedig ar ddata dienw ar gyfer 8,879 o staff sy’n gweithio mewn 16 o ddarlledwyr yn y DU sy’n cyrraedd y trothwy penodol hwn. Roeddem yn gofyn i ddarlledwyr ddarparu data ar y tair nodwedd lle mae gennym ni bwerau i wneud hynny, sef rhywedd; grŵp hiliol; ac anabledd. Ar ben hynny, roeddem wedi gofyn am ddata ar ‘nodweddion gwarchodedig’ eraill yn Neddf Cydraddoldeb 2010: oed; cyfeiriadedd rhywiol; crefydd neu gred.

  2. Yn gyffredinol, mae cynrychiolaeth menywod ar draws y diwydiant radio yn cyd-fynd â’r diwydiant ehangach (51%). Global sydd â’r gyfran uchaf o weithwyr sy’n fenywod, sef 57%, wedi’i ddilyn gan Bauer (54%), a’r BBC (49%).
  3. Roedd sefydliadau radio wedi darparu llai fyth o wybodaeth ar gyfer nodweddion amrywiaeth gwirfoddol eraill: at ei gilydd ni chafwyd data ganddynt ar oed 31% o weithwyr, ni chafwyd dim gwybodaeth ar gyfeiriadedd rhywiol 60% o weithwyr; a dim data ar grefydd neu gred 47% o weithwyr.
  4. Roedd Bauer wedi darparu rhywfaint o wybodaeth am bedair nodwedd – rhywedd, ethnigrwydd, anabledd ac oed - ac roedd Global ond wedi darparu gwybodaeth sy’n ymwneud â rhywedd ac ethnigrwydd.
  5. O dan eu trwyddedau, mae’n rhaid i ddarlledwyr fod â threfniadau ar waith i hyrwyddo cyfleoedd cyflogaeth cyfartal a hyfforddiant yng nghyswllt rhywedd, grŵp hil ac anabledd.
  6. Mae’r tabl ar y dudalen nesaf yn dangos sut mae’r prif sefydliadau radio’n cymharu:

Proffil y diwydiant radio yn ôl nodweddion gwarchodedig