Namau a phroblemau gyda band eang a llinellau tir

15 October 2015

Broadband routerYdych chi’n cael problemau gyda'ch ffôn cartref neu’ch band eang?

Ydych chi’n teimlo bod eich gwasanaeth band eang yn arafach o lawer nag oedd o’n arfer bod? Ydych chi wedi dechrau cael problemau wrth gysylltu, neu oes yna nam ar eich llinell ffôn?

Er nad oes neb yn gallu gwarantu gwasanaeth heb nam, dylai eich darparwr fod yn gweithio’n galed i gynnal y lefel o wasanaeth roedd wedi’i addo.

Rydym yn gwybod y gall fod yn rhwystredig pan fydd pethau’n mynd o chwith. Os ydych chi’n cael problemau, mae’r canllaw hwn yn egluro sut gallwch chi eu datrys.

Mae’n cynnwys cyngor i’ch helpu i wybod beth sydd wedi achosi nam a rhoi gwybod i’ch darparwr, yn ogystal â gwybodaeth am beth ddylai eich darparwr fod yn ei wneud i ddatrys y broblem a beth ddylen nhw ei wneud os ydy hyn yn cymryd mwy o amser na’r disgwyl.

Dod o hyd i nam

Ydych chi wedi gwneud unrhyw newidiadau yn ddiweddar?

Mae newidiadau syml o amgylch eich cartref weithiau’n gallu effeithio ar gyflymder cysylltiad eich band eang. Mae’r rhain yn gallu cynnwys:

Defnyddio cebl estyniad ffôn neu newid eich gwifrau. Mae ceblau estyniad yn gallu achosi ymyriant sy’n arafu eich cyflymder. Os oes yn rhaid i chi ddefnyddio cebl estyniad, defnyddiwch gebl newydd o ansawdd uchel sydd â’r hyd lleiaf posibl. Mae ceblau sydd mewn coil neu mewn clymau hefyd yn gallu effeithio ar gyflymder.

Os oeddech chi wedi prynu eich contract ffôn/band eang ar-lein neu dros y ffôn a'ch bod yn newid eich meddwl am eich contract, gallwch chi ganslo’r gwasanaeth hyd at 14 diwrnod ar ôl i chi ymrwymo i’r contract.

Os ydy’r cyflymder band eang rydych chi’n ei gael yn is o lawer na’r amcan gwreiddiol a roddodd eich darparwr i chi, efallai fod gennych chi amddiffyniad o dan y Cod Ymarfer gwirfoddol sy’n berthnasol i’r rhan fwyaf o ddarparwyr gwasanaethau rhyngrwyd.

Microhidlyddion: Mae microhidlyddion yn edrych fel blychau bach gwyn ac yn hollti’r signalau ffôn a band eang fel nad ydynt yn effeithio ar ei gilydd. Dylid eu plygio ym mhob soced ffôn sy’n cael ei ddefnyddio yn eich cartref.

Ychwanegu dyfeisiau trydanol newydd. Credir bod y canlynol i gyd yn effeithio ar lwybryddion - lampau halogen, switshys pylu golau, seinyddion stereo neu gyfrifiadur, goleuadau Nadolig, setiau teledu, monitorau a gwifrau pŵer AC. Cadwch eich llwybrydd cyn belled ag y gallwch oddi wrth ddyfeisiau trydanol eraill yn ogystal â'r rheini sy’n allyrru signalau di-wifr fel ffonau di-wifr, monitor babi ayb.

Symud eich llwybrydd oddi ar y llawr. Ceisiwch roi eich llwybrydd ar fwrdd neu ar silff yn hytrach nag ar y llawr. Bydd lleihau faint o rwystrau sydd rhwng eich llwybrydd a’ch cyfrifiadur yn rhoi amrediad di-wifr gwell i chi.

Gwaith adeiladu. Gallai cynyddu nifer neu drwch waliau rhwng y llwybrydd a’r dyfeisiau rydych chi’n eu defnyddio hefyd effeithio ar gyflymder eich band eang.

Os ydych chi’n credu y gallai unrhyw un o’r uchod fod yn achosi eich problemau, cysylltwch â’ch darparwr oherwydd dylai allu eich cynghori ynghylch sut mae gwella eich gwasanaeth. Gallwch chi hefyd ddarllen ein hawgrymiadau ymarferol ar gyfer gwella cyflymder eich band eang.

Ai’r rhwydwaith neu’r offer sy’n achosi’r broblem?

Weithiau mae’r broblem yn gallu bod gyda’r offer mae’r darparwr wedi’i roi i chi, neu’r meddalwedd sydd arno. Mae llwybryddion hŷn, er enghraifft, yn gallu achosi problemau cysylltu ac efallai bydd angen eu huwchraddio i’r model diweddaraf neu efallai bydd angen diweddaru’r meddalwedd. Os ydych chi’n meddwl efallai fod problem gyda'ch llwybrydd, cysylltwch â’ch darparwr. Ond cofiwch, efallai y bydd rhai darparwyr yn codi arnoch chi am un newydd, felly holwch yn gyntaf.

Efallai y bydd eich darparwr yn gallu gwneud diagnosis o unrhyw broblem dechnegol drwy gael mynediad i’ch llwybrydd o bell. Mae hyn yn aml yn cael gwared â’r angen i anfon peiriannydd draw.

Efallai y byddant yn gofyn i chi gysylltu eich cyfrifiadur yn uniongyrchol i’ch llinell ffôn drwy ddefnyddio cebl Ether-rwyd (cebl rhwydwaith cyfrifiadurol - sydd yn aml yn felyn - a ddylai roi cysylltiad cyflymach a mwy dibynadwy i chi). Mae hyn yn helpu i sefydlu a oedd nam ar y llinell.

Efallai byddant hefyd yn cynnal profion cyflymder ar y llinell i weld beth yn union ydy'r cyflymder rydych chi’n ei gael. Gallwch chi hefyd wneud hyn eich hun. Mae gan y safleoedd cymharu prisiau hyn, sydd wedi cael eu hachredu gan Ofcom, Broadband.co.uk, broadbandchoices.co.uk, Cable.co.uk a Simplifydigital brofion cyflymder.

Rhowch gynnig ar ddefnyddio dyfeisiau gwahanol i weld a gewch chi’r un broblem gyda phob un. Os bydd y broblem yn effeithio ar un yn fwy na’r gweddill i gyd, gwnewch yn siŵr bod y meddalwedd diogelwch diweddaraf wedi cael ei osod oherwydd bod firysau cyfrifiadurol a drwgwedd yn gallu arafu perfformiad dyfeisiau.

Ydy'r broblem yn effeithio ar bobl eraill?

Efallai fod y broblem yn fwy cyffredinol na dim ond eich cysylltiad band eang/ffôn chi.

Mae’r rhan fwyaf o ddarparwyr yn cynnig gwiriwr ‘gwasanaeth’ neu ‘statws’ - naill ai ar-lein neu drwy ap - sy’n rhestru problemau mawr mae rhwydweithiau’n gwybod amdanynt.

Dylai'r wybodaeth hon hefyd fod ar gael dros y ffôn, naill ai drwy neges awtomatig neu gan dîm gwasanaeth i gwsmeriaid eich darparwr. Yn aml bydd yr wybodaeth hon yn dweud wrthych chi pryd y bydd disgwyl i’r broblem gael ei thrwsio.

Os nad ydy eich problem chi yno, holwch eich darparwr oherwydd efallai nad yw’n ymwybodol ohoni eto.
Os ydych chi wedi bod heb y lefel o wasanaeth a gafodd ei addo i chi, efallai byddwch chi’n gallu hawlio iawndal neu fathau eraill o iawn - edrychwch isod.

Cysylltu â’ch darparwr

Mae’r rhan fwyaf o ddarparwyr yn cynnig amrywiaeth o ffyrdd i gysylltu â nhw ynghylch nam. Mae’r rhain yn cynnwys dros y ffôn, ar-lein, cyfleuster sgwrsio ar y we neu drwy ap gwasanaeth.

Cysylltwch â’ch darparwr cyn gynted ag sy’n bosibl a cheisio disgrifio’r nam gorau allwch chi.

Disgrifiwch y profion rydych chi wedi’u gwneud yn barod ac eglurwch sut mae’r broblem yn effeithio ar sut rydych chi’n defnyddio’r gwasanaeth.

Efallai y bydd angen i chi egluro:

  • yr adegau o’r dydd pan fydd y broblem yn digwydd,
  • pa mor hir mae hyn wedi effeithio ar y gwasanaeth,
  • ydy'r broblem yn barhaus neu’n digwydd bob hyn a hyn
  • ar gyfer band eang, a fydd hyn ond yn digwydd pan fyddwch chi’n gwneud pethau sy’n defnyddio mwy o ddata, fel llwytho ffilmiau i lawr ac ati.

Os yw’n bosibl, anfonwch gofnod o’r ymyriadau i’ch gwasanaeth at eich darparwr ynghyd â pha mor hir roedd pob ymyriad wedi para.

Symud tŷ?

Os ydych chi’n symud tŷ, holwch i weld pa fath o wasanaeth gall eich darparwr ei gynnig i chi yn eich cyfeiriad newydd.

Os na all eich darparwr ddarparu’r lefel o wasanaeth byddwch chi ei angen yn eich cyfeiriad newydd, mae hi’n werth gofyn iddynt faint byddech chi angen ei dalu os byddech chi eisiau canslo neu newid eich gwasanaeth. Mae polisïau cwmnïau ar hyn yn wahanol; ni fydd pob un yn mynnu eich bod yn talu ffi terfynu cynnar yn yr amgylchiadau hyn.

Trwsio’r nam

Pwy sy’n gyfrifol am drwsio’r nam?

Mae eich contract chi gyda’ch darparwr, a nhw sy’n gyfrifol am sicrhau bod namau’n cael eu trwsio, ac am roi’r wybodaeth ddiweddaraf i chi am y cynnydd.

Beth os nad ydy fy narparwr i yn berchen ar y rhwydwaith?

Hyd yn oed os oes rhywun arall (fel Openreach) yn rheoli’r rhwydwaith sy’n cael ei ddefnyddio i ddarparu eich gwasanaeth, dim ond gyda’ch darparwr bydd angen i chi ddelio â nhw.

Efallai y bydd angen i’ch darparwr drefnu i beiriannydd ddod i’ch eiddo i gynnal profion. Gallai'r unigolyn hwn fod o’ch darparwr chi neu o Openreach. Os bydd angen i’ch darparwr anfon peiriannydd atoch chi, dylent roi gwybod i chi ymlaen llaw os ydynt yn codi ffi am ymweliadau o'r fath ac, os felly, pryd y gallai fod disgwyl i chi dalu a faint (er enghraifft, os bydd y nam ar eich offer). Ni fydd pob darparwr yn codi ffi am ymweliadau gan beiriannydd.

Os oedd eich darparwr wedi addo anfon peiriannydd i’ch gweld chi ac na chyrhaeddodd y peiriannydd, dylech chi gwyno wrth eich darparwr oherwydd efallai y bydd yn cynnig iawndal. Os bydd angen i chi newid amser yr apwyntiad, rhowch wybod i’ch darparwr cyn gynted ag y gallwch chi ymlaen llaw.

iStock_000010367374XSmallPa mor hir dylwn i aros i’w drwsio?

Yn y rhan fwyaf o achosion, dylai eich darparwr allu gweld yn weddol gyflym beth sydd wedi mynd o’i le ac, os oes problem gwasanaeth rhwydwaith, rhoi gwybod i chi sut a phryd bydd yn cael ei drwsio. Os nad ydy eich darparwr yn berchen ar y rhwydwaith, bydd angen iddynt gysylltu â’r cwmni hwnnw ar eich rhan.

Gofynnwch i’ch darparwr sut bydd yn rhoi gwybod i chi am y datblygiadau diweddaraf. Efallai y bydd hyn drwy eu tîm gwasanaeth i gwsmeriaid, ap gwasanaeth neu wrth i chi gofrestru i gael diweddariadau am namau, sef gwasanaeth sy’n cael ei gynnig gan rai darparwyr. Rhowch gyfle rhesymol i’ch darparwr drwsio’r broblem.

Mae rhai cwmnïau yn cynnig gwasanaeth trwsio namau blaenoriaeth ar gyfer cwsmeriaid sy’n dibynnu ar y ffôn oherwydd salwch neu anabledd a bod angen trwsio’r nam ar frys.

Os nad ydych chi’n cael y gwasanaeth nam blaenoriaeth hwn ond byddech chi’n hoffi ei gael, cysylltwch â’ch darparwr i drafod sefydlu hynny.

Aros mewn cysylltiad wrth i namau gael eu datrys

Holwch eich darparwr a ydynt yn cynnig ffyrdd eraill o gael gafael ar eich gwasanaeth wrth i waith trwsio gael ei wneud - er enghraifft efallai byddant yn cynnig gwasanaeth dargyfeirio galwadau neu efallai byddwch chi’n gallu llwytho ap i lawr a fydd yn eich galluogi i gael gafael ar wasanaethau drwy eich dyfais symudol.

Iawndal a chwynion

Oes gan i hawl i gael iawn?

Gan ddibynnu ar yr amgylchiadau, efallai ei bod hi’n briodol i’ch darparwr gynnig rhywfaint o arian yn ôl i chi wrth i’r gwaith trwsio gael ei wneud.

Mewn achosion mwy eithafol, pan fydd y gwaith trwsio yn cymryd llawer mwy o amser (er enghraifft os bydd angen iddynt dyrchu ffyrdd neu gael gafael ar ganiatâd i gael mynediad i dir i wneud y gwaith trwsio), efallai y bydd gennych chi hawl i gael ad-daliad ychwanegol neu gredyd i’ch cyfrif.

Mewn achosion lle rydych chi wedi bod heb y gwasanaeth ers tro, efallai y bydd gennych chi hawl i adael y contract heb gosb - efallai fod un o delerau eich contract sy’n datgan eich bod yn cael gwneud hyn os ydy eich darparwr wedi methu yn ei rwymedigaethau i chi neu wedi torri un o’i amodau allweddol. Os ydy’r cyflymder band eang rydych chi’n ei gael yn is o lawer na’r amcan gwreiddiol a roddodd eich darparwr i chi, efallai fod gennych chi amddiffyniad o dan y Cod Ymarfer gwirfoddol sy’n berthnasol i’r rhan fwyaf o ddarparwyr gwasanaethau rhyngrwyd

Sut mae cwyno?

Os bydd eich darparwr yn methu â thrwsio nam erbyn yr adeg roeddent wedi dweud y byddent yn gwneud hynny, neu os ydych chi’n anfodlon ar y cyfnod mae’n ei gymryd, dylech chi ddilyn eu gweithdrefn gwyno ffurfiol. Dylai’r manylion fod ar gael drwy eu gwefan neu wasanaeth i gwsmeriaid.

Os bydd eich problem yn dal heb ei datrys ar ôl wyth wythnos, gallwch chi gyflwyno eich cwyn i gynllun Dull Amgen o Ddatrys Anghydfod.

Os nad oes modd datrys eich problem, gofynnwch i’ch darparwr am lythyr ‘sefyllfa ddiddatrys’ er mwyn i chi allu cyfeirio eich anghydfod at y cynllun Dull Amgen o Ddatrys Anghydfod perthnasol yn uniongyrchol cyn y terfyn wyth wythnos.

Mae Ofcom wedi cymeradwyo dau gynllun Dull Amgen o Ddatrys Anghydfod - CISAS a Ombudsman Services: Communications.

Bydd eich darparwr yn dweud wrthych chi pa gynllun mae’n aelod ohono, neu gallwch chi ddefnyddio ein  gwiriwr Dull Amgen o Ddatrys Anghydfod.