Cyfarfu Panel Cronfa Radio Cymunedol Ofcom ('y Panel') ddydd Llun 12 a dydd Mawrth 13 Ionawr 2026 i ystyried ceisiadau ar gyfer blwyddyn ariannol 2025-2026.
Yn y rownd ariannu hon, gwelwyd cynnydd sylweddol i'r Gronfa Radio Cymunedol gan yr Adran Diwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS). Yn ogystal â'r dyraniad gwreiddiol o £400,000, darparodd DCMS £500,000 arall, gan gynyddu'r gronfa i £900,000. Ailddyrannodd DCMS hefyd £100,000 a oedd wedi'i neilltuo ar gyfer menter ar wahân. Ynghyd ag arian a ddychwelwyd o grantiau blaenorol a gafodd eu camwario a'u tanwario, daeth hyn â chyfanswm y cyllid a oedd ar gael ar gyfer y rownd hon i £1,004,472.90.
Ystyriodd y Panel bob cais a dyfarnodd gyllid yn seiliedig ar y wybodaeth a ddarparwyd, a chyfeirir at nodiadau canllaw y Gronfa Radio Cymunedol ('y Gronfa'). Ar gyfer pob cais grant, penderfynodd y Panel a ddylid dyfarnu dyfarniad llawn, dyfarniad rhannol neu beidio â dyfarnu unrhyw gyllid.
Yn y cyfarfod:
- Ystyriwyd 115 o geisiadau am grantiau;
- Cyfanswm y cyllid a ofynnwyd amdano yn y ceisiadau hyn oedd £2,930,421;
- Dyfarnwyd grantiau i 47 o ymgeiswyr a oedd yn dod i gyfanswm o £1,004,321.60;
- Ni ddyfarnwyd grant i 68 o ymgeiswyr; ac,
- Y dyfarniad mwyaf a ddyfarnwyd oedd £39,839, a'r lleiaf oedd £7,500. Gwerth cyfartalog y dyfarniad oedd £21,368.54. Mae crynodeb o'r gwobrau ar ddiwedd y datganiad hwn.
Dywedodd Cadeirydd Panel y Gronfa Radio Cymunedol, Mark Jones:
"Roedd y panel yn falch o allu ariannu prosiectau bach a mawr mewn ardaloedd gwledig a threfol. Yn y flwyddyn i ddod bydd amrywiaeth o swyddi sy'n cynhyrchu incwm yn eu lle i alluogi gorsafoedd i ddod yn hunangynhaliol yn ariannol. Yn ogystal, mae'r gronfa wedi talu am hyfforddiant mewn nifer fach o orsafoedd i gefnogi cenhedlaeth newydd o wirfoddolwyr.
Hoffwn ddiolch i bawb a gyflwynodd gynnig a’u sicrhau bod eu cais wedi'i ddarllen a'i drafod gan y panel."
Dywedodd Gweinidog y Cyfryngau, Ian Murray:
"Mae gorsafoedd radio cymunedol wrth galon cannoedd o gymunedau lleol yn y DU. Yn ogystal ag arddangos cynnwys a gynhyrchir yn lleol, maen nhw hefyd yncadw pobl yn gysylltiedig ac yn hysbys am eu hardal.
"Dyna pam rwy'n falch iawn bod y cynnydd yn y cyllid yn helpu bron i 50 o orsafoedd ar draws y pedair gwlad. Bydd y gefnogaeth hon yn sicrhau y gallant barhau i dyfu, creu mwy o swyddi a chyrraedd hyd yn oed mwy o wrandawyr."
Mae'r Panel o'r farn y dylai grantiau o'r Gronfa helpu i hyrwyddo sefydlogrwydd ariannol a chynaliadwyedd gorsaf yn y dyfodol. Felly, roedd cynigion i hyrwyddo diogelwch ariannol hirdymor a swyddi a allai ddod yn hunangynhaliol o fewn tymor y grant yn cael eu ffafrio gan y Panel dros geisiadau am rolau cymorth eraill.
Gwariant Grant ac Adrodd
Os dyfernir grant i'ch gorsaf, rhaid iddi ddarllen yr amodau’n ofalus. Dim ond at y diben dynodedig y gellir gwario'r grant fel yr amlinellir yn y cytundeb. Ni ellir defnyddio'r arian ar gyfer gweithgareddau nad ydynt wedi'u nodi yn y cytundeb, oni bai bod y Panel yn cymeradwyo hyn ymlaen llaw. Os bydd unrhyw beth yn digwydd yn ystod y cyfnod deiliadaeth sy'n effeithio ar wariant arian grant o fewn diben dynodedig y grant neu gyfnod y grant fel y nodir yn y cytundeb h.y. anhawster recriwtio, mae'r unigolyn a recriwtiwyd yn gadael y swydd, neu os ydych chi am ofyn am ail-bwrpasu rhywfaint o'r arian ac ati. Yna byddai Ofcom yn anfon eich cais at y Panel i'w ystyried. Mae'n ofynnol i'r dyfarnwyr gyflwyno adroddiad grant terfynol i Ofcom wyth wythnos ar ôl y dyddiad gorffen deiliadaeth ac ar unrhyw adeg arall y gofynnir amdano gan Ofcom; Cyfrifoldeb y trwyddedai yw cyflwyno hyn.
O ran y ceisiadau a ystyriwyd yn y rownd ariannu hon, hoffai'r Panel wneud y pwyntiau canlynol:
Cymhwysedd
Ni allai’r panel ystyried pedwar cais. Roedd hyn oherwydd bod y trwyddedau a ddelir gan yr ymgeiswyr yn dod i ben o fewn 18 mis ac nid oedd unrhyw gais wedi'i wneud am estyniad. Dylai ymgeiswyr yn y dyfodol wirio dyddiad diwedd eu trwydded ac, os oes angen, gwneud cais am estyniad mewn da bryd.
Darllenwch y nodiadau canllaw
Mae nifer fach o orsafoedd yn parhau i ofyn am grantiau i dalu eitemau fel rhent, biliau cyfleustodau, costau cludo DAB, costau rhaglennu neu wariant cyfalaf. Mae'r canllawiau’n ei gwneud yn glir nad yw'r Gronfa yn cefnogi'r ceisiadau hyn. Nid oes unrhyw eithriadau.
Darparwch yr holl wybodaeth a ofynnwyd amdano
Methodd rhai ymgeiswyr â darparu'r wybodaeth a ofynnwyd amdani yn y ffurflen gais, gan gynnwys disgrifiadau swyddi, gwybodaeth ariannol ac adroddiadau ar grantiau blaenorol y Gronfa Radio Gymunedol. Darparodd ymgeiswyr eraill amlinelliad amwys o'r swydd arfaethedig yn unig.
Dylai ymgeiswyr gyfeirio at y nodiadau canllaw am fwy o fanylion ynghylch yr hyn y dylid ei ddarparu. Trwy beidio â darparu'r holl ddogfennaeth a gwybodaeth y gofynnwyd amdanynt, mae ymgeiswyr yn lleihau effeithiolrwydd eu cyflwyniad.
Costau sy'n gysylltiedig â chyflogau
Wrth wneud cais am swydd i'w hariannu, dylai ymgeiswyr esbonio sut y maent wedi cyrraedd y cyflog arfaethedig. Ar nifer o geisiadau, ni allai'r panel weld sut y cyfrifwyd y swm y gofynnwyd amdano. Nid yw costau amcangyfrifedig ar gyfer sawl eitem, yn enwedig pan gânt eu bwndelu i mewn i un ffigur cyffredinol, yn dderbyniol. Yn y rownd ariannu hon, ni wnaeth rhai ymgeiswyr gynnwys cyfraniadau Yswiriant Gwladol y cyflogwr yn eu costau neu roeddent wedi’u camgyfrifo. Mae sawl adnodd ar-lein a all helpu ymgeiswyr gyda'r cyfrifiadau.
Methodd nifer fach o ymgeiswyr â nodi a oedd swyddi’n llawn amser neu'n rhan-amser, neu a oedd y swm arfaethedig yn cynnwys Yswiriant Gwladol, taliadau pensiwn, ac ati.
Dylai ymgeiswyr sy'n bwriadu cyflogi aelod o staff sicrhau eu bod yn gyfarwydd â deddfwriaeth y Cyflog Byw Cenedlaethol ac unrhyw gynnydd sydd i ddod. Roedd y cynnydd ym mis Ebrill 2026 yn y Cyflog Byw Cenedlaethol er enghraifft ar gael ym mis Medi 2025 ond ni chafodd ei ddefnyddio gan rai ymgeiswyr.
Dylai pob ymgeisydd fod yn ymwybodol o ddeddfwriaeth cyflogaeth a’r hawl i wyliau statudol ac ati.
Hunangyflogaeth
Mae mwy i ymgysylltu â chontractwr hunangyflogedig nag a ystyriwyd gan rai ymgeiswyr. Gall weithio'n dda mewn rhai senarios ond yn llai da - neu ddim o gwbl - mewn eraill.
Dylai ymgeiswyr wirio cyfleustodau ar-lein a ddarperir gan CThEM i weld a yw eu cynllun gwaith yn gymwys ar gyfer statws "hunangyflogedig". Dylai ymgeiswyr ddangos yr oriau gofynnol y maent yn bwriadu contractio'r gweithiwr ar eu cyfer ac felly'r tâl fesul awr y bydd y gweithiwr yn ei dderbyn. Os yw swydd hunangyflogedig yn cael ei hariannu yn seiliedig ar y dystiolaeth a gyflwynwyd i'r panel, dylid nodi, os yw CThEM yn cymryd barn wahanol ar unrhyw adeg, bod rhwymedigaethau treth ac Yswiriant Gwladol ôl-weithredol yn gorwedd gyda’r ymgeisydd.
Cyflog yn seiliedig ar gomisiwn
Dim ond swydd sydd ag oriau clir a chyflog sylfaenol sy'n bodloni'r Cyflog Byw Cenedlaethol y bydd y panel yn ystyried ariannu. Dylai ceisiadau gyfiawnhau unrhyw "Enillion Targed" honedig.
Ffocws clir ar gyfer swyddi
Roedd y Panel o blaid ceisiadau am swyddi y mae gan eu disgrifiadau swydd bwrpas wedi'i ddiffinio'n glir. Mae hefyd yn ddefnyddiol i'r Panel pan fydd ymgeiswyr yn dangos sut y bydd llwyddiant ar gyfer y rôl arfaethedig yn cael ei fesur e.e. gosod targedau.
Roedd rhai ceisiadau aflwyddiannus yn awgrymu rolau lle’r oedd gan y deiliad swydd ystod eang o gyfrifoldebau gan gynnwys rheoli gwirfoddolwyr, rhaglennu a hyd yn oed cyflwyno rhaglenni dyddiol, ochr yn ochr â datblygu refeniw.
Roedd y rhain yn aml yn geisiadau am swyddi Rheolwr Gorsaf. Roedd y Panel yn annhebygol o ffafrio ceisiadau o'r fath oherwydd roedd y deiliad swydd yn annhebygol o neilltuo digon o amser i gynhyrchu incwm, gan wneud y buddsoddiad yn anghynaladwy.
Ceisiadau am sawl swydd
Gwelodd y Panel sawl cais am swyddi lluosog. Argymhellir bod ymgeiswyr yn penderfynu pa swydd unigol fyddai'n fwyaf gwerthfawr a dim ond gwneud cais am gyllid ar gyfer y rôl honno.
Ceisiadau am gyllid ailadroddus
Gwnaeth nifer fach o orsafoedd gais am gyllid estynedig ar gyfer swyddi sydd wedi'u hariannu o'r blaen. Mewn ceisiadau am gyllid ailadroddus, byddai'r Panel yn disgwyl gweld tystiolaeth fel perfformiad deiliad y swydd hyd yma (gan gynnwys incwm a godwyd, er enghraifft). Byddai angen i'r panel hefyd weld rheswm da iawn dros gyllid ailadroddus.
Lle’r oedd ffactorau a effeithiodd yn andwyol ar ddefnydd o gyllid blaenorol, byddai'r Panel yn disgwyl gweld manylion fel y gall wneud asesiad mor deg â phosibl.
Eglurder ynghylch sefyllfa ariannol gorsaf
Byddai'n ddefnyddiol i'r panel pe gallent weld wybodaeth gyfrifon diweddaraf – nid yw cyfrifon o ganol 2024 o reidrwydd yn adlewyrchu'r sefyllfa bresennol yn gynnar yn 2026 felly gall fod yn anodd i'r panel eu hystyried.
Roedd rhai ceisiadau yn cynnwys gwybodaeth ariannol a oedd yn ymddangos i ddangos cronfeydd wrth gefn anghyfyngedig mawr neu elw masnachu sylweddol o flynyddoedd blaenorol. Rhoddodd rhai ymgeiswyr wybodaeth ddoeth am eitemau o'r fath, ond ni wnaeth eraill.
Os oes newidiadau sylweddol rhwng dau gyfnod cyfrifyddu y cyflwynir cyfrifon ohonynt, byddai'n ddefnyddiol cynnwys naratif i esbonio'r newid.
Dylai ymgeiswyr fod yn ymwybodol bod unrhyw ddiffyg eglurder o bosibl yn anfantais i'w cais, gan y gallai roi argraff gamarweiniol o gyflwr eu cyllid.
Nododd y Panel hefyd fod rhai gorsafoedd yn rhan o sefydliadau ehangach a allai fod yn gallu cynnig cymorth ariannol tra nad oedd gorsafoedd eraill yn glir ynghylch eu perthynas â'r sefydliadau mwy hyn.
Ffioedd rheoli
Gofynnodd sawl cais am ganran fawr o'r grant a ofynnwyd amdano ar gyfer "ffioedd rheoli". Nid yw'r gronfa’n talu'r rhain. Lle gofynnir am "gostau" eraill, dylid eu rhestru’n llawn a dylai ymgeiswyr sicrhau nad ydynt yn cynnwys eitemau nad yw'r gronfa’n eu cefnogi.
Gofynnwch i rywun wirio'ch cais ddwywaith
Roedd un neu ddau o geisiadau’n aneglur mewn mannau neu'n anodd eu darllen. Roedd rhai’n cynnwys gwallau neu yn anghyson yn amcanion y swydd arfaethedig. Mae'n cynorthwyo cais os yw person nad oedd yn rhan o’i ysgrifennu gwreiddiol yn ei "brawfddarllen" cyn iddo gael ei gyflwyno.
Gwerthwch eich straeon llwyddiant
Mwynhaodd y Panel ddarllen hanes byr o'r orsaf a'i gweithgareddau cyfredol. Roedd y panel yn falch o ddysgu am y gorsafoedd hynny a oedd yn gallu dangos eu gwaith rhagorol a'u gwerth cymdeithasol.
Adborth
Nid yw'r Panel yn darparu adborth unigol. Bydd adborth llafar ar gael, os bydd gorsafoedd yn dymuno cysylltu ag Ofcom. Byddai'r Panel yn argymell yn gryf bod gorsafoedd yn gofyn am adborth os ydynt yn bwriadu ailgyflwyno cynigion ar gyfer yr un swydd neu brosiect yn y dyfodol. Dylai ailgyflwyniad o'r fath ddangos sut y defnyddiwyd yr adborth hwnnw yn y cais newydd.
| Trwyddedai | Gorsaf | Pwrpas | Swm a Roddwyd |
| Cheshire Media & Arts CIC | Strawberry Radio | Rheolwr Codi Arian a Datblygu Busnes | £25,000 |
| HHCR, Basingstoke Community Radio | Basingstoke Community Radio | Swyddog Gweithredol Gwerthu Hysbysebu | £15,600 |
| HK Media And Training Limited | 107FM | Rheolwr Cynaliadwyedd Busnes | £24,000 |
| Exeter Community Radio Ltd | Phonic FM | Staff Rhan Amser | £10,500 |
| Vectis Radio CIC | Vectis Radio | Rheolwr Codi Arian a Nawdd | £14,846 |
| Mighty Radio Ltd | Mighty Radio | Swyddog Strategaeth Fusnes ac Ymgysylltu â'r Gymuned | £23,000 |
| Bradford Community Broadcasting Ltd | BCB106.6fm | Codi Arian a Datblygu Busnes BCB | £39,839 |
| Nevis Community Radio Ltd | Nevis Radio | Swyddog Gweithredol Cymorth Busnes | £17,200 |
| Wolverhampton Community Radio Training CIC | WCR FM | Swyddog Ymgysylltu â Busnes | £8,800 |
| Radio St Austell Bay CIC | Chaos | Rheolwr Cyfrif Gwerthu | £35,500 |
| BBA Media | Westside Radio | Rheolwr Masnachol | £24,950 |
| Phoenix FM Limited | Phoenix FM | Swyddog Datblygu Busnes | £22,260 |
| Premier Radio CIC | Premier Radio | Rheolwr Gwerthu a Datblygu Busnes | £36,500 |
| Community Sounds and Stories CIC | Radio Lear | Rheolwr Datblygu Busnes | £17,000 |
| Merseyside Dementia Friendly Radio CIC | Merseyside Dementia Friendly Radio | Rheolwr Codi Arian a Nawdd | £25,000 |
| Gaydio Brighton Ltd | Gaydio Brighton | Swyddog Codi Arian/Nawdd | £32,294 |
| Verulam Community Radio Limited | Mix 92.6 | Gwerthwr | £15,220 |
| London Musicians’ Collective Limited | Resonance FM | Swyddog Ymddiriedolaethau a Sefydliadau | £17,325 |
| Legacy901 Community Interest Company | Legacy 90.1FM | Rheolwr Masnachol Strategol | £21,736 |
| Gwy-Môn Media Ltd | MônFM | Cydlynydd Gwirfoddolwyr a Datblygu Cymunedol | £33,762 |
| Kirkcaldy Community Radio SCIO | K107FM | Cydlynydd Ymgysylltu â'r Gymuned a Hyfforddiant Gwirfoddolwyr | £13,514 |
| Koast Radio | Koast Radio | Rheolwr Cysylltiadau Busnes a Chymunedol | £16,500 |
| The NR5 Project | Future Radio | Cydlynydd Gwirfoddolwyr | £19,371 |
| Waterfront Media CIC | Black Country Radio | Swyddog Ymgysylltu â'r Gymuned | £20,000 |
| Caithness FM Ltd | Caithness FM | Codi arian/ cymorth gweinyddol | £18,000 |
| East Coast FM (SCIO) | East Coast FM | Codi arian | £7,800 |
| Salford Community Radio Limited | Salford City Radio | Swyddog Cynhyrchu Incwm | £34,350 |
| ROQ Raw Radio Limited | Asian Community Radio | Rheolwr Codi Arian a Nawdd | £18,000 |
| Radio Panj Limited | Radio Panj | Rheolwr Datblygu Busnes a Rheolwr Datblygu Cynulleidfa | £34,000 |
| Radio Ikhlas | Radio Ikhlas | Swyddog Datblygu Busnes | £21,333 |
| CRFM CIC | Radio Carlisle | Rhaglen Hyfforddiant a Datblygu Sgiliau CRFM a Chydlynydd Cymorth a Sefydlu i Wirfoddolwyr | £19,664 |
| Andover Radio Mono | Andover Radio | Rheolwr Datblygu Busnes | £18,250 |
| Radio Lisburn Live CIC | Radio Lisburn Live | Rheolwr Datblygu Busnes | £19,000 |
| Vale of Glamorgan Broadcasting CIC | Bro Radio | Arweinydd yr Academi | £11,750 |
| PENISTONE COMMUNITY RADIO LTD | Penistone FM | Rheolwr Ymgysylltu â'r Gymuned a Strategaeth Busnes | £18,462.60 |
| Cultural Media Enterprise | Unity 101 Community Radio | Cydlynydd Cymorth a Datblygu Gwirfoddolwyr | £18,000 |
| Commedia Sheffield | Sheffield Live! | Codi arian | £21,274 |
| Switch Radio | Switch Radio | Swyddog Datblygu ac Allgymorth | £21,443 |
| North Manchester FM Community Interest Company | North Manchester FM | Codi arian | £7,500 |
| Ambur Community Radio Limited | Ambur Radio | Rheolwr Gwirfoddoli a Datblygu | £18,739 |
| Affinity Media NE CIC | Affinity Radio | Rheolwr Datblygu Busnes | £33,123 |
| Radio Newquay and Media Limited | Radio Newquay | Swyddog Gwerthiant Rhan-amser | £15,000 |
| Tamworth Radio Broadcasting CIC | Radio Tamworth | Rheolwr Datblygu Busnes | £16,763 |
| Wirral Christian Media Limited | Flame CCR | Rheolwr Datblygu Busnes | £16,213 |
| Out North East | Pride Radio | Rheolwr Masnachol | £20,316 |
| Outreach FM Limited | Outreach Radio | Rheolwr Datblygu Busnes | £35,624 |
| Reprezent Ltd | Reprezent | Rheolwr Datblygu a Chynaliadwyedd Gorsafoedd | £30,000 |