Trafferthion signal ar drenau yn eang, yn ôl ymchwil Ofcom

• Datgela ymchwil newydd fod perfformiad symudol yn wael ar rhwng 58% ac 83% o brofion a gynhaliwyd ar drenau, yn dibynnu ar y rhwydwaith symudol
• Mae corff gwarchod yn galw ar gwmnïau symudol, awdurdodau lleol ac eraill i gamu i fyny fel rhan o ymdrech genedlaethol i wella ansawdd a dibynadwyedd gwasanaeth symudol ledled y wlad

Mae rhwydweithiau symudol fel arfer yn cynnig gwasanaeth o ansawdd gwael i deithwyr trên, yn ôl ymchwil newydd gan y rheoleiddiwr Ofcom, sydd heddiw wedi galw am ymdrech genedlaethol i wella cyflwr gwasanaeth symudol yn y DU.

Mesurodd ymchwil Ofcom berfformiad symudol ar draws 24 segment o linellau rheilffordd allweddol yn cwmpasu Cymru, Lloegr a'r Alban, gan ei gwneud yr astudiaeth bwrpasol fwyaf cynhwysfawr sydd ar gael ar y pwnc hyd yn hyn. Edrychodd ar ba mor aml y gallai ffôn gyflawni perfformiad da, a ddiffinnir fel isafswm cyflymder lawrlwytho o 5 Mbit yr eiliad, cyflymderau uwchlwytho o leiaf 1.5 Mbit yr eiliad, ac amser ymateb o 50 milieiliad neu lai, a fyddai fel arfer yn caniatáu i bobl wneud galwadau fideo, ffrydio cynnwys neu sgrolio cyfryngau cymdeithasol [1].

Canfu'r ymchwil fod EE yn bodloni'r safonau hynny ar 42% o'r segmentau o linellau rheilffordd a fesurwyd, Three ar 21%, O2 ar 20% a Vodafone ar 17%.

Mae'r canlyniadau, sy'n adlewyrchu'r realiti i deithwyr ar linellau ledled y wlad, yn dangos, i ormod o bobl, y gall camu ar drên olygu mynd oddi ar y grid.

Mae'r ymchwil yn tynnu sylw at y broblem graidd, nad yw signal symudol o fastiau ar y ddaear ddigon cryf o amgylch llinellau trên a bod rhai mathau o gerbydau yn anodd i signalau basio trwyddo.

Mesurwyd Wi-Fi ar drennau a ddarparir gan gwmnïau trên hefyd, a pherfformiodd yn dda dim ond 1% o'r amser. Roedd hyn yn bennaf oherwydd technoleg hen ffasiwn sy'n darparu'r gwasanaeth, yn ogystal â chapiau cyflymder.

Ar wahân, ochr yn ochr â'r ymchwil, mae Ofcom hefyd heddiw wedi cyhoeddi Cysylltedd Gallwch Ddibynnu Arno, adroddiad ar ailwampio ansawdd gwasanaeth symudol yn y DU lle bynnag y mae pobl yn byw, yn gweithio neu'n teithio.

Mae'n edrych i adeiladu ar uno Vodafone a Three, sydd â rôl bwysig wrth yrru canlyniadau gwell, yn nodi meysydd i'w gwella, ac yn galw ar gwmnïau symudol, awdurdodau lleol, datblygwyr mawr, y Llywodraeth ac eraill i gymryd camau cydgysylltiedig.

Adroddiad heddiw yw'r cam diweddaraf gan Ofcom i wthio am wasanaeth symudol o ansawdd gwell, yn dilyn ei rôl yn cynghori'r Awdurdod Cystadleuaeth a Marchnadoedd ar gymeradwyo'r uno, a lansio ei wiriwr darpariaeth Mapio Eich Ffôn Symudol ei hun y llynedd.

Galwad i weithredu i gael mwy o ddarpariaeth symudol

Mae'r adroddiad yn nodi, er bod rhwydweithiau symudol y DU wedi buddsoddi £10bn ers 2020 a bod y prisiau a delir gan ddefnyddiwr cyffredin wedi gostwng 20% [2], nid yw dibynadwyedd a llyfnder profiadau pobl yn gyson nac yn ddigon da.

Mae'r cyhoedd yn pryderu, nid yn unig ynghylch a oes cwmpas gan eu darparwr, ond pa mor dda mae'n gweithio mewn gwirionedd, a pha mor aml.

Mae mynd i'r afael â'r mater hwn yn galw am ymdrech genedlaethol lle mae'r diwydiant symudol, awdurdodau lleol, y Llywodraeth, datblygwyr adeiladau, landlordiaid mawr ac Ofcom i gyd yn chwarae eu rôl.

Mae'r meysydd allweddol yn cynnwys:

• Buddsoddiad gan gwmnïau symudol. Mae Vodafone-Three wedi gwneud ymrwymiad buddsoddi o £11bn sy'n gyfreithiol rwymol. Byddwn yn monitro’r ddarpariaeth ac yn gorfodi cydymffurfiaeth, ochr yn ochr â'r CMA sy'n dal yr ymrwymiadau ffurfiol. Rydym yn disgwyl i rwydweithiau eraill ymateb gyda'u buddsoddiad eu hunain, ac ar y cyd bydd hyn yn sbardun allweddol ar gyfer gwelliannau.
• Awdurdodau lleol yn camu i fyny. Mae cyfraddau gwrthod ar geisiadau gan rwydweithiau symudol i osod neu uwchraddio seilwaith yn amrywio'n sylweddol. Canfu fod rhai awdurdodau lleol, megis Richmond upon Thames, Glasgow a Chaerdydd, wedi gwrthod mwy na naw o bob 10 cais am gymeradwyaeth ymlaen llaw gan weithredwyr symudol yn ystod y pum mlynedd diwethaf. Rydym am helpu i sicrhau bod ganddynt y data sydd ei angen arnynt i wneud penderfyniadau gwybodus, a byddwn hefyd yn cefnogi'r Llywodraeth yn ei hadolygiad o fframwaith cynllunio ar gyfer datblygiadau telathrebu yn Lloegr.
• Datblygwyr a landlordiaid mawr yn cymryd rhan fwy gweithredol. Byddai'r adeiladau mwyaf, fel canolfannau siopa, yn cael eu gwasanaethu orau trwy gael seilwaith symudol pwrpasol dan do yn hytrach na dibynnu ar signal o'r tu allan, a byddwn yn edrych ar sut y gallwn helpu i hwyluso mwy o fuddsoddiad yn y lleoliadau hyn.
• Codi'r safon ar gyfer rhwydweithiau symudol. Rydym yn cynnig diweddaru'r ffordd rydym yn mesur sut mae rhwydweithiau symudol yn gwneud, gan ddefnyddio data torfol i daflu goleuni ar a ydynt yn darparu perfformiad da o leiaf 90% o'r amser [3].
• Ymgysylltu â’r Llywodraeth ar drenau. Ni fydd cystadleuaeth rhwng rhwydweithiau symudol yn unig yn ddigon i wella signal symudol ar drenau, ac mae'r Llywodraeth wrthi’n ystyried opsiynau ar gyfer sut y gall helpu. Yn ogystal â darparu cyngor technegol i'r Llywodraeth i helpu i lywio ei dull, byddwn hefyd yn edrych ar a oes angen mwy o sbectrwm - y tonnau awyr y mae pob technoleg ddiwifr yn dibynnu arnynt.
• Harneisio technoleg newydd. Gallai atebion arloesol fel technoleg lloeren a rhannu sbectrwm fod yn rhan o'r ateb, yn enwedig mewn ardaloedd gwledig, a byddwn yn parhau i chwarae ein rhan i sicrhau bod y DU ar flaen y gad o ran gwireddu eu manteision.

Rydym am glywed gan bartïon â diddordeb ar y materion a godwyd yn ein hadroddiad ac yn croesawu ymatebion erbyn 29 Gorffennaf.

Dywedodd Cyfarwyddwr Grŵp Seilwaith a Chysylltedd Ofcom, Natalie Black: "Mae pobl yn disgwyl cysylltedd y gallant ddibynnu arno - a bydd ei gyflawni yn gofyn am ymdrech genedlaethol ar y cyd.

"Rydym yn benderfynol o chwarae ein rhan a byddwn yn gweithio'n agos gyda’r diwydiant, llywodraeth, awdurdodau lleol ac eraill i chwalu’r rhwystrau ar gynnydd fel y gallwn alluogi twf economaidd, gwneud bywyd bob dydd yn fwy di-dor, a sicrhau bod pobl yn cael mwy allan o'r gwasanaeth y maent yn talu amdano."

Nodiadau i Olygyddion

1. Cynhaliwyd yr ymchwil rheilffyrdd, a gomisiynwyd gan Ofcom, gan Streetwave. Gwnaed astudiaeth ar wahân, sy'n cwmpasu llinell dram ym Manceinion Fwyaf, gan Opensignal a Streetwave. Rydym hefyd wedi cyhoeddi ymchwil ansoddol gan Jigsaw.
2. Rhwng 2020 a 2025, gostyngodd pris defnydd cyfartalog o wasanaethau symudol 20%, er gwaethaf y defnydd o ddata cyfartalog yn fwy na dyblu.
3. Diffinnir 'perfformiad da' fel cyflymderau lawrlwytho o 5 Mbit yr eiliad o leiaf, cyflymderau llwytho i fyny o 1.5 Mbit yr eiliad, ac oedi o ddim mwy na 50 milieiliad (ms).