Contractau


Staff looking at stock in a warehouseOs ydych chi’n bwriadu ymrwymo i gontract newydd, bydd angen i chi ystyried ambell beth cyn gwneud hynny.

Er enghraifft:

  • A fydd y swm rydych chi’n ei dalu pob mis yn aros yr un fath dros gyfnod y contract?
  • Ydych chi wedi gweld beth yw cyfnod sylfaenol y contract sydd wedi'i gynnig i chi, a faint o gyfnod rhybudd sydd angen i chi ei roi i’ch darparwr?
  • Os bydd y telerau rydych chi wedi cytuno arnynt ar ddechrau’r contract yn newid neu’n cynyddu’n annisgwyl, beth yw eich hawliau?

Mae'r dudalen hon yn helpu i ateb y cwestiynau hyn.

Pris tanysgrifiadau craidd a mathau o gontract

Mae'r pris tanysgrifiadau craidd – fel arfer y pris mae’n rhaid i chi ei dalu bob mis – yn debygol o fod yn un o’r ffactorau pwysicaf wrth i chi ddewis contract. Gall fod yn un o’r canlynol:

  • Sefydlog - byddwch chi’n cytuno ar un pris sy’n aros yr un fath dros gyfnod cyfan y contract e.e. £20/mis am 24 mis.
  • Haenog - byddwch chi’n cytuno i dalu gwahanol brisiau ar wahanol adegau, e.e. £X/mis am y 12 mis cyntaf a £y/mis am yr ail 12 mis.
  • Amrywiol - byddwch chi’n cytuno i dalu pris tanysgrifiad craidd dros gyfnod sefydlog y contract, ond bydd gan y darparwr yr hawl i gynyddu’r pris fel y mae’n dewis.

Nid yw’n gwneud gwahaniaeth pa fath o gontract sydd gennych chi, mae’n rhaid i’r pris tanysgrifiad craidd neu’r prisiau rydych chi’n cytuno i’w talu gael eu cyflwyno’n glir ac yn dryloyw i chi wrth werthu'r cynnyrch.

Codi prisiau ar ganol contract

O dan reolau Ofcom (a elwir yn ‘Amodau Cyffredinol’), rhaid i ddarparwyr cyfathrebiadau roi o leiaf un mis o rybudd i bob busnes ynghylch unrhyw newid yn eu contract sy’n debygol o achosi niwed sylweddol iddynt, gan gynnwys codiad yn y pris rydych chi wedi cytuno arno.

Os bydd y pris y cytunwyd arno yn cynyddu gan achosi ‘niwed sylweddol’ i chi, mae gennych chi’r hawl felly i ganslo'r contract hwnnw heb gael eich cosbi. Cofiwch fod hyn yn wir hyd yn oed os ydych chi o fewn ‘cyfnod sylfaenol y contract’.

Os nad yw eich darparwr yn rhoi’r hawl yn awtomatig i chi adael y contract heb gael eich cosbi ar ôl codi pris, ond eich bod chithau’n credu bod y cynnydd yn un sy’n achosi ‘niwed sylweddol’ i chi, gallech godi’r mater gyda'ch darparwr.

Bydd penderfynu a yw codi’r pris yn niweidiol iawn i’ch busnes yn dibynnu ar eich amgylchiadau penodol a natur eich contract a’ch defnydd. Dylech fod yn barod i ddarparu tystiolaeth o’r rhain i’ch darparwr.

Canllawiau ychwanegol i warchod busnesau bach (gyda 10 neu lai o weithwyr)

Mae Ofcom wedi cyhoeddi canllawiau ychwanegol ar sut ddylai darparwyr weithredu’r rheolau hyn i warchod defnyddwyr a busnesau bach rhag cynnydd annisgwyl mewn prisiau.

Ynddo, mae’n dweud os yw darparwr am gyflwyno unrhyw gynnydd yn y pris (prisiau) tanysgrifiad misol y mae'r cwsmer wedi cytuno arno wrth brynu'r cynnyrch, dylai cwsmeriaid gael un mis o rybudd o’r cynnydd a chael yr hawl i adael y contract heb gael eu cosbi.

Mae rhagor o wybodaeth yn ein rhestr wirio am gynnydd mewn prisiau a phethau i'w hystyried wrth fynd am gontract ffôn neu fand eang newydd.

Gofyn am delerau contract

Florist on phoneMae gan bob busnes yr hawl i ofyn bod gwybodaeth benodol yn cael ei chynnwys yn eu contract ar ffurf glir, ddealladwy a hwylus. Gall hyn gynnwys:

  • Gwybodaeth ynghylch a oes unrhyw wasanaethau’n cael eu cyfyngu mewn unrhyw ffordd;
  • Manylion lefelau ansawdd sylfaenol y gwasanaeth, e.e. ansawdd y gwasanaeth drwy'r amser a’r amser cysylltu cychwynnol;
  • Y gwasanaeth i gwsmeriaid a’r gwasanaeth cynnal a chadw a ddaw gyda'r contract;
  • Manylion hyd y contract ac amodau adnewyddu a gofynion defnydd; a
  • Manylion unrhyw ffioedd mae’n rhaid eu talu wrth derfynu contract (gan gynnwys ffioedd terfynu’n gynnar)

I gael mwy o fanylion am y wybodaeth y cewch ofyn amdani, ewch i Amod Cyffredinol  9.2(a)-(m).

Gwybodaeth glir

Os ydych chi’n ddefnyddiwr busnes bach (gyda 10 neu lai o weithwyr) ac yn meddwl ymrwymo i gontract newydd ar gyfer eich llinell dir neu wasanaeth symudol, rhaid i’r darparwr roi gwybodaeth allweddol am y contract cyn i chi lofnodi.

Ar gyfer contractau symudol, rhaid i hyn fod ar ffurf ysgrifenedig (e.e. drwy lythyr neu e-bost). Ar gyfer gwasanaethau llinell dir, rhaid darparu hyn naill ar ffurf ysgrifenedig neu dros y ffôn. O fis Mehefin 2015 ymlaen, rhaid gwneud hyn gyda chontractau band eang hefyd.

Rhaid i’r wybodaeth hon gynnwys pryd y bydd y contract yn cychwyn, y prif ffioedd a’r drefn canslo.  Rhaid i ddarparwr ffôn symudol esbonio hefyd sut mae unrhyw fargeinion a chymhellion (e.e. arian yn ôl) yn gweithio.

Os nad ydych yn siŵr iawn am yr hyn maen nhw'n gofyn i chi gytuno arno, rydym yn awgrymu nad ydych chi’n llofnodi nes eich bod yn deall telerau’r contract hwn yn llawn.

Cofiwch ystyried a fydd unrhyw ffioedd ychwanegol yn berthnasol i’r contract rydych chi’n bwriadu ymrwymo iddo. Gallai’r rhain gynnwys costau ar gyfer elfennau ychwanegol o’r gwasanaeth, costau i adael y gwasanaeth yn gynnar, costau ar gyfer biliau papur, a chostau am beidio â rhoi digon o rybudd os byddwch chi’n canslo’r gwasanaeth neu’n newid darparwr.

Contractau sy'n cael eu hadnewyddu'n awtomatig

Mae contractau sy'n cael eu hadnewyddu'n awtomatig yn gontractau sy’n symud yn awtomatig i gyfnod contract sylfaenol newydd – gyda chosbau am adael – oni bai fod y cwsmer yn penderfynu peidio ag adnewyddu.

Os ydych chi’n fusnes bach (gyda 10 neu lai o weithwyr) gyda gwasanaethau band eang a/neu linell dir, ni chaiff eich darparwr adnewyddu cyfnod eich contract yn awtomatig. Rhaid iddo gael eich caniatâd am bob cyfnod contract sylfaenol newydd. O 31 Rhagfyr 2011 ymlaen, gosododd Ofcom waharddiad ar gontractau sy'n cael eu hadnewyddu'n awtomatig ar gyfer defnyddwyr preswyl a busnesau bach.

Dylai busnesau sydd â mwy na 10 o weithwyr ddarllen eu telerau’n ofalus i weld a ydyn nhw’n cael eu hadnewyddu’n awtomatig cyn llofnodi.  Os yw contractau sy’n bodoli’n barod yn cynnwys telerau adnewyddu’n awtomatig, gall y busnesau hyn gysylltu â’u darparwr i drafod adnewyddu unrhyw gyfnod contract sylfaenol.

Cyfnodau contract sylfaenol a ffioedd terfynu’n gynnar

Dylech roi sylw penodol i hyd y contract, neu i ‘cyfnod sylfaenol y contract’ wrth ddewis gwasanaeth a darparwr. Dyma hyd lleiaf y gwasanaethau mae’n rhaid i chi ymrwymo ar ei gyfer.

Os byddwch yn canslo’ch gwasanaethau cyn i ddyddiad y hyd lleiaf fynd heibio, mae’n bosib y bydd rhaid i chi dalu ffioedd terfynu’n gynnar. Gallai'r ffioedd hyn fod yn sylweddol, a dylech edrych ar delerau ac amodau eich contract wrth lofnodi.

Dylech fod yn ymwybodol hefyd o’r cyfnod rhybudd mae angen i chi ei roi os byddwch chi’n canslo neu’n newid eich gwasanaethau.

Architects looking at plansDylai'ch darparwr wneud yn siŵr nad yw’r amodau neu'r drefn ar gyfer terfynu contract yn eich atal rhag newid darparwr.  Gallai hyn gynnwys, er enghraifft, ffioedd gormodol am derfynu’n gynnar neu gyfnodau hir iawn o rybudd.

Cytundebau lefel gwasanaeth

Mae’n bosib y bydd cytundeb lefel gwasanaeth yn rhan o gontract eich busnes. Dim ond hanner y mentrau bach a chanolig sy’n ymwybodol o gytundebau lefel gwasanaeth felly gwnewch yn siŵr eich bod yn holi’ch darparwr wrth lofnodi.

Bydd cytundeb lefel gwasanaeth yn diffinio telerau'r gwasanaeth a ddarperir i chi, ac yn nodi gwybodaeth am gefnogaeth ac atebion i broblemau. Mae darparwyr yn cynnig pecynnau gyda lefelau gwell o ofal am bris premiwm, ac mae’n bosib y bydd pecynnau gwahanol yn dod gyda chynnyrch gwahanol.

Gwnewch yn siŵr eich bod yn holi eich darparwr am gytundebau lefel gwasanaeth a lefel y gwasanaeth y gallwch ddisgwyl ei gael drwy’r amser. Gall hyn fod yn bwysig dros ben i’ch busnes. Gall cytundebau lefel gwasanaeth gynnwys materion tebyg i:

  • amseroedd gosod ac atgyweirio namau;
  • pa mor gyflym mae’r cwmni’n gweithredu gydag ymholiadau neu gwynion
  • lefelau darpariaeth;
  • cyflymder y cysylltiad;
  • lleiafswm dyddiau heb wasanaeth

Mae modd cael gwarantau lefel gwasanaeth mewn cytundebau lefel gwasanaeth, ac fel arfer bydd trefniadau talu iawndal ar gael os na fydd y cytundeb lefel gwasanaeth yn cael ei fodloni.

Rhoi barn am y dudalen hon

Oedd y dudalen hon yn ddefnyddiol?