- Ofcom yn cyhoeddi rheolau newydd i rwystro, cyfyngu a tharfu ar gangiau troseddol sy'n manteisio ar wasanaethau negeseuon symudol i dwyllo dioddefwyr
- Canllawiau cadarn i fynd i’r afael â galwadau sgam o dramor sy'n "ffugio" rhifau symudol y DU
Bydd defnyddwyr ffonau symudol yn cael eu diogelu'n well rhag negeseuon testun sgam, o dan reolau a chanllawiau newydd Ofcom sydd wedi'u cwblhau heddiw.
Mae troseddwyr ledled y byd yn defnyddio sgamiau symudol soffistigedig i dargedu pobl a busnesau yn y DU a'u twyllo i wneud taliadau neu rannu gwybodaeth sensitif. O ganlyniad gall dioddefwyr ddioddef colled ariannol a gofid sylweddol.
Amcangyfrifir bod twyll yn cyfrif am tua 45% o'r holl ddigwyddiadau troseddau a adroddwyd yng Nghymru a Lloegr a chollwyd £1.28 biliwn i droseddwyr yn 2025 [1]. Eleni, dywedodd pedwar o bob deg (40%) o ddefnyddwyr symudol y DU eu bod wedi derbyn o leiaf un neges amheus ar eu ffôn symudol yn ystod y tri mis diwethaf [2].
Er mwyn helpu i fynd i'r afael â'r broblem hon, rydym heddiw yn cyhoeddi pecyn cynhwysfawr o fesurau ymarferol i ddarparwyr symudol eu mabwysiadu er mwyn rhwystro, cyfyngu a tharfu ar sgamwyr. Gan adeiladu ar fentrau arfer gorau presennol y diwydiant, mae'r mesurau hyn wedi'u cynllunio i fynd i'r afael â bylchau mewn amddiffyniad i ddefnyddwyr a busnesau a chodi'r bar ar draws y sector symudol.
Ynghyd â gwaharddiad y Llywodraeth ar ffermydd SIM ac ymrwymiadau gweithredwyr symudol o dan Siarter y Sector Twyll, rydym yn disgwyl i'n hamddiffyniadau cryfach leihau’r tebygolrwydd y bydd pobl a busnesau’n derbyn negeseuon sgam yn sylweddol.
Dywedodd Amy Jordan, Cyfarwyddwr Cyflawni Strategaeth Ofcom:
“Gall sgamiau negeseuon symudol gael canlyniadau dinistriol i ddioddefwyr, gyda gangiau troseddol yn defnyddio technegau mwy soffistigedig i dwyllo eu dioddefwyr.
"Bydd ein hamddiffyniadau newydd i ddefnyddwyr a busnesau a gyhoeddwyd heddiw yn helpu i sicrhau ein bod yn aros un cam ar y blaen trwy darfu ar y gweithgaredd troseddol hwn a’i rwystro wrth y ffynhonnell. Gan weithio'n agos gyda'r Llywodraeth, rheoleiddwyr eraill, gorfodi'r gyfraith a'r diwydiant, rydym yn hyderus y bydd ein hymdrechion ar y cyd yn gwneud gwahaniaeth sylweddol wrth rwystro'r twyllwyr ysglyfaethus hyn.”
Dywedodd y Prif Uwch-arolygydd Amanda Wolf, Pennaeth Gweithrediadau Adrodd Twyll:
"Fel y Llu Heddlu Arweiniol Cenedlaethol ar gyfer Twyll, rydym yn croesawu cyflwyno mesurau amddiffynnol newydd i helpu i gadw defnyddwyr ffonau symudol yn ddiogel rhag twyll trwy alwadau ffug a negeseuon twyllodrus.
"Trwy ei gwneud yn ofynnol i ddarparwyr ffonau symudol fabwysiadu dull newydd, cadarn i adnabod a tharfu ar negeseuon testun twyllodrus, bydd hyn yn helpu i ddiogelu’r cyhoedd rhag troseddwyr sy'n manteisio ar rifau ffonau symudol y DU.
"Os ydych wedi colli arian neu wedi cael eich hacio o ganlyniad i ymateb i neges gwe-rwydo neu alwad dwyllodrus, dylech adrodd i Report Fraud. Yng Nghymru, Lloegr neu Ogledd Iwerddon, ewch i www.reportfraud.police.uk neu ffoniwch 0300 123 2040. Yn yr Alban, adroddwch i Heddlu'r Alban trwy ffonio 101.”
Sut mae sgamwyr negeseuon symudol yn targedu dioddefwyr
Mae troseddwyr yn defnyddio gwasanaethau negeseuon symudol i dargedu dioddefwyr posibl trwy ddau brif ffrwd. Weithiau gallant ddefnyddio cerdyn SIM i anfon negeseuon: er enghraifft, i ddynwared ffrind sy'n anfon neges destun o rif gwahanol, yn gofyn am arian mewn sefyllfa argyfwng ffug. Sgamiau negeseuon person-i-berson yw’r rhain.
Fel arall, gall sgamwyr gael mynediad at wasanaethau negeseuon busnes, yn aml i ddynwared busnes cyfreithlon, fel negesydd parseli neu asiantaeth lywodraethol - i roi pwysau ar bobl i glicio ar ddolenni ffug neu ffonio rhifau sgam i wneud taliadau neu rannu gwybodaeth sensitif. Sgamiau negeseuon busnes yw’r rhain.
Rheolau newydd i atal sgamwyr yn eu traciau
Mae llawer o ddarparwyr symudol wedi cymryd camau yn ystod y blynyddoedd diwethaf i nodi a tharfu ar y mathau hyn o negeseuon sgam, gan rwystro tua 600 miliwn a mwy bob blwyddyn [3]. Er gwaethaf y weithred hon, mae negeseuon sgam yn parhau i achosi niwed a gofid sylweddol i ddioddefwyr, ac rydym bellach yn disgwyl i'r diwydiant symudol wneud hyd yn oed mwy a sicrhau cysondeb ar draws y sector i ddiogelu pobl a busnesau.
Er mwyn mynd i'r afael â sgamiau negeseuon person-i-berson, o dan ein rheolau newydd, rhaid i ddarparwyr symudol gasglu gwybodaeth am negeseuon sgam, dolenni gwe a rhif ffôn gan eu cwsmeriaid a gan sefydliadau gwrth-dwyllo. Rhaid iddynt wedyn:
- blocio rhifau a ddefnyddir gan sgamwyr ac atal troseddwyr rhag anfon negeseuon o'r rhifau hyn.
- blocio negeseuon sgam wrth eu cludo trwy nodi a blocio negeseuon sgam sy'n cael eu cario ar eu rhwydweithiau trwy ganfod dolenni gwe a rhifau ffôn maleisus.
Rhaid i ddarparwyr symudol hefyd osod terfynau cyfaint ar gyfer cardiau SIM talu-wrth-fynd. Bydd hyn yn ei gwneud hi'n anoddach i sgamwyr anfon neges at nifer fawr o ddioddefwyr posibl ar unwaith.
Er mwyn tarfu ar sgamiau negeseuon busnes, rhaid i weithredwyr symudol a 'chyfunwyr' sy'n trosglwyddo negeseuon symudol busnesau:
- cynnal gwiriadau diwydrwydd dyladwy ymlaen llaw a pharhaus. Rhaid cynnal gwiriadau "Gwybod Eich Cwsmer" effeithiol ar anfonwyr negeseuon busnes newydd i atal troseddwyr rhag anfon negeseuon testun torfol. Yn yr un modd, dylid cwblhau gwiriadau "Gwybod Eich Traffig", gan gynnwys adolygu gweithgaredd cyfrifon ac ymchwilio i adroddiadau o dwyll ar unwaith;
- atal defnyddio enwau anfonwr ffug (a elwir yn IDs Anfonwr Alffaniwmerig). Rhaid i ddarparwyr gadarnhau IDs Anfonwr negeseuon busnes, sy'n dangos o bwy y daeth neges symudol busnes, yn erbyn gwybodaeth maen nhw wedi'i chasglu am y busnes (i wirio, er enghraifft, nad yw busnes sy'n honni ei fod yn siop trin gwallt yn anfon negeseuon dosbarthu parseli - sy'n dynodi sgamwr). Rhaid iddynt hefyd gynnal polisi ar restrau ID anfonwyr gwarchodedig ac IDs anfonwr generig (fel 'gwasanaeth cwsmeriaid');
- rhoi prosesau rheoli digwyddiadau ar waith. Lle nodir gweithgaredd sgam, cael gwared ar droseddwyr sy'n defnyddio gwasanaethau negeseuon busnes a dwyn cwmnïau i gyfrif lle nad ydynt wedi cynnal gwiriadau priodol;
- blocio negeseuon sgam wrth eu cludo. Rhaid i ddarparwyr weithredu ar adroddiadau sgam gan ddefnyddwyr a thrydydd partïon i nodi a blocio IDs anfonwr maleisus, dolenni gwe a rhifau ffôn.
Mynd i’r afael â galwadau sgam o dramor
Yn ogystal, rydym heddiw yn cyflwyno canllawiau cryfach sy'n nodi sut y dylai cwmnïau telathrebu diogelu pobl yn y DU rhag galwadau rhyngwladol sy'n dynwared - neu "ffugio" - rhifau symudol y DU. [4]
Mae gangiau troseddol sydd wedi'u lleoli dramor yn aml yn manteisio ar ddioddefwyr drwy efelychu rhifau ffôn y DU y mae pobl yn fwy tebygol o ymddiried ynddynt ac felly’n eu hateb na galwadau o rif rhyngwladol anhysbys.
O dan ein canllawiau cryfach, dylai cwmnïau telathrebu nawr atal ID y galwr ar gyfer galwadau sy'n ymddangos yn pe baent yn dod o ffôn symudol y DU sy'n crwydro dramor, oni bai y gallant wirio ei ddilysrwydd.
Dylai cwsmeriaid yn y DU barhau i fod yn ofalus wrth benderfynu a ddylid derbyn galwadau o rifau sy'n cael eu cadw yn ôl, a all gynnwys galwadau cyfreithlon a phwysig, neu o rifau nad ydynt yn eu hadnabod.
Rhoi gwybod am alwadau a negeseuon sgam
Gall pawb helpu i fynd i'r afael â negeseuon sgam a galwadau symudol trwy eu riportio i 7726. Mae darparwyr symudol yn defnyddio'r adroddiadau hyn i fonitro gweithgaredd sgam a diweddaru eu hamddiffyniadau rhwydwaith.
Nodiadau i olygyddion
- Cyllid y DU, 2026. Adroddiad Twyll Blynyddol 2026. Tudalen 12.
- Ofcom, 2026. Profiadau o alwadau amheus, negeseuon testun a negeseuon ap, C26, negeseuon SMS amheus, RCS a/neu iMessage (wedi'u hail-seilio ar gyfer pob defnyddiwr ffôn symudol). Cynhaliwyd yr arolwg hwn ym mis Chwefror 2026 gan ddefnyddio panel ar-lein gyda sampl gynrychioliadol o boblogaeth y DU 16+ oed.
- Mobile UK
- Amcangyfrif yn seiliedig ar ymatebion i geisiadau ffurfiol am wybodaeth, a oedd yn dangos bod offer canfod sgam gweithredwyr symudol wedi rhwystro c.50 miliwn o negeseuon bob mis rhwng Ionawr a Mawrth 2025 ar gyfartaledd.
- Mae hyn yn adeiladu ar ein gwaith blaenorol i rwystro mwy o alwadau o dramor sy'n dynwared rhifau llinell dir y DU.
Cynnwys cysylltiedig