Rhaid i ddarlledwyr teledu gynnal y momentwm ar amrywiaeth

27 Medi 2018

  • Y diwydiant teledu’n gwella cyfansoddiad ei weithlu yn ystod y flwyddyn
  • Arweinwyr y diwydiant ar flaen y gad wrth hyrwyddo amrywiaeth a chynhwysiant
  • Ond mae pobl anabl a gweithwyr o leiafrifoedd ethnig yn parhau i fod wedi eu tangynrychioli

Mae Ofcom wedi canfod bod darlledwyr teledu’r DU yn casglu mwy o ddata a’r gyfansoddiad eu gweithlu nac erioed o’r blaen, gan nodi cam ymlaen o ran deall a mynd i'r afael â thangynrychiolaeth yn y diwydiant teledu.

Y llynedd, dywedodd Ofcom wrth ddarlledwyr am wneud gwaith monitro cyson a manwl o nodweddion eu gweithwyr, er mwyn pennu grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol a helpu i fynd i'r afael â diffyg amrywiaeth yng ngwasanaethau teledu’r DU.

Mae adroddiad heddiw, Amrywiaeth a Chyfleoedd Cyfartal yn y diwydiant teledu 2018,1 yn edrych ar y cynnydd sydd wedi’i wneud dros y 12 mis diwethaf ar draws y diwydiant teledu yn y DU. Mae’n canolbwyntio ar y pum prif ddarlledwr – y BBC, Channel 4, ITV, Sky a Viacom (perchennog Channel 5).

Mae cael gweithlu mwy cynrychiadol yn helpu’r darlledwyr i ddeall a gwasanaethu cynulleidfaoedd ledled y wlad. Fel un o amodau eu trwyddedau, mae’n rhaid i ddarlledwyr gymryd mesurau i wella cyfle cyfartal yn y gwaith. Mae hyn hefyd yn helpu pobl i weithio yn y maes darlledu na fyddent fel arall o bosib yn cael y cyfle i wneud hynny.

Data gwell, ond mae bylchau yn bodoli o hyd

Gan ystyried diwydiant teledu’r DU yn ei gyfanrwydd, mae darlledwyr teledu yn awr yn casglu data ar ethnigrwydd 88% o staff, i fyny o 83% y llynedd. Maent wedi mesur oedran 86% o weithwyr, a chyfeiriadedd rhywiol 59% – i fyny o 71% a 49% y llynedd. Mae crefydd neu gred 56% o staff hefyd yn cael ei gofnodi yn adroddiad heddiw, i fyny o 41% flwyddyn yn ôl.

Ond mae gwybodaeth ynglŷn â statws anabledd gweithwyr wedi methu a chynyddu, gyda 31% o staff (11,323) heb eu cofnodi - ffigwr tebyg i’r llynedd. O ganlyniad, mae’n parhau yn aneglur pa mor dda mae pobl anabl yn cael eu cynrychioli yn niwydiant teledu’r DU.

Mae Ofcom yn disgwyl i ddarlledwyr barhau i wella’r data, yn arbennig mewn meysydd fel anabledd a chyfeiriadedd rhywiol, a monitro staff llawrydd,2 lle mae’n parhau’n wael. Byddwn yn gweithio gyda’r darlledwyr dros y misoedd nesaf i'w helpu i fynd i’r afael a hyn.

Llawer mwy i’w wneud ar amrywiaeth

  • Mae lefel tangynrychiolaeth ymysg pobl anabl yn dal yn sylweddol. Mae canran y gweithwyr sy’n diffinio’u hunain fel pobl anabl wedi dyblu o 3% i 6%. Ond mae hyn yn dal yn llawer is na chyfartaledd poblogaeth y DU o 18%. O’r pum prif ddarlledwr, Channel 4 (11%) a’r BBC (10%) sydd gan y gynrychiolaeth fwyaf o bobl anabl, yn cael eu dilyn gan Viacom (8%). Sky (3%) a ITV (2%) sydd â’r isaf.
  • Nid yw'r gynrychiolaeth o blith lleiafrifoedd ethnig wedi gwella ar lefelau uwch. Mae canran y gweithwyr o gefndiroedd lleiafrif ethnig wedi cynyddi ychydig o 11% i 13%, ffigwr sydd yn unol â chyfartaledd gweithlu’r DU o 12% [3] Ond dydy cynrychiolaeth ar lefel uwch reolwyr (8%) heb gynyddu’n sylweddol ers y llynedd (7%). Hefyd, mae gweithwyr o gefndiroedd lleiafrif ethnig yn cael eu tangynrychioli mewn rolau cynnwys a chreadigol ymysg yr holl brif ddarlledwyr, heblawam Viacom.4
  • Mae nifer y menywod ar lefelau uwch wedi cynyddu ychydig. At ei gilydd,mae cynrychiolaeth menywod yn y diwydiant teledu (46%) fwy neu lai’n unol â phoblogaeth weithio’r DU (47%). Mae Sky yn cyflogi llai o fenywod (38%) fel canran o’i gweithlu na’r prif ddarlledwyr eraill.5 Mae canran y menywod mewn swyddi ar lefel uwch reolwyr wedi cynyddu ar draws y diwydiant o 38% i 41%. Viacom ac ITV sydd â’r ganran uchaf o fenywod mewn swyddi rheoli uwch, sef 45%, a Sky sydd â’r ganran leiaf, sef 38%. Mae llawer mwy o ddynion mewn swyddi technoleg a pheirianneg o hyd, gyda chwarter (25%) o’r swyddi hyn yn cael eu dal gan fenywod. I raddau llai, mae menywod hefyd yn cael eu tangynrychioli yn y rolau creadigol a chynhyrchu cynnwys (43%).
  • Mae mwy o ddynion hŷn wedi’u cyflogi na menywod hŷn. Ar draws y diwydiant, mae 13% o’r menywod a gyflogir yn 50 oed a hŷn, o’i gymharu ag 19% o'r holl ddynion a gyflogir. Mae’r pum prif ddarlledwr yn cyflogi mwy o ddynion dros 50 na menywod dros 50 (BBC – 30% / 23%; ITV – 23% /15%; Channel 4 – 12% / 9%; Sky – 16% / 9%; Viacom – 11% / 5%).
  • Data coll ar grefydd neu gred. Mae canran y staff y mae eu crefydd neu gred yn anhysbys wedi disgyn o 59% i 44%. Ond mae dros 16,000 o weithwyr ar draws y diwydiant teledu yn parhau heb eu monitro, sy’n cynrychioli’r ‘bwlch data’ mwyaf ar draws yr holl nodweddion.

Mewn uwchgynhadledd amrywiaeth yn ddiweddar a drefnwyd gan Brif Weithredwr Ofcom, Sharon White, ymrwymodd penaethiaid yr holl brif ddarlledwyr teledu i sbarduno newid ar draws eu sefydliadau.6

Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, mae pob un o’r darlledwyr wedi mabwysiadu nifer o gynlluniau i hybu amrywiaeth a chynhwysiant ac mae’u manylion i’w cael yn adroddiad in-focus Ofcom.7

Disgwyliwn i'r gwaith hwn gael ei adlewyrchu yn y data am y gweithlu dros amser, wrth i brosesau newydd gael eu gwreiddio ac wrth i gyfleoedd gwaith godi yn sgil trosiant staff.

Dywedodd Vikki Cook, Cyfarwyddwr Diogelu Cynulleidfaoedd a Safonau Ofcom: “Mae’n galonogol gweld bob y prif ddarlledwyr yn deall yr angen i ddenu pobl sydd o bosib yn teimlo na allant gael gyrfa yn y maes teledu. Mae uwch staff ar draws y maes teledu yn arwain y gwaith o ehangu hyd a lled y talent ar y sgrin ac oddi ar y sgrin. Mae hyn o fudd i ddarlledwyr oherwydd mae’n eu helpu i wneud rhaglenni sy’n adlewyrchu’r DU drwyddi draw.

“Ond, mae’n hadroddiad yn dangos bod cryn ffordd i fynd. Rydym yn disgwyl i ddarlledwyr gynnal momentwm y llynedd, a pharhau i wella eu prosesau monitro ac amrywiaeth eu staff yn y misoedd i ddod.”

Y camau nesaf

I sicrhau bod momentwm yn parhau o ran mynd i’r afael â thangynrychiolaeth yn y diwydiant teledu, mae Ofcom wedi nodi meysydd ychwanegol y bydd disgwyl i ddarlledwyr ganolbwyntio arnynt.

  • Rhaid i'r data wella. Mae angen i ddarlledwyr barhau i gasglu rhagor o wybodaeth fanwl am nodweddion eu gweithwyr, yn hytrach na dibynnu ar gategorïau eang, unffurf nad ydynt yn cynnig fawr o wybodaeth.
  • Rhaid i bobl anabl gael eu cynrychioli’n well. Mae angen i ddarlledwyr fabwysiadu cynlluniau a strategaethau hirdymor i ddenu gweithwyr â gwahanol fathau o anabledd. Dylai’r rhain gynnwys cynlluniau recriwtio a datblygu wedi’u targedu, wedi’u datblygu mewn ymgynghoriad agos â sefydliadau ac elusennau anabledd.8
  • Dylid ymgysylltu â staff o gefndiroedd lleiafrif ethnig. Gan adeiladu ar waith sydd eisoes yn cael ei wneud,dylai darlledwyr ystyried cynnal grwpiau ffocws er mwyn cynnwys staff o leiafrifoedd ethnigyn y gwaith o ddatblygu strategaethau a chynlluniau i wella cynrychiolaeth ac i helpu gyda datblygiad gyrfa.
  • Rhaid i dargedau fod yn glir a mesuradwy. Dylai darlledwyr sicrhau bod targedau amrywiaeth wedi’u diffinio’n glir, gyda dyddiad cyflawni pendant, er mwyn gallu asesu'r cynnydd sy’n cael ei wneud ac adlewyrchu hyn yn strategaeth y cwmni.
  • Dylai'r cydweithio ar symudedd cymdeithasol barhau. Mae Ofcom wedi gweithio gyda phenaethiaid amrywiaeth prif ddarlledwyr y DU i gytuno ar y ffordd orau o fesur cefndir cymdeithasol ac economaidd cyflogeion.9 Mae Ofcom yn bwriadu cyflwyno adroddiad ar amrywiaeth gymdeithasol ac economaidd y diwydiant y flwyddyn nesaf; a
  • Dylid monitro gweithwyr llawrydd fel blaenoriaeth. Dylai’r diwydiant gydweithio a mynd ati ar fyrder i roi sylw i fwlch sylweddol yn y gwaith o fonitro gweithwyr llawrydd.

NODIADAU I OLYGYDDION

  1. Mae’r adroddiad yn berthnasol o fis Ebrill 2017 tan fis Mawrth 2018. (Roedd ein hadroddiad 2017 yn edrych ar y flwyddyn galendr 2016) Mae dogfen sy’n rhoi manylion methodoleg  (PDF, 4.8 MB)yr adroddiad a’r newidiadau ers ein hadroddiad cyntaf ar gael. Yn ogystal, cyhoeddwyd adroddiad ar wahân ar amrywiaeth ym maes radio ym mis Mehefin 2018.
  2. Ar gyfer y pum prif ddarlledwr, does dim gwybodaeth ynglŷn â rhywedd 42% o weithwyr llawrydd; ethnigrwydd 57% o weithwyr llawrydd; ac anabledd 75% o weithwyr llawrydd. Nid yw pob un o’r gweithwyr hyn cael eu cofnodi can Diamond, sef prosiect monitro ar gyfer y diwydiant cynhyrchu.
  3. Gan na chafodd data ei gasglu ar gyfer 19% o weithwyr, gallai’r ffigwr hwn fod yn uwch neu’n is mewn gwirionedd. Mae'r ffigwr ‘heb ei gasglu’ hwn wedi lleihau ers 2016 (o 17%), sydd o bosib wedi arwain at y cynnydd yn y ganran o'r gweithwyr o gefndiroedd lleiafrif ethnig.
  4. Mae dros chwarter swyddi creadigol a chynhyrchu cynnwys Viacom (26%) wedi’u llenwi gan weithwyr o gefndiroedd lleiafrif ethnig.
  5. Er mai Sky sydd gan y ganran isaf o fenywod yn ei sefydliad, ganddyn nhw hefyd oedd y bwlch cyflog isaf - https://www.gov.uk/guidance/gender-pay-gap-reporting-overview. Yn ogystal, nhw oedd yr unig un o'r pum prif ddarlledwr lle roedd y ganran o fenywod mewn swyddi uwch reoli yn cyfateb â gweddill y sefydliad.
  6. Mae cyfweliadau gyda Tony Hall, Cyfarwyddwr Cyffredinol, Alex Mahon, Prif Swyddog Gweithredol, Channel 4, Carolyn McCall, Prif Swyddog Gweithredol, ITV, Stephen van Rooyen, Prif Swyddog Gweithredol, Sky UK and Ireland, James Currell, Rheolwr Gyfarwyddwr ac Is-lywydd Gweithredol, Viacom UK ar gael ar Hwb Amrywiaeth Ofcom
  7. Mae adroddiad ‘in focus’ Ofcom ar gael ar hwb amrywiaeth ar-lein Ofcom, ynghyd ag adroddiad y diwydiant cyfan sy’n rhoi mwy o wybodaeth am ddarlledwyr eraill. Mae’r mentrau a nodwyd yn cynnwys cynlluniau i ddatblygu a recriwtio mwy o weithwyr sydd â nodweddion gwarchodedig penodol, rhwydweithiau newydd i weithwyr, arferion recriwtio teg fel paneli recriwtio sy’n gytbwys rhwng y rhywiau, gosod targedau, profiad gwaith a chynlluniau hyfforddi, a chynnwys staff uwch mewn gwaith amrywiaeth a chynhwysiant. Am y tro cyntaf, mae adrannau penodol ar bedwar darlledwr arall sydd â 500 neu fwy o weithwyr yn y DU gweithwyr – Discovery, QVC, STV a Turner – yn cael eu cynnwys
  8. Mae Ofcom yn cefnogi menter newydd Doubling Diversity sy’n cael ei arwain gan y Creative Diversity Network, lle mae’r pum prif ddarlledwr yn anelu at ddyblu’r ganran o bobl anabl sy’n gweithio yn y maes teledu ym Mhrydain erbyn 2020.
  9. Y cwestiwn mesur a gytunwyd arno yw gofyn i weithwyr beth oedd swydd eu rhiant neu rieni pan oedden nhw’n 14 oed. Mae’r dull hwn yn cael ei argymell fel dangosydd allweddol gan The Bridge Group, cymdeithas bolisi elusennol sy’n ymchwilio i ac yn hyrwyddo amrywiaeth a chydraddoldeb economaidd gymdeithasol.

Data’r diwydiant teledu – cipolwg