Mae Ofcom heddiw yn ymgynghori ar set o argymhellion a gynlluniwyd i helpu ystod eang o wasanaethau i gymryd camau gweithredol i rymuso'r cyhoedd drwy ddarparu’r sgiliau a'r wybodaeth sydd eu hangen arnynt i ymgysylltu'n feirniadol ac yn ddiogel â'r cynnwys maen nhw'n ei weld.
Mae gan Ofcom ddyletswydd statudol i hyrwyddo llythrennedd yn y cyfryngau ac mae ein strategaeth tair blynedd yn amlinellu ein cynlluniau a'n dull o gyflawni'r gwaith hwn. Fel rhan o'r dyletswyddau hyn, mae'n ofynnol i ni gyhoeddi datganiad sy'n argymell ffyrdd y gallai gwasanaethau ddatblygu, dilyn a gwerthuso gweithgareddau neu fentrau sy'n berthnasol i lythrennedd yn y cyfryngau.
Rydym heddiw yn ceisio barn ar ein hargymhellion drafft sy'n nodi gweledigaeth glir, uchelgeisiol ac unedig ar gyfer sut y gall gwasanaethau helpu pobl i lywio a ffynnu mewn tirwedd ddigidol sy'n esblygu'n gyflym. Mae'r argymhellion hyn wedi'u cyfeirio at ddarlledwyr, gwasanaethau ffrydio, cyfryngau cymdeithasol a llwyfannau chwilio.
Mae pedwar nod wrth wraidd ein hargymhellion:
- Mae gwasanaethau wedi'u cynllunio i roi dewis ystyrlon i bobl o ran sut maen nhw'n ymgysylltu â chynnwys. Mae hynny'n golygu gwneud dewisiadau dylunio a pholisi cynhwysol o'r cychwyn cyntaf.
- Mae pobl yn cael eu grymuso i siapio a rheoli eu profiad eu hunain. Dylai gwasanaethau roi offer ymarfer i bobl i reoli a phersonoli eu profiadau ar-lein. Rydym am eu gweld yn cefnogi rhieni a gofalwyr i arwain defnyddwyr iau mewn ffordd sy'n briodol i'w hoedran ac yn ymgysylltu â thrydydd partïon i ymestyn cyrhaeddiad eu mentrau llythrennedd yn y cyfryngau.
- Mae pobl yn cael eu cefnogi i ddatblygu sgiliau ymgysylltu beirniadol, gan adeiladu ymddiriedaeth a hyder. Dylai gwasanaethau helpu pobl i ddeall, dehongli ac asesu’n feirniadol hygrededd cynnwys y maent yn dod ar eu traws, gan gynnwys trwy hyrwyddo rhaglenni perthnasol neu gynnwys addysgol. Rydym yn disgwyl i lwyfannau fuddsoddi mewn ymgyrchoedd, cynnwys a phartneriaethau llythrennedd yn y cyfryngau, gan gynnwys y rhai sy'n targedu cynulleidfaoedd amrywiol a heb eu gwasanaethu.
- Gwelliant parhaus yn y meysydd hyn trwy werthuso parhaus. Dylai gwasanaethau gynnal a chyhoeddi gwerthusiadau o effeithiau eu dewisiadau a'u mentrau dylunio.
Mae grymuso pobl i gael mwy o reolaeth dros eu profiad ar-lein yn un o'n blaenoriaethau strategol, yn enwedig wrth i ni barhau i weithredu a gorfodi rheolau newydd o dan y Ddeddf Diogelwch Ar-lein.
Rydym yn cydnabod bod gwasanaethau'n amrywio o ran maint a chyrhaeddiad, ac mae ein hargymhellion arfaethedig wedi'u cynllunio i fod yn gymesur, gan sicrhau y gall pob gwasanaeth chwarae rhan ystyrlon wrth hyrwyddo llythrennedd yn y cyfryngau.
Rydym yn gwahodd barn gan bartïon â diddordeb erbyn 8 Rhagfyr 2025 gyda'r bwriad o gyhoeddi ein set derfynol o argymhellion erbyn Gwanwyn 2026.
Adroddiad: beth sy’n gweithio
Ar wahân heddiw, rydym wedi cyhoeddi adroddiad ar 'beth sy'n gweithio' wrth ddylunio a chyflwyno ymyriadau ‘'hyfforddi'r hyfforddwr' llythrennedd yn y cyfryngau ar gyfer gweithwyr proffesiynol sy'n gweithio gyda phlant a phobl ifanc, gan dynnu ynghyd ddysgiadau o dair rhaglen a gefnogir gan Ofcom.