Datgelu’r ffigurau diweddaraf ynghylch y ddarpariaeth band eang a symudol yng Nghymru

20 Rhagfyr 2019

  • Mae’r ddarpariaeth band eang ffeibr llawn yng Nghymru yn uwch na chyfartaledd y DU
  • Mae’r ddarpariaeth symudol yn gwella, ond mae diffyg gwasanaeth boddhaol mewn rhai ardaloedd gwledig yng Nghymru o hyd

Mae rhagor o bobl yn gallu cael signal symudol da a band eang cyflymach na’r llynedd, ond mae ardaloedd gwledig yn dal i fod y tu ôl i drefi a dinasoedd o ran darpariaeth - yn ôl data newydd gan Ofcom.

Mae adroddiad blynyddol Cysylltu'r Gwledydd Ofcom yn dadansoddi’r gwasanaethau band eang a symudol sydd ar gael ledled y DU a’i gwledydd. Mae’r adroddiad eleni yn tynnu sylw at ragor o gynnydd gan y diwydiant o ran cyflwyno eu rhwydweithiau - mae argaeledd ffeibr llawn wedi cynyddu 67% yn y DU ac mae pob un o’r pedwar rhwydwaith wedi lansio 5G.

Hefyd, mae’r adroddiad yn datgelu bod angen rhagor o waith ar wella’r gwasanaethau mewn ardaloedd gwledig, lle mae rhai cwsmeriaid yn cael cyflymderau arafach a diffyg darpariaeth symudol dda o’i gymharu â’r bobl mewn trefi a dinasoedd.

Cynnydd yn y rhwydweithiau ffeibr cyflymach

Band eang gwibgyswllt. Mae’r ffigurau diweddaraf hefyd yn dangos bod 31% o gartrefi yng Nghymru yn gallu cael band eang gwibgyswllt – cynnydd o dri pwynt canran ers y llynedd (28%). Mae’r cysylltiadau hyn, sy’n gallu cael eu darparu dros gyfuniad o linellau ffeibr a chebl, yn cynnig cyflymderau llwytho i lawr o 300 Mbit yr eiliad o leiaf.

Band eang ffeibr llawn. Mae adroddiad heddiw yn dangos bod dros 165,000 o gartrefi yng Nghymru (12%) nawr yn gallu cael band eang ffeibr llawn – sy’n cynnig cyflymderau llwytho i lawr o hyd at un gigabit yr eiliad (1 Gbit/e). Mae hyn yn gynnydd o dros 90,000 o adeiladau o’i gymharu â’r llynedd.  Mae argaeledd ffeibr llawn nawr yn 12%, 2 bwynt canran yn uwch na’r cyfartaledd yn y DU (10%).

Mae darpariaeth ffeibr llawn i adeiladau gwledig ymhlith yr uchaf yng Nghymru o’i gymharu â gwledydd eraill y DU, gyda 17% o adeiladau gwledig yn cael y dechnoleg hon o’i gymharu â 10% mewn ardaloedd trefol. Yn y DU gyfan, mae 10% o adeiladau’n cael gwasanaethau ffeibr llawn, 10% mewn ardaloedd trefol a 12% mewn ardaloedd gwledig.

Bydd Ofcom yn cyhoeddi cynlluniau newydd i hybu rhagor o fuddsoddiad mewn rhwydweithiau ffeibr cyn bo hir - gan gynnwys mewn ardaloedd gwledig.

Cysylltu ardaloedd gwledig

Er bod band eang cyflymach wedi cyrraedd llawer mwy o adeiladau gwledig yn ddiweddar, nid yw rhai cartrefi a busnesau yn gallu cael gwasanaeth boddhaol o hyd. Mae’r Llywodraeth yn diffinio band eang boddhaol fel cyflymder llwytho i lawr o 10 Mbit yr eiliad o leiaf a chyflymder llwytho i fyny o 1 Mbit yr eiliad o leiaf.

Ar hyn o bryd, amcangyfrifir nad yw tua 15,500 o eiddo yng Nghymru yn gallu cael band eang digonol. Mae hyn wedi gostwng yn sylweddol yn y flwyddyn ddiwethaf oherwydd argaeledd gwasanaethau band eang di-wifr. [2] Bydd y rhan fwyaf o'r rhain mewn ardaloedd gwledig.

O fis Mawrth y flwyddyn nesaf ymlaen, bydd gan y cartrefi a’r busnesau hynny nad ydynt yn gallu cael gwasanaeth band eang boddhaol o hyd, hawl gyfreithiol i ofyn am wasanaeth o’r fath fel rhan o’r Rhwymedigaeth Gwasanaeth Cyffredinol Band eang, y mae Ofcom yn ei weithredu ar ran Llywodraeth y DU. [3]

Mae’r ddarpariaeth symudol yn gwella, ond mae mwy i’w wneud o hyd

A ninnau’n byw mewn cymdeithas o ffonau clyfar heddiw, mae gallu gwneud galwadau a mynd ar-lein pan fyddwn ar grwydr yn rhan hollbwysig o fywydau personol a gwaith pobl. Mae ffigurau heddiw yn dangos bod 58% o arwynebedd tir Cymru yn cael derbyniad 4G da gan y pedwar rhwydwaith. Mae 89% o’r wlad yn gallu cael 4G dibynadwy gan o leiaf un gweithredwr hefyd.

Ond, mae’r ddarpariaeth symudol yn dal i fod yn dameidiog mewn rhannau o’r DU. Er enghraifft, gall 11% o ehangdir Cymru gael ei ystyried yn gyfanswm di-gyswllt, dros ddwbl cyfartaledd y DU ac yn gymharol debyg i’r Alban.[3]

Hefyd, er bod y rhan fwyaf o’r wlad yn gallu cael darpariaeth gan o leiaf un cwmni symudol, mae gwahaniaethau amlwg rhwng ardaloedd trefol a gwledig yng Nghymru. Er enghraifft, mae 97% o adeiladau mewn ardaloedd trefol yn gallu cael gwasanaethau ffôn symudol yn yr awyr agored gan bob gweithredwr, ond mewn ardaloedd gwledig dim ond y tu allan i 75% o adeiladau mae'r ddarpariaeth honno ar gael.

Fodd bynnag, mae disgwyl i’r ddarpariaeth symudol mewn ardaloedd gwledig gynyddu o ganlyniad i brosiect a gyhoeddwyd gan y diwydiant ym mis Hydref. Mae gweithredwyr symudol wedi gweithio gyda’r Llywodraeth ac Ofcom ar gynllun i gyflwyno ‘rhwydwaith gwledig a rennir’. Bydd hyn yn arwain at gael darpariaeth 4G o ansawdd uchel yn 95% o'r DU erbyn 2025, gyda chynnydd penodol ym mhob un o wledydd y DU. Os bydd cytundeb terfynol yn cael ei sicrhau, bydd y gwelliannau’n gwneud gwahaniaeth go iawn i gwsmeriaid symudol yng Nghymru. Mae disgwyl y bydd y ddarpariaeth yn cyrraedd 86% wrth i gwmnïau ffonau symudol rannu eu mastiau presennol a buddsoddi mewn safleoedd newydd. Rydym wedi darparu cyngor technegol ar y cynlluniau.

Arwain y ffordd gyda 5G

Lansiwyd 5G – y bumed genhedlaeth o dechnoleg symudol – yn y DU eleni. Cyflwynodd y pedwar rhwydwaith symudol 5G i 40 o drefi a dinasoedd yn y DU.

Bydd 5G yn fersiwn well o 4G i ddechrau - yn cynnig cyflymder uwch, mwy o gapasiti a llawer iawn llai o oedi wrth gysylltu. Ond yn y tymor hwy gall gynnal llu o wasanaethau newydd arloesol ar gyfer defnyddwyr dyfeisiau symudol a busnesau, sy’n amrywio o ffermio i ffatrïoedd.  [4]

Dywedodd Elinor Williams, Pennaeth Materion Rheoleiddiol Ofcom Cymru: “Rydyn ni wedi gweld cynnydd calonogol o ran cyflwyno gwasanaethau cyflymach a gwell i bobl Cymru - gydag argaeledd ffeibr llawn yn uwch na’r cyfartaledd yn y DU a 5G bellach ar gael yng Nghymru.

“Ond yn amlwg, mae gofyn gwneud mwy o hyd i gau’r bwlch rhwng ardaloedd trefol ac ardaloedd gwledig. Er bod heriau unigryw o ran cyrraedd rhai o rannau mwyaf anghysbell Cymru, mae’n hollbwysig bod pawb sydd ynghlwm â hyn yn gwneud ei ran wrth wella’r ddarpariaeth band eang a symudol i bobl a busnesau ledled y wlad.”

DIWEDD

NODIADAU I OLYGYDDION

  1. Mae prisiau pecynnau band eang cyflym iawn yn gallu dechrau am tua £20 y mis.
  2. Mae’r hawl i ofyn am gysylltiad boddhaol yn dod o dan y Rhwymedigaeth Gwasanaeth Cyffredinol y mae Ofcom yn ei roi ar waith ar ran y Llywodraeth. Bydd BT yn rheoli ceisiadau am gysylltiadau ledled y DU gyfan, heblaw am yn ardal Hull. KCOM fydd yn gyfrifol am ddarparu band eang boddhaol yn fan hyn.
  3. Mae darpariaeth symudol sylfaenol yn cynnal galwadau a negeseuon testun..
  4. Y flwyddyn nesaf, mae Ofcom yn bwriadu rhyddhau rhagor o donnau awyr sy’n barod ar gyfer 5G drwy arwerthiant, a fydd yn helpu i wella capasiti rhwydweithiau symudol.
  5. Mae’r cytundeb hwn yn amodol ar y Llywodraeth yn ei gymeradwyo’n derfynol.
  6. Data mis Medi 2019 sydd wedi’u cynnwys yn adroddiad Cysylltu’r Gwledydd.
  7. Mae fersiwn ryngweithiol o adroddiad Cysylltu’r Gwledydd ar gael hefyd, sy’n cynnig data ar lefel genedlaethol, awdurdod lleol ac etholaeth seneddol.