Ers bron i ganrif a hanner , mae'r NSPCC wedi rhoi llais i bob plentyn yn y wlad hon sy'n wynebu camdriniaeth neu esgeulustod. Fel rhywun sy'n cofio Childline yn cael ei sefydlu, mae'n anhygoel meddwl ei fod wedi bod yn helpu plant ers deugain mlynedd.
Yn ystod y cyfnod hwnnw, mae rhai o'r heriau cyffredin y mae pobl ifanc y neu wynebu wedi parhau. Nid yw tyfu i fyny erioed wedi bod yn hawdd.
Ond mae cymaint o agweddau ar fywyd plentyn modern yn gymharol newydd. Deugain mlynedd yn ôl – neu hyd yn oed pump ar hugain, – doedd dim cyfryngau cymdeithasol. Dim fideo ar-lein, hapchwarae, postio na negeseuon. Dim y gallu i roi hoff ar bostiadau, rhannu na emojis.
Fel plentyn cyn y cyfryngau cymdeithasol, nid oeddech chi'n cael hysbysiad oni bai eich bod wedi gwneud rhywbeth difrifol ddrwg yn yr ysgol. Doeddech chi ddim yn poeni am dueddiadau firaol nes i chi gael y clwy'r pennau neu'r frech goch. Eich unig ffôn oedd y set law llychlyd yn y mynedfa.
Heddiw, mae'r byd hwnnw bron yn anadnabyddadwy. Mae gwasanaethau ar-lein wedi tyfu ar gyflymder rhyfeddol. Mae cyfryngau cymdeithasol, chwilio, negeseuon a gemau wedi'u plethu’n ddwfn i fywyd bob dydd. I lawer o bobl, nid yw datgysylltu o'r byd ar-lein yn opsiwn.
Mae cwmnïau wedi canolbwyntio ar uchafu elw, gydag algorithmau wedi'u gosod i wneud y mwyaf o ymgysylltiad. Heb yr amddiffyniadau cywir, megis gwiriadau oedran effeithiol, mae plant wedi bod yn agored i risgiau nad oeddent wedi'u dewis, ar blatfformau na allant eu hosgoi'n realistig.
Ond mae hyn i gyd yn newid.
Mae'r Ddeddf Diogelwch Ar-lein yn cyflwyno dyletswyddau clir ar gwmnïau technoleg. Rhaid iddynt nawr asesu'r risgiau hyn ymlaen llaw, a mynd i'r afael â nhw'n effeithiol.
Mae graddfa'r newid sydd ei angen yn enfawr. Nid yw hyn yn ymwneud â phrosesau newydd neu atgyweiriadau technegol yn unig. Mae'n ymwneud â newid diwylliant sydd wedi gweithredu heb reolau clir ers cenhedlaeth, fel bod diogelwch yn cael ei gynnwys o'r cychwyn cyntaf, nid ei ychwanegu fel ôl-ystyriaeth.
Ac nid yw'r risgiau’n sefyll yn llonydd. Mae AI yn creu gwasanaethau newydd a niwedeidiau newydd - o chatbots pwerus i ledaenu delweddau personol. Rydym yn cefnogi'n gryf y gwaith y mae'r Llywodraeth yn ei wneud i ymateb i hyn ac yn edrych ar gryfhau'r gyfraith.
Yr hyn rydyn ni'n ei wneud
Daeth pwerau Ofcom i rym fis Mawrth diwethaf. Ers hynny, rydym wedi symud yn gyflym.
Rydym wedi cymryd camau gorfodi, sicrhau newidiadau i amharu ar rannu deunydd cam-drin plant yn rhywiol, ac wedi gweld gwasanaethau risg uchel naill ai'n cydymffurfio neu'n rhwystro mynediad i'r DU yn gyfan gwbl.
Rydym hefyd wedi gwneud cynnydd mawr ar sicrwydd oedran. Ers mis Gorffennaf, mae'r rhan fwyaf o ymweliadau dyddiol â safleoedd porn bellach yn gofyn am wiriadau oedran hynod effeithiol.
Mae platfformau mawr, gan gynnwys X, Telegram, Discord a Reddit, hefyd wedi cyflwyno rheolaethau oedran i atal plant rhag cael mynediad at gynnwys i oedolion neu niweidiol.
Hyd yn hyn rydym wedi mynd i'r afael â rhai o'r rhannau mwyaf cas a niweidiol o'r rhyngrwyd – gan gynnwys fforymau hunanladdiad a phlatfformau cam-drin sydd wedi gwrthod ymgysylltu'n iawn. Lle nad yw cwmnïau'n cydymffurfio, byddwn yn parhau i weithredu. Gallai hynny gynnwys dirwyon, ond hefyd mesurau tarfu ar fusnes.
Roeddem ni, fel chi, yn bryderus iawn am adroddiadau bod peiriant AI X Grok yn cael ei ddefnyddio i newid delweddau o blant ac oedolion mewn ffyrdd a oedd yn amhriodol iawn, a heb eu caniatâd. O ganlyniad, ar ddechrau'r flwyddyn, fe wnaethom agor ymchwiliad mawr i X. Ni oedd y rheoleiddiwr cyntaf yn fyd-eang i ddefnyddio ein pwerau ffurfiol yn yr achos hwn, ac rydym yn blaenoriaethu'r ymchwiliad fel mater brys.
Er bod llawer o enghreifftiau o gynnydd i'w croesawu, nid yw'r diwydiant wedi gwneud digon.
O ran y safleoedd mwyaf - enwau cyfarwydd y mae plant yn eu defnyddio fwyaf - mae llawer wedi methu â rhoi diogelwch plant wrth wraidd eu cynhyrchion. Mae bwlch rhwng yr hyn y mae cwmnïau technoleg yn ei addo yn breifat, a'r hyn maen nhw'n ei wneud yn gyhoeddus i gadw plant yn ddiogel ar eu platfformau. Yn gryno, mae gormod o bobl yn dal i flaenoriaethu elw ar draul diogelwch eu defnyddwyr.
Mae rhieni wedi colli ymddiriedaeth yng ngallu cwmnïau technoleg i gadw eu plant yn ddiogel, tra bod y Llywodraeth yn ymgynghori ar fesurau deddfwriaethol pellach i fynd i'r afael â phryder y cyhoedd.
Yr hyn a ddisgwyliwn nawr
Felly, heddiw, rydym yn nodi pedwar o gamau clir am weithredu pellach, fel bod cwmnïau technoleg yn cael eu dwyn i gyfrif yn gyhoeddus am ddarparu'r amgylchedd ar-lein mwyaf diogel posibl i blant y DU – y mae llawer wedi honni, yn breifat yn eu hymgysylltiad ag Ofcom, eu bod o ddifrif am ei gynnig.
Rydym wedi gosod dyddiad cau o 30 Ebrill i Facebook, Instagram, Roblox, Snapchat, TikTok a YouTube i adrodd yn ôl i ni ar y camau gweithredu y byddant yn eu cymryd, ac rydym yn eu hannog i gyhoeddi hyn. Ym mis Mai, bydd Ofcom yn adrodd ar sut mae'r cwmnïau wedi ymateb a bydd yn cyhoeddi unrhyw gamau nesaf ar gyfer gweithredu rheoleiddio.
Yn gyntaf, rhaid i blatfformau o'r diwedd gymhwyso eu rheolau isafswm oedran eu hunain yn briodol. Mae'n bryd cadw plant dan oed oddi ar eu platfformau. Os nad ydyn nhw'n gwneud hynny, sut gallant ddisgwyl i rieni ymddiried ynddynt?
Yn ail, mae'n rhaid iddynt roi amddiffyniadau meithrin perthynas amhriodol a phlant ar waith i atal dieithriaid rhag gallu cysylltu â phlant nad ydyn nhw'n eu hadnabod ar eu platfformau.
Yn drydydd, rhaid iddynt wneud eu halgorithmau’n ddiogel. Algorithmau sy'n darparu argymhellion personol i ddefnyddwyr yw prif lwybr plant at niwed ar-lein. Rydym yn disgwyl i blatfformau gyflawni eu dyletswyddau cyfreithiol.
Yn bedwerydd, rhaid i gwmnïau beidio â phrofi cynhyrchion newydd ar blant. Rhaid asesu risg diweddariadau sylweddol - yn enwedig y rhai sy'n cynnwys deallusrwydd artiffisial - cyn iddynt gael eu defnyddio. Nid yw diogelwch trwy ddylunio yn ddewisol. Dyma'r gyfraith.
Mae gan y cwmnïau hyn ddau fis i ymateb a nodi sut y byddant yn gwneud y newidiadau. Rydym yn eu hannog i wneud y rhain yn gyhoeddus.
Ym mis Mai - yn ogystal ag adrodd ar ymatebion cwmnïau i ni - byddwn yn cyhoeddi blwyddyn gyntaf ein hymchwil i brofiadau ar-lein plant - prawf hanfodol o a yw'r diwydiant yn dod yn fwy diogel mewn gwirionedd.
Ac ni fyddwn yn oedi cyn gweithredu. Lle bydd cynnydd yn brin, byddwn yn defnyddio gorfodi, cryfhau ein rheoliadau, a chefnogi deddfau pellach os yw'r Senedd yn eu dilyn nhw.
Rydym yn glir ynglŷn â'r her. Mae hwn yn faes rheoleiddio hollol newydd. Mae newid sylfaenol a pharhaol yn cymryd amser i'w gyflawni. Yr hyn yr ydym yn ei wneud heddiw yw ategu'r pwysau preifat a roddwn ar gwmnïau gyda her iddynt fod yn atebol i'r cyhoedd ym Mhrydain.
Ni allwn wneud hynny ar ein pen ein hunain. Mae partneriaethau cryf yn hanfodol: nid yn unig gyda'r Llywodraeth a gorfodi'r gyfraith, ond gyda rheoleiddwyr eraill. Er enghraifft, rydym yn gweithio'n agos gyda'r ICO ar sicrwydd oedran.
Ac wrth gwrs, gyda chyrff arbenigol fel yr NSPCC.
Rydych eisoes wedi gwneud cyfraniad enfawr at y newidiadau sy'n digwydd. Ymateb i'n cynlluniau. Helpu i lunio ein Codau. Cynnig cefnogaeth a chyngor beirniadol. Fel elusen plant blaenllaw’r DU, mae eich ymroddiad a'ch arbenigedd yn amhrisiadwy i'n tasg. Felly rydym yn edrych ymlaen at barhau â'r berthynas honno.
Wrth gwrs, bydd Ofcom hefyd yn parhau i siarad â phlant, gan ddeall eu hanghenion a'u pryderon - gan gynnwys y rhai sydd wedi dioddef camdriniaeth neu ecsbloetio. Trwy'r sgyrsiau hyn, ein hymchwil a'n profiad o greu'r rheoliadau a gorfodi'r Ddeddf, byddwn yn parhau i addasu ein dull gweithredu.
Ond drwyddi draw, mae ein neges yn parhau’n glir: i ddefnyddwyr cyfryngau cymdeithasol, yn enwedig plant, ni all niwed fod yn bris at ymgysylltu.
Mae newid eisoes yn digwydd, a heddiw rydym yn mynd ymhellach.
Gyda'ch help, gallwn greu bywyd mwy diogel ar-lein i bob plentyn yn y DU.