Mesurau newydd i greu mwy o degwch i gwsmeriaid ffonau symudol

22 Gorffennaf 2019

  • Rhaid dweud wrth gwsmeriaid ffonau symudol beth yw cost prynu ffonau symudol ac amser ar yr awyr ar wahân
  • Cynlluniau i wahardd ‘contractau cysylltiedig sydd wedi’u hollti’ dros 24 mis
  • Cwmnïau ffonau symudol i gwtogi biliau ar gyfer miliynau o gwsmeriaid y tu allan i gontract ‘wedi’i fwndelu’

Heddiw mae Ofcom wedi nodi ystod o fesurau i greu mwy o degwch i gwsmeriaid ffonau symudol - gan gynnwys mwy o dryloywder, telerau contract sy’n decach ac amrywiaeth o brisiau gostyngol gan weithredwyr.

Mae llawer o gwsmeriaid yn talu am eu ffonau symudol a'r defnydd ohonynt (neu ‘amser ar yr awyr’) mewn un contract wedi’i fwndelu.[1]

Rydym wedi bod yn pryderu y gallai'r cwsmeriaid hyn fod yn talu mwy na sydd raid ar ôl iddynt fynd heibio diwedd cyfnod eu contract cychwynnol, felly gwnaethom ddechrau adolygu'r farchnad y llynedd.

Yr hyn rydym wedi'i ystyried

Roeddem eisoes wedi cynnig opsiynau sy’n cynnwys mwy o dryloywder yn gysylltiedig â phrisiau ffonau symudol; a symud cwsmeriaid yn awtomatig i dariff diofyn fel cynllun ‘SIM yn unig’ cyfatebol pan fydd eu contract cychwynnol wedi dod i ben.[2]

Ers hynny, mae cyfreithiau UE newydd wedi cael eu pasio. Maent yn darparu pecyn o fesurau sydd wedi cael eu dylunio i fynd i’r afael â nifer o’r pryderon rydyn ni wedi’u nodi. Ond nid yw’r newidiadau'n cyrraedd y nod o ran rhoi pwerau cyfreithiol i Ofcom orfodi tariffau diofyn, ac maen nhw’n diystyru mesur o'r fath.

Dengys ymchwil newydd hefyd y gallai tariffau diofyn wneud y sefyllfa’n waeth i lawer o gwsmeriaid. Mae Ofcom wedi dadansoddi'r farchnad yn fwy manwl nag erioed o’r blaen, ac wedi dadansoddi’r prisiau a dalwyd gan y ddau miliwn o gwsmeriaid ffonau symudol sydd ar fargeinion wedi’u bwndelu y tu allan i gontract. Rydym wedi canfod y byddai mwy na chwarter yn talu mwy petaent yn newid i gynllun ‘SIM yn unig’ cyfatebol.

Mesurau gwarchod newydd ar gyfer cwsmeriaid ffonau symudol

Ond rydym yn dal yn poeni am yr 1.4 miliwn o gwsmeriaid ‘y tu allan i gontract’, a fyddai’n arbed arian petaent yn symud i gynllun SIM yn unig rhatach. Gyda’i gilydd, mae'r cwsmeriaid hyn yn talu oddeutu £182m y flwyddyn yn fwy nag y byddent pe baent yn newid i fargen newydd. Felly, rydym yn cymryd ystod o gamau er mwyn gwella tegwch yn y farchnad.

Rheolau tryloywder newydd. O dan reolau newydd yr UE, y mae'n rhaid eu gweithredu erbyn diwedd y flwyddyn nesaf, bydd yn rhaid dweud wrth gwsmeriaid ffonau symudol sy’n ymrwymo i gontract wedi'i fwndelu beth yw cost prynu'r ffôn a'r amser ar yr awyr ar wahân. Rydyn ni eisiau cyflwyno hyn i gwsmeriaid yn y DU cyn gynted ag sy’n bosibl, a byddwn yn nodi ein cynlluniau yn ystod y misoedd nesaf.

Rheolau contract newydd. Mae cwsmeriaid ffonau symudol yn troi’n gynyddol at gontractau ‘sydd wedi’u hollti’ – gyda chontractau ar wahân ar gyfer y ffôn a’r amser ar yr awyr – fel bod nhw’n gallu fforddio ffôn drud mewn rhandaliadau.[3] Rydym yn pryderu y gallai contractau hirach sydd wedi’u hollti ei gwneud yn anodd i gwsmeriaid newid darparwr os oes yn rhaid iddyn nhw dalu am y ffôn yn gyntaf. Heddiw, felly, rydym wedi cynnig rheol newydd i wahardd gweithredwyr gwasanaethau symudol rhag cysylltu contractau sydd wedi'u hollti pan fydd contract y ffôn ei hun yn fwy na 24 mis.

Hysbysiadau pan fydd eich contract yn dod i ben. O dan reolau Ofcom a gyhoeddwyd ym mis Mai, mae’n rhaid i gwmnïau ffonau symudol ddweud wrth gwsmeriaid pan fo eu contract ar fin dod i ben, ac egluro'r bargeinion gorau sydd ar gael gan gynnwys tariff SIM yn unig. Ac, os ydy cwsmer yn dymuno newid i rwydwaith gwahanol, o’r mis hwn gall adael ei ddarparwr presennol drwy anfon neges destun syml.

Lleihau biliau ffonau symudol

Yn olaf, rydym hefyd wedi herio’r diwydiant i gymryd camau i weithredu. Heddiw rydym yn cyhoeddi ymrwymiadau gan nifer o gwmnïau ffonau symudol mwyaf y DU i gwtogi biliau cwsmeriaid.

  • Bydd Virgin Mobile yn symud ei gwsmeriaid sydd y tu allan i gontract i’r cynllun SIM yn unig 30 diwrnod cyfatebol.
  • Bydd Tesco Mobile yn lleihau taliadau misol y cwsmeriaid sydd y tu allan i gontract sy’n gordalu i’r tariff amser ar yr awyr gorau sydd ganddynt i’w gynnig.
  • Bydd O2 yn lleihau’r pris misol ar gyfer ei gwsmeriaid sydd y tu allan i gontract i’r cynllun SIM yn unig 30 diwrnod cyfatebol. Bydd hyn yn berthnasol i’w gwsmeriaid uniongyrchol yn unig, ond bydd O2 yn trafod opsiynau i gwsmeriaid sy’n ymrwymo i gontractau O2 gyda gwerthwyr trydydd parti.
  • Bydd Vodafone ac EE yn gostwng eu prisiau i gwsmeriaid sydd allan o gontract am fwy na thri mis. Bydd y naill gwmni a’r llall yn cadarnhau lefel y disgownt hwn cyn diwedd y flwyddyn. Rydyn ni’n disgwyl i’w disgownt ystyried lefel yr arbedion sydd ar gael petai cwsmeriaid yn newid i dariff SIM yn unig tebyg.

Three yw’r unig un o’r prif ddarparwyr sydd wedi gwrthod rhoi unrhyw ddisgownt i’w gwsmeriaid sydd y tu allan i gontract. Felly, bydd y cwsmeriaid hyn yn parhau i ordalu ac ni fydd y mesurau gwarchod yn berthnasol iddynt os ydyn nhw’n aros ar eu cynllun presennol.

Daw'r prisiau gostyngedig i gyd i rym erbyn mis Chwefror 2020.

Dywedodd Lindsey Fussell, Cyfarwyddwr Grŵp Defnyddwyr Ofcom: “Mae ein hymchwil yn dangos marchnad ffonau symudol gymhleth, ac nid yw pawb yn cael bargen deg.

“Felly, rydym yn cyflwyno ystod o fesurau i wneud pethau’n fwy teg i gwsmeriaid ffonau symudol, ac yn gwneud yn siŵr nad ydym ni’n gwneud y sefyllfa’n waeth i gwsmeriaid.

“Bydd pob un o’r prif gwmnïau ffonau symudol – ac eithrio Three – hefyd yn cwtogi biliau i filiynau o gwsmeriaid sydd wedi mynd heibio diwedd cyfnod eu contract cychwynnol.”

Y camau nesaf

Ymgyrch newid: yn yr hydref, bydd Ofcom yn lansio ymgyrch gwybodaeth i ddefnyddwyr er mwyn tynnu sylw at fanteision newid darparwr ffôn symudol a band eang.

Prisiau band eang: yn ddiweddarach eleni, byddwn yn adrodd ar ein hadolygiad o sut mae cwmnïau yn gosod eu prisiau band eang, a pham fod rhai cwsmeriaid yn talu mwy nag eraill – yn enwedig y rheini a allai fod mewn sefyllfaoedd bregus.

NODIADAU I OLYGYDDION

  1. Mae contractau wedi’u bwndelu wedi gostwng fel cyfran o gontractau talu misol o 74% yn 2014 i ddim ond 46% yn 2019. Yn ystod y cyfnod hwn, mae contractau SIM yn unig 12 mis wedi codi o 15% i 34%.
  2. Roeddem hefyd wedi codi pryderon, er bod contractau sy’n cael eu hollti yn golygu mwy o hyblygrwydd a thryloywder mewn prisiau, gallai rhai contractau sy’n cael eu hollti glymu cwsmeriaid i gontractau rhy hir gyda darparwyr – hyd at 36 mis mewn rhai achosion.
  3. Mae’r 1.4 miliwn yma o gwsmeriaid yn talu gormod, ar gyfartaledd, ychydig o dan £11 y mis yn fwy nag os bydden nhw’n newid i gytundeb SIM yn unig tebyg. Mae hyn yn gyfystyr â chyfanswm o oddeutu £182m y flwyddyn. Fodd bynnag, gan ystyried bod y rhan fwyaf o’r cwsmeriaid hyn y tu allan o’u contract am lai na blwyddyn, y swm blynyddol cyfartalog y gallai pob un ohonyn nhw ei arbed ydy £74.
  4. Mae contractau wedi’u hollti wedi mynd pedair gwaith yn fwy yn ystod y pedair blynedd diwethaf, o 4% yn 2014 i 16% yn 2018.