Mae Ofcom yn gyfrifol am sicrhau bod y gwasanaeth post cyffredinol, a ddarperir gan y Post Brenhinol, yn gynaliadwy ac yn fforddiadwy.
Mae Ofcom yn gosod targedau ansawdd y gwasanaeth fel rhan o'r gwasanaeth cyffredinol ac yn monitro perfformiad yn erbyn y targedau hynny, gan gymryd camau gorfodi yn erbyn y Post Brenhinol pan fydd ansawdd ei wasanaeth yn is na'r gofynion. Mae'r gostyngiad sylweddol mewn cyfeintiau llythyrau wedi lleihau’r arbedion maint wrth danfon llythyrau. Mae hyn wedi cynyddu costau fesul uned ac wedi gwanhau sefyllfa ariannol y Post Brenhinol, gan fygwth cynaliadwyedd y gwasanaeth post cyffredinol. Mae sefyllfa ariannol y Post Brenhinol yn golygu bod rhywfaint o densiwn rhwng yr angen i'r gwasanaeth cyffredinol fod yn gynaliadwy, sicrhau ei fod yn parhau i fod yn fforddiadwy a gwella ansawdd y gwasanaeth.
Mae'r ddogfen hon yn nodi cynigion ymgynghori Ofcom ar gyfer ymestyn y cap prisiau manwerthu presennol ar lythyrau Ail Ddosbarth ar ei lefel bresennol am flwyddyn, hyd at 31 Mawrth 2028. Mae hyn yn golygu na fyddai uchafswm pris y cynhyrchion hyn yn parhau i godi yn gyflymach na chwyddiant, fel y'i mesurir gan CPI. Rydym yn cynnig y dull hwn tra bod y Post Brenhinol yn gweithredu diwygiadau i ddarparu'r gwasanaeth cynhwysol (yn dilyn ein newidiadau i'r rheoliad ym mis Gorffennaf 2025) a'i gynllun gwella ansawdd gwasanaeth, a ddylai, gyda'i gilydd, gael effaith sylweddol ar berfformiad ariannol a gwasanaeth y Post Brenhinol. Mae'r rhain yn hanfodol i sefydlu sylfaen dystiolaeth ddigon penodol i bennu'r dull tymor hwy o brisio.
Rydym wedi defnyddio ein holl bwerau i foderneiddio rhwymedigaethau rheoleiddiol y Post Brenhinol. Mae hyn wedi galluogi'r Post Brenhinol i ymateb i'r gostyngiad parhaus mewn nifer y llythyrau ac yn sicrhau bod y gwasanaeth cynhwysol yn parhau i fod yn addas i'r diben, gan gydnabod bod y ffordd y mae pobl yn defnyddio'r gwasanaeth wedi newid yn sylfaenol. Ym mis Ionawr 2024, gwnaethom osod y cap diogelu presennol a dechrau gwaith ehangach ar ddyfodol y gwasanaeth cynhwysol a phrisio post. Fe wnaethom gyflwyno diwygiadau mawr a roddodd fwy o hyblygrwydd i'r Post Brenhinol yn y ffordd y mae'n dosbarthu llythyrau Ail Ddosbarth. Daeth y diwygiadau hynny i rym ar 28 Gorffennaf 2025.
Dechreuodd y Post Brenhinol weithredu'r model gweithredol newydd ym mis Mehefin 2026, ar ôl iddo ddod i gytundeb gydag Undeb y Gweithwyr Cyfathrebu (CWU) ym mis Ebrill 2026. Mae'r Post Brenhinol bellach yn y broses o gyflwyno'r model newydd ar draws ei holl swyddfeydd dosbarthu a chyflawni ei gynllun gwella ansawdd gwasanaeth. Disgwylir i'r newidiadau hynny helpu i wella costau, sefyllfa ariannol a pherfformiad gwasanaeth y Post Brenhinol, ond mae maint eu heffeithiau yn parhau i fod yn aneglur. Mae angen i'r Post Brenhinol wneud mwy o gynnydd ar y newidiadau sylweddol hyn cyn i ni gael sylfaen dystiolaeth ddigon clir i benderfynu ar ein dull hirdymor. Felly, rydym yn cynnig parhau â'n cap prisiau presennol ar lythyrau Ail Ddosbarth am flwyddyn, tan fis Mawrth 2028, fel ateb tymor byr.
O dan ein dull arfaethedig, byddem yn ymestyn y cap ar ei lefel bresennol am flwyddyn, ar ôl iddo ddod i ben ym mis Mawrth 2027. Rydym yn cydnabod pwysigrwydd gosod y dull hirdymor o ystyried y pwysau ar gynaliadwyedd y gwasanaeth cynhwysol. Felly, rydym yn bwriadu ymgynghori ar ymagwedd hirdymor at wasanaeth cynhwysol a phrisio mynediad yn Ch1 2027/28 a chyhoeddi penderfyniad yn Ch3 2027/28. Byddai ein gwaith yn adeiladu ar ein Galwad am Fewnbwn (CFI) 2025 ar brisio a fforddiadwyedd a mewnbwn rhanddeiliaid a gawsom mewn ymateb i hynny.
Mae'n parhau i fod yn bwysig bod gan bobl fynediad fforddiadwy i'r gwasanaeth post. Er ein bod wedi canfod yn gyson nad yw'r rhan fwyaf o bobl yn wynebu heriau fforddiadwyedd i anfon drwy’r post; yn 2023/24 gwariodd yr aelwyd gyfartalog tua £2.60 y mis ar wasanaethau post (mae hyn yn cyfateb i £0.60 yr wythnos), rydym hefyd yn cydnabod y gallai cyfran fach o bobl fod yn fwy tebygol o wynebu problemau fforddiadwyedd, gyda'r rhai ar incwm is yn fwy tebygol o fod yn agored i brisiau post uwch. Felly, rydym yn parhau i fod o'r farn y byddai cael dulliau mwy targededig ar waith o ran fforddiadwyedd yn cael effaith sylweddol ar ein dull o reoleiddio ac rydym yn croesawu ystyriaeth barhaus y Post Brenhinol o gynllun disgownt wedi'i dargedu.
Ymateb i'r Alwad hon am Dystiolaeth
Cyflwynwch ymatebion gan ddefnyddio'r ffurflen ymateb erbyn 5pm, 27 Tachwedd 2026 fan bellaf.