Rheolau newydd i ddiogelu pobl a busnesau rhag sgamiau negeseuon symudol

• 100 miliwn o negeseuon amheus wedi’u hadrodd i ddarparwyr symudol y llynedd
• Rheolau newydd Ofcom wedi'u cynllunio i rwystro, cyfyngu a tharfu ar sgamwyr symudol

Mae defnyddwyr ffonau symudol ar fin cael eu diogelu’n well rhag sgamiau negeseuon, o dan reolau newydd a gynigiwyd gan Ofcom i ddarparwyr ffonau symudol eu dilyn.

Gall twyllwyr fanteisio ar wasanaethau negeseuon ffonau symudol i gyrraedd dioddefwyr ar raddfa enfawr, gan eu twyllo i wneud taliadau neu rannu gwybodaeth sensitif. Mae pobl a busnesau yn colli arian ac mae’r negeseuon sgam hyn yn achosi niwsans a gofid.

Dywedodd hanner defnyddwyr ffôn symudol y DU (50%)¹ eu bod wedi derbyn neges amheus rhwng Tachwedd 2024 a Chwefror 2025 drwy neges destun neu iMessage. Amcangyfrifir bod 100 miliwn o negeseuon amheus wedi'u hadrodd i weithredwyr symudol trwy'r gwasanaeth 7726 yn y flwyddyn hyd at fis Ebrill 2025.²

I fynd i'r afael â'r broblem hon, rydym heddiw’n cyhoeddi pecyn cynhwysfawr o fesurau wedi'u cynllunio, gan gynyddu amddiffyniadau’n sylweddol ac adeiladu ar y mentrau mwyaf effeithiol sy’n bodoli eisoes.

Sut mae sgamwyr yn manteisio ar negeseuon symudol

Mae troseddwyr yn defnyddio gwasanaethau negeseuon symudol i dargedu dioddefwyr posibl mewn dwy brif ffordd. Weithiau gallant ddynwared ffrind neu aelod o'r teulu drwy anfon neges destun o rif gwahanol, yn aml yn gofyn am arian mewn sefyllfa argyfwng ffug. Mae'r rhain yn sgamiau negeseuon person-i-berson.

Fel arall, gall sgamwyr ddynwared busnes cyfreithlon, fel negesydd parseli neu asiantaeth y llywodraeth - i dwyllo pobl i glicio ar ddolenni ffug i wneud taliadau neu rannu gwybodaeth sensitif. Mae'r rhain yn sgamiau negeseuon busnes.

Rheolau newydd i rwystro sgamwyr

Mae llawer o ddarparwyr ffonau symudol wedi cymryd camau yn ystod y blynyddoedd diwethaf i nodi a tharfu ar y mathau hyn o negeseuon sgam, gan rwystro tua 600 miliwn a mwy bob blwyddyn.³ Serch hyn, mae negeseuon sgam yn parhau i achosi niwed a gofid sylweddol i ddioddefwyr ac rydym yn disgwyl i'r diwydiant wneud hyd yn oed mwy i ddiogelu pobl a busnesau.

Er mwyn mynd i'r afael â sgamiau negeseuon person-i-berson, rydym yn cynnig bod yn rhaid i ddarparwyr symudol wneud y canlynol:

• gosod terfynau cyfaint ar gyfer cardiau SIM talu-wrth-fynd. Bydd hyn yn ei gwneud hi'n anoddach i sgamwyr anfon neges at nifer fawr o ddioddefwyr posibl ar unwaith;
• rhwystro rhifau a ddefnyddir gan sgamwyr. Rhaid i ddarparwyr ddefnyddio adroddiadau sgam gan gwsmeriaid a thrydydd parti - fel gorfodi'r gyfraith - am rifau ffôn a dolenni gwe sy'n cael eu defnyddio i gyflawni sgamiau. Yna rhaid iddynt atal sgamwyr rhag anfon negeseuon o'r rhifau hyn;
• rhwystro negeseuon sgam wrth eu cludo. Rhaid i ddarparwyr nodi a rhwystro negeseuon sgam sy'n cael eu cario ar eu rhwydweithiau trwy ganfod IDs anfonwyr maleisus, dolenni gwe, a rhifau ffôn.

Er mwyn tarfu ar sgamiau negeseuon busnes, rydym yn cynnig bod rhaid i weithredwyr ffonau symudol a 'chyfunwyr' sy'n trosglwyddo negeseuon symudol busnesau:

• gynnal gwiriadau diwydrwydd dyladwy ymlaen llaw a pharhaus. Rhaid cynnal gwiriadau "Gwybod Eich Cwsmer" effeithiol ar anfonwyr negeseuon busnes newydd er mwyn atal troseddwyr rhag anfon negeseuon testun torfol. Yn yr un modd, dylid cwblhau gwiriadau "Gwybod Eich Traffig", gan gynnwys adolygu gweithgaredd cyfrif ac ymchwilio i adroddiadau o dwyll yn brydlon;
• atal defnyddio enwau anfonwr ffug (a elwir yn IDs Anfonwr Alffaniwmerig). Rhaid i ddarparwyr gadarnhau IDs Anfonwr negeseuon busnes, sy'n dangos gan bwy y daeth neges, yn erbyn gwybodaeth maen nhw wedi'i chasglu am y busnes (i wirio, er enghraifft, nad yw busnes sy'n honni ei fod yn trin gwallt yn anfon negeseuon dosbarthu parseli - sy'n dynodi sgamwr). Rhaid iddynt hefyd gynnal polisi ar restrau ID anfonwyr gwarchodedig ac IDs anfonwr generig (fel 'gwasanaeth cwsmeriaid');
• rhoi prosesau rheoli digwyddiadau ar waith. Pan fydd gweithgaredd sgam yn cael ei nodi, cael gwared ar droseddwyr sy'n defnyddio gwasanaethau negeseuon busnes a dwyn cwmnïau i gyfrif lle nad ydynt wedi cynnal gwiriadau priodol; a
• rhwystro negeseuon sgam wrth eu cludo. Rhaid i ddarparwyr weithredu ar adroddiadau sgam gan ddefnyddwyr a thrydydd parti i ganfod a rhwystro dolenni gwe a rhifau ffôn maleisus.

Mae'r mesurau ymarferol hyn wedi'u cynllunio i darfu ymhellach ar sgamwyr, codi'r safon ar draws y diwydiant symudol a mynd i'r afael â'r bylchau presennol mewn diogelu defnyddwyr a busnesau. Rydym yn disgwyl iddynt leihau nifer y negeseuon sgam y mae pobl a busnesau’n eu derbyn.

Dywedodd Amy Jordan, Cyfarwyddwr Cyflawni Strategaeth Ofcom: "Gall negeseuon sgamiau gael effaith ddinistriol ar eu dioddefwyr. Bydd ein cynlluniau’n sicrhau bod cwmnïau yn defnyddio mesurau profedig yn gyson  i rwystro'r troseddau hyn. Mae hynny'n golygu cloi sgamwyr allan o rwydweithiau a rhwystro cannoedd o filiynau mwy o sgamiau rhag cyrraedd pobl a busnesau bob blwyddyn."

Rydym yn gwahodd adborth ar ein cynigion erbyn 28 Ionawr, ac rydym yn disgwyl cyhoeddi ein penderfyniad terfynol yn yr haf.

Sut i roi gwybod am sgam

Mae mynd i'r afael â sgamiau yn broblem gymhleth sy’n gofyn am ymdrech gydgysylltiedig gan yr heddlu, y llywodraeth, rheoleiddwyr eraill a diwydiant.

Gall pawb helpu i frwydro yn erbyn negeseuon sgam trwy eu hadrodd i 7726. Mae darparwyr ffonau symudol yn defnyddio'r adroddiadau hyn i fonitro gweithgaredd sgam a diweddaru eu hamddiffyniadau rhwydwaith.⁴

Nodiadau i olygyddion:

1. Profiadau o alwadau, negeseuon testun a negeseuon ap amheus, Mawrth 2025
2. Mae 7726 yn rhif y gall pobl anfon neges destun ato ar ddyfais symudol i adrodd am negeseuon symudol neu alwadau digroeso. Mae'r ffigur yn rhyngosodiad o ddata a adroddwyd i ni gan bedwar Gweithredwr Rhwydwaith Symudol y DU (MNOs). Fe wnaethant adrodd cyfanswm o 89.8 miliwn o adroddiadau 7726 gan eu cwsmeriaid rhwng Mai 2024 a Mawrth 2025, gan gynnwys, gyda chyfartaledd o dros 10 miliwn rhwng Rhagfyr 2024 a Mawrth 2025.
3. Amcangyfrif yn seiliedig ar gyfartaledd o ~ 50 miliwn o negeseuon wedi'u rhwystro gan offer canfod sgam a ddefnyddiwyd gan weithredwyr symudol rhwng Ionawr a Mawrth 2025, fel yr adroddwyd i Ofcom.
4. Gweler: Sut i roi gwybod am negeseuon testun sgam a galwadau sgam i 7726.