Mae'r cynnwys hwn ar gael yn Saesneg yn unig.

Pobl Ifanc a Hysbysebu Alcohol

16 Tachwedd 2007

Crynodeb gweithredol

Cefndir

  • Ofcom (y Swyddfa Gyfathrebiadau) yw rheoleiddiwr y diwydiannau cyfathrebiadau yn y DU gyda chyfrifoldebau ar draws teledu, radio, gwasanaethau telegyfathrebiadau a chyfathrebiadau di-wifr. Sefydlwyd Ofcom ar 29 Rhagfyr 2003 ac mae’n disodli’r Comisiwn Teledu Annibynnol, yr Awdurdod Radio, y Comisiwn Safonau Darlledu, Oftel a’r Asiantaeth Cyfathrebiadau Radio.
  • Yr Awdurdod Safonau Hysbysebu (ASA) yw’r corff hunan reoleiddio yn y DU ar gyfer sicrhau bod yr holl hysbysebion yn gyfreithiol, yn weddus, yn onest ac yn eirwir. Sefydlwyd ASA ym 1962 gan y diwydiant marchnata er mwyn rheoleiddio hysbysebion oedd yn ymddangos yn y cyfryngau heb fod yn gyfryngau darlledu (e.e. y wasg, posteri, sinema). Rhaid i gyfathrebiadau marchnata yn y cyfryngau nad ydynt yn darlledu cydymffurfio gyda Chôd Hysbysebu, Hyrwyddo Gwerthiant a Marchnata Uniongyrchol Prydeinig (Côd CAP).
  • Mae Deddf Cyfathrebiadau 2003 yn ei gwneud yn ofynnol i Ofcom adolygu ei swyddogaethau a thalu sylw i ba raddau y mae ei ddyletswyddau yn debygol o gael eu hyrwyddo neu eu diogelu gan hunan reoleiddio effeithiol. Yn erbyn y cefndir hwn, penderfynodd Ofcom y gallai ymagwedd hunan reoleiddio tuag at reoliadau hysbysebu wedi’i ddarlledu fod yn well ar gyfer trafod y mater cynyddol o gydgyfeiriant yn deillio o dwf cyfathrebiadau digidol yn hytrach na’r system statudol gyfredol. Credai hefyd y byddai un pwynt cyswllt i ddefnyddwyr ar gyfer materion hysbysebu ar draws yr holl gyfryngau yn well i’r cyhoedd yn hytrach na’r ymagwedd ddarniog tuag at reoleiddio hysbysebu.
  • Felly ym mis Tachwedd 2004 dirprwyodd Ofcom y cyfrifoldeb o ddydd i ddydd dros gymhwyso codau hysbysebu darlledu i ASA (Asiantaeth Safonau Hysbysebu). Ar yr un pryd dirprwywyd y cyfrifoldebau dros y Codau Safonau Hysbysebu Teledu a Radio i’r Pwyllgor Darlledu Ymarfer Hysbysebu (BCAP) y corff sy’n gwneud rheolau i’r diwydiant yn cynnwys hysbysebwyr, asiantaethau a chyfryngau darlledu. Dim ond gyda chytundeb Ofcom y gall BCAP wneud newidiadau i’r Codau ac yn dilyn ymgynghoriad cyhoeddus ar ôl ymgynghori gyda’r Pwyllgor Ymgynghorol Hysbysebu annibynnol (AAC).
  • Yn gynharach ym mis Gorffennaf 2004 roedd Ofcom wedi ymgynghori ar gynigion i adolygu Adran 11.8 o’r Côd Safonau Hysbysebu ar gyfer hysbysebu teledu yn berthynol i ddiodydd alcoholaidd. Daeth y penderfyniad i adolygu’r rheolau yn erbyn cefndir o bryder cyffredinol am ymddygiad yfed ymysg pobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifanc, yn cynnwys gôr yfed neu ymddygiad gwrth cymdeithasol yn gysylltiedig gydag yfed. Un o dasgau cyntaf BCAP, yn dilyn contraction allan, oedd dyfeisio Nodiadau Canllaw yn cwblhau’r drefn hysbysebu alcohol arfaethedig.
  • Yn dilyn ymgynghori, daeth y rheolau newydd ar gyfer hysbysebu teledu i rym ar 1 Ionawr 2005 gyda chyfnod o ras tan 30 Medi 2005 i hysbysebwyr oedd efallai eisoes wedi ymrwymo eu hunain i ymgyrchoedd nad oedd efallai yn cydymffurfio gyda’r rheolau diwygiedig. Ar y cyd gyda’r broses hon addasodd y Pwyllgor Ymarfer Hysbysebu (CAP) y rheolau alcohol yn y Côd Hysbysebu nad oedd yn darlledu. Ymysg amcanion eraill, anelwyd y newidiadau yn y Codau at atal apêl gryf hysbysebu alcohol i’r rhai dan 18 oed ac yn enwedig ei atal rhag bod yn gysylltiedig â diwylliant ieuenctid. Er enghraifft mae rheol newydd yn y Côd teledu yn ei gwneud yn ofynnol i hysbysebu alcohol ‘beidio â bod yn debygol o apelio’n gryf at bobl dan 18 oed, yn enwedig trwy adlewyrchu neu fod yn gysylltiedig â diwylliant ieuenctid’.
  • Mae’r rheolau newydd bellach wedi bod mewn grym am dros ddwy flynedd ac mae’r astudiaeth ymchwil a gynhaliwyd yn 2005 a ddarparodd feincnod ar gyfer deall agweddau tuag at ‘hysbysebu alcohol’ wedi’i ddiweddaru i edrych ar unrhyw newidiadau mewn agweddau ar ôl newid y rheoliadau.

Troednodyn:

1.- Ofcom/ASA (2005) Young People and Alcohol Advertising – An investigation of alcohol advertising prior to the Advertising Code changes. http://www.asa.org.uk/NR/rdonlyres/CC8127C7-D1AE-4092-99B0-335FE2F2A221/0/alcohol_research_2005.pdf

Mae’r ddogfen llawn a'r crynodeb weithredol Gymraeg ar gael isod