I nodi Diwrnod Ymwybyddiaeth Camfanteisio ar Blant (18 Mawrth 2026), mae Ofcom heddiw wedi cyhoeddi canfyddiadau adroddiad ymchwil byd-eang newydd ar gam-drin a chamfanteisio ar blant ar-lein, a gynhaliwyd gan Protect Children – sefydliad anllywodraethol blaenllaw sy’n eirioli dros hawl y plentyn i fod yn rhydd rhag trais rhywiol.
Bob blwyddyn, mae miliynau o ddelweddau a fideos sy'n cam-drin plant yn rhywiol yn cylchredeg ar-lein, gan achosi niwed dwfn a hirdymor i ddioddefwyr a goroeswyr. Er gwaethaf ymdrechion i fynd i'r afael â'r bygythiad hwn, mae graddfa a hygyrchedd deunydd cam-drin plant yn rhywiol (CSAM) ar-lein yn parhau i fod yn her fyd-eang fawr.
O ystyried anferthedd a brys o fynd i'r afael â'r troseddau ar-lein erchyll hyn, rhaid i Ofcom, fel rheoleiddiwr diogelwch ar-lein y DU, arfogi ei hun â'r dystiolaeth, y wybodaeth, a'r mewnwelediadau gorau posibl i lywio ein gwaith.
Yn gyntaf oll, mae hynny'n golygu gwrando ar ddioddefwyr a goroeswyr, y mae eu tystiolaeth ddewr yn amhrisiadwy wrth lywio ein polisïau a'n dull gweithredu. Mae hefyd yn golygu comisiynu a chynnal ymchwil i archwilio sut mae niwed yn amlwg ar-lein. Mae hynny'n cynnwys deall sut mae troseddwyr yn ymddwyn ac yn gweithredu ar-lein, fel y gallwn ddylunio mesurau diogelwch wedi'u targedu i ddiogelu defnyddwyr, lleihau risgiau a nodi cyfleoedd cynnar i atal niwed.
Yr hyn a ganfuwyd gan Protect Children
Nododd Ofcom fwlch nodedig mewn ymchwil ynghylch sut mae troseddwyr gweithredol yn defnyddio gwasanaethau ar-lein i gamfanteisio ar blant. Er mwyn datblygu'r sylfaen dystiolaeth gryfaf bosibl, comisiynwyd Protect Children sy’n arweinydd byd-eang yn y maes ymchwil penodol hwn, i gynnal arolwg dienw ymhlith troseddwyr sydd wedi defnyddio termau allweddair hysbys i chwilio am CSAM ar y we dywyll.
Mae’r hyn a ganfuwyd gan Protect Children yn cynnig cipolwg prin ac uniongyrchol ar ymddygiad, agweddau a defnydd technoleg troseddwyr CSAM yn eu troseddu. Yn gryno, canfyddodd Protect Children:
- Mae cysylltiad cynnar â phornograffi a chynnwys CSAM yn ffactor risg mawr. Mae llawer o ymatebwyr yn dweud eu bod yn blant pan ddaethant i gysylltiad ag pornograffi a CSAM am y tro cyntaf. Erbyn 18 oed, roedd dau o bob tri ymatebydd (65%) wedi gweld pornograffi, a thri o bob pump (59%) wedi gweld CSAM. Daeth tua chwarter (24%) o'r ymatebwyr ar draws CSAM yn ddamweiniol, heb iddynt chwilio amdano.
- Mae troseddwyr yn cyrchu CSAM ar draws nifer o amgylcheddau ar-lein. Mae ymatebwyr yn nodi eu bod yn ffafrio defnyddio llwyfannau gwe dywyll (63%) a gwe agored (61%) ar lefelau tebyg i chwilio am CSAM. Teimlai traean (33%) fod CSAM wedi dod yn anoddach i'w gyrchu, yn enwedig yn ystod y pum mlynedd diwethaf, oherwydd cau safleoedd, cymedroli, plismona, a waliau talu, er nad oedd 44% yn gweld unrhyw newid, a 23% yn credu bod mynediad wedi dod yn haws.
- Mae nodweddion dylunio yn siapio dewisiadau platfform troseddwyr. Mae llawer o droseddwyr yn osgoi platfformau gyda gwiriadau oedran neu ofynion cofrestru llym, ac yn dewis llwyfannau lle gallant gynnal anhysbysrwydd.
- Mae rhwystrau i CSAM a gynhyrchir gan AI yn isel. Mae o leiaf tri o bob 10 ymatebydd (29%) yn nodi eu bod wedi gweld CSAM a gynhyrchir gan AI, tra bod un o bob 10 (10%) wedi’i greu. Mae troseddwyr yn adrodd y gallant, gydag ychydig iawn o ymdrech, gael mynediad at offer AI ac arbrofi gydag awgrymiadau i gynhyrchu cynnwys niweidiol yn gyflym. Mae AI-CSAM nid yn unig yn cael ei gynhyrchu'n unigol, ond hefyd yn cael ei gomisiynu, ei gyfnewid a'i moneteiddio trwy ryngweithio rhwng defnyddwyr, gan greu cymhellion cryf ar gyfer cynhyrchu a chylchredeg.
- Gall negeseuon atal wedi'u cynllunio'n dda leihau ymgysylltu â CSAM. Mae un o bob tri ymatebydd (34%) yn cofio dod ar draws neges rybudd wrth chwilio am CSAM. Er bod llawer o ymatebwyr yn adrodd eu bod yn ddifraw i'r negeseuon, dywedodd nifer sylweddol o ymatebwyr fod y negeseuon hyn yn eu hysgogi i fyfyrio ar neu newid eu hymddygiad. Dywedodd un o bob pum ymatebydd (19%) ei fod wedi cael eu cosbi neu eu gwahardd o blatfform.
Ynglŷn â'r adroddiad
Mae adroddiad Protect Children wedi casglu 20,592 o ymatebion i'r arolwg. Cymerodd y cyfranogwyr ran yn wirfoddol ac ni chawsant unrhyw daliad. Cynigiwyd yr arolwg hefyd mewn sawl iaith i sicrhau cyrhaeddiad byd-eang. Ar ddiwedd yr arolwg, cyfeirwyr y cyfranogwyr at adnoddau atal troseddau; fe wnaeth mwy na 2,200 o ymatebwyr glicio drwodd i'r rhaglen ReDirection, tra bod llawer o ymatebwyr eraill yn dweud bod yr arolwg wedi eu hysgogi i ailystyried eu hymddygiad neu eu cymell i geisio cefnogaeth.
Datblygwyd arolwg Protect Children mewn cydweithrediad ag ystod eang o asiantaethau gorfodi'r gyfraith, cymdeithas sifil, academyddion, llunwyr polisi, rheoleiddwyr, a sefydliadau arbenigol eraill sy'n gweithio i atal cam-drin a chamfanteisio plant yn rhywiol. Maent yn cynnwys Canadian Centre for Child Protection (C3P), Canolfan Ymchwil ar y Cyd y Comisiwn Ewropeaidd a Moore Centre for the Prevention of Child Sexual Abuse.
Gan fod yr ymchwil yn cael ei gynnal mewn cyd-destun ar-lein byd-eang a di-ffin, ni asesodd effeithiolrwydd unrhyw gyfundrefn ddiogelwch ar-lein cenedlaethol, gyfreithiol neu reoleiddiol.
Sut mae Ofcom yn mynd i'r afael â deunydd cam-drin plant yn rhywiol
Mae mynd i'r afael â lledaeniad deunydd cam-drin plant yn rhywiol ar-lein yn un o brif flaenoriaethau Ofcom, o dan y Ddeddf Diogelwch Ar-lein.
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, rydym wedi gosod disgwyliadau clir ar yr hyn y mae angen i wasanaethau ar-lein ei wneud i ddiogelu plant rhag cam-drin rhywiol a chamfanteisio trwy ein Codau diwydiant . Mae'r Ddeddf yn ei gwneud yn ofynnol i wasanaethau leihau'r risg o ddeunydd cam-drin plant yn rhywiol yn ymddangos ar eu safleoedd a rhaid iddynt weithredu'n gyflym i'w ddileu pan fyddant yn ymwybodol ohono. Mae hynny'n cynnwys defnyddio technoleg awtomataidd - a elwir yn paru hash - i ganfod delweddau cam-drin plant yn rhywiol hysbys, a chanfod URL i nodi dolenni sy'n cynnwys y cynnwys. Yn ogystal, argymhellodd ein Codau gymhwyso negeseuon rhybuddio ar wasanaethau chwilio pan fydd defnyddwyr yn chwilio am gynnwys sy'n ymwneud yn benodol â CSAM.
Mae ein mesurau Cod Diogelu Plant hefyd wedi'u cynllunio i sicrhau bod gwasanaethau'n rhoi gwiriadau oedran cadarn ar waith i atal plant rhag cael mynediad at gynnwys niweidiol, fel pornograffi, y gwyddom y gall weithredu fel llwybr i weld deunydd eithafol pellach.
Yn ogystal, fe wnaethom ymgynghori’n ddiweddar ar fesurau diogelwch ychwanegol, yr ydym bellach yn y broses o’u cwblhau. Mae'r rhain yn cynnwys cynigion newydd i: wahardd defnyddwyr sy'n rhannu cynnwys camfanteisio neu gam-drin plant yn rhywiol; gwella canfod deunydd CSAM heb baru hash o'r blaen; sut i ddiogelu plant mewn amgylcheddau ffrydio byw; a hybu mesurau gwrth-ymbincio presennol trwy ei gwneud yn ofynnol i wasanaethau ddefnyddio gwiriadau oedran hynod effeithiol, fel na all dieithriaid sy'n oedolion gysylltu â phlant ar-lein.
Rydym hefyd wedi cymryd camau gorfodi yn erbyn rhai o'r gwasanaethau rhannu ffeiliau a storio sy’n achosi’r tramgwydd gwaethaf. Mae 1fichier.com a gofile.io - a amlygir yn rheolaidd yn ein dadansoddiad am gynnal symiau sylweddol o gynnwys CSAM - wedi cytuno i gryfhau eu hamddiffyniadau trwy weithredu technoleg paru hash canfyddiadol.
Dywedodd Almudena Lara, Cyfarwyddwr Datblygu Polisi Diogelwch Ar-lein, Ofcom:
"Ein prif flaenoriaeth yw atal cam-drin plant a chreu a rhannu deunydd cam-drin plant yn rhywiol. Mae ein gwaith wedi'i wreiddio yn yr effaith ddinistriol y mae'r drosedd hon yn ei chael ar ddioddefwyr a goroeswyr, y mae eu profiadau yn atgyfnerthu'n barhaus y brys o fynd i'r afael â'r niwed hwn.
"Gan weithio'n agos gyda phartneriaid gartref ac yn rhyngwladol, rydym yn gwybod bod atal y gamdriniaeth hon yn gofyn am ddealltwriaeth ddofn o gymhellion troseddwyr a'r ffyrdd y gellir manteisio ar dechnoleg i alluogi'r troseddau hyn.
"Bydd yr ymchwil hwn yn helpu i lywio a chryfhau'r ymdrech fyd-eang i ddiogelu plant ar-lein. O ystyried maint yr her, mae'n rhaid i ni arfogi ein hunain â'r dystiolaeth, deallusrwydd, a mewnwelediadau gorau posibl i arwain ein gwaith."
Dywedodd Jess Phillips AS, y Gweinidog dros Ddiogelu a Thrais yn erbyn Menywod a Merched:
"Wrth i dechnoleg esblygu, felly hefyd mae’r risgiau ac mae'r llywodraeth hon yn cymryd camau cyflym i ddiogelu plant rhag cam-drin rhywiol a chamfanteisio ar-lein.
"Mae'r DU yn falch o arwain yr ymgyrch fyd-eang ar y fasnach ffiaidd hon. Cyn bo hir, bydd unrhyw un sy'n meddu, yn creu neu'n rhannu offer ar gyfer cynhyrchu deunydd cam-drin plant yn rhywiol, yn cyhoeddi canllawiau ar sut y gellir troi technolegau cyfreithlon i'r diben hwn, neu sy'n gweithredu platfformau sy'n lledaenu'r deunydd hwn yn wynebu dedfrydau carchar llym.
"Hoffwn ddiolch i Protect Children ac Ofcom am yr ymchwil hanfodol hon. Mae mewnwelediad o'r fath yn adnod arall sydd ar gael i atal niwed ar-lein ac all-lein, cefnogi dioddefwyr a goroeswyr, a rhoi troseddwyr tu ôl i fariau."
Dywedodd Kerry Smith, Prif Swyddog Gweithredol Internet Watch Foundation:
"Yr hyn sy'n cael ei ddangos yn glir gan yr adroddiad hwn yw pa mor beryglus y gall dod i gysylltiad, hyd yn oed yn ddamweiniol, i ddeunydd cam-drin plant yn rhywiol fod, a sut mae argaeledd deunydd o'r fath yn rhoi plant mewn mwy a mwy o berygl ar-lein ac all-lein.
"Ac mae pethau'n gwaethygu. Mae argaeledd eang offer AI, a'r rhwyddineb y maent yn cael eu cam-drin yn creu byd lle bydd mwy o blant yn wynebu mwy o fygythiadau nag erioed o'r blaen.
"Ni allwn anwybyddu sut mae deunydd cam-drin plant yn rhywiol AI yn atgyfnerthu diddordeb rhywiol mewn plant, yn cyfrannu at normaleiddio cam-drin treisgar, a gall gynyddu'r risg o droseddu cyswllt. Rhaid i gwmnïau technoleg wneud yn siŵr bod offer a phlatfformau newydd yn cael eu hadeiladu gyda diogelwch wrth eu craidd. A rhaid i lywodraethau a rheoleiddwyr nawr weithredu i orfodi'r egwyddor hon."
Dywedodd Mark Bevan, Pennaeth Uned Atal Troseddau yn erbyn Plant, INTERPOL:
"Mae INTERPOL yn cefnogi cyhoeddi’r adroddiad hwn sy'n rhoi cipolwg digynsail i feddylfryd, patrymau troseddu ac ymddygiadau troseddwyr sy'n targedu plant. Bydd y data yn helpu asiantaethau gorfodi'r gyfraith ryngwladol ledled y byd i frwydro yn erbyn cam-drin a chamfanteisio plant yn rhywiol."
DIWEDD