Heddiw, rydym wedi cyhoeddi ein hymchwil ddiweddaraf ar sut mae plant yn treulio eu hamser ar-lein ac yn rhyngweithio â gwahanol fathau o gyfryngau.
Mae ein hadroddiad Profiadau Ar-lein Plant yn cynnwys cyfoeth o ganfyddiadau am yr hyn y mae plant yn ei wneud pan fyddant ar-lein, a sut maen nhw'n teimlo am eu gweithgareddau ar-lein a'r cynnwys y maent yn dod ar ei draws.
Rydyn ni wedi nodi rhai ohonynt yma. Am fwy o fanylion, edrychwch ar yr adroddiadau ymchwil a'r data y tu ôl i'r adroddiad yn llawn, gan gynnwys: Rhieni a Phlant: Agweddau a Defnydd o Gyfryngau , y Cyfryngau ym Mywyd Plant , Traciwr Diogelwch Ar-lein Plant, a Mesur Ar-lein Goddefol Plant.
Mae plant sy’n defnyddio dyfeisiau yn iau nag erioed
Mae mwyafrif o blant o dan ddwy oed eisoes yn defnyddio sgriniau, ac mae 65% o rieni plant rhwng 6 mis a 2 oed yn dweud bod eu plentyn yn mynd ar-lein. Pan ofynnwyd iddynt a yw eu plentyn byth yn edrych ar sgrin, mae'r mwyafrif helaeth (85%) o rieni yn dweud eu bod yn gwneud hynny. Mae perchnogaeth ffonau clyfar yn cynyddu wrth i blant fynd yn hŷn, ac yn codi'n sydyn o 56% o blant 10 oed i 83% o blant 11 oed, gan bwysleisio sut mae dechrau yn yr ysgol uwchradd yn drobwynt i lawer o blant gael eu ffôn cyntaf.
Fel gyda pherchnogaeth ffôn, mae'r amser a dreulir ar-lein yn cynyddu gydag oedran. Mae plant 8–14 oed yn treulio cyfartaledd o un diwrnod yr wythnos ar-lein , ond mae hyn yn codi i ddau ddiwrnod yr wythnos ar gyfer pobl ifanc 15 i 17 oed.
Mae'r byd all-lein yn chwarae rhan bwysig
Parhaodd ffurfiau traddodiadol o gyfryngau a gweithgareddau all-lein i fod yn llai poblogaidd gyda'r plant y siaradom â nhw. Anaml y byddai teledu byw, radio a chyfryngau print yn rhan o arferion plant, gyda'r rhan fwyaf o'r defnydd o gyfryngau yn digwydd ar ffonau - yn bennaf ar gyfryngau cymdeithasol neu ar gemau.
Roedd darllen er pleser yn anghyffredin iawn, gyda llawer o blant yn dweud eu bod yn cael trafferth ganolbwyntio ar destunau hirach neu ddiffyg diddordeb o'i gymharu â ffurfiau mwy gweledol, rhyngweithiol o gyfryngau. Er bod llawer o blant yn cymryd rhan mewn gweithgareddau all-lein, disgrifiwyd y rhain yn aml fel rhai oedd ond yn meddiannu cyfran fach o'u hamser.
Mae cynnwys niweidiol yn parhau i fod yn broblem
Dywedodd bron i dri chwarter o blant 11-17 oed eu bod wedi gweld cynnwys niweidiol ar-lein, heb fawr o newid ers cyn i reolau diogelwch ar-lein ddod i rym. Ffrydiau wedi’u personoli yw’r prif reswm dros hyn, gyda 35% o blant yn dweud eu bod wedi gweld cynnwys niweidiol wrth sgrolio. Er gwaethaf y risgiau o gynnwys niweidiol, mae'r rhan fwyaf o blant 8-17 oed yn dweud eu bod yn teimlo'n ddiogel (81%) ac yn hapus (71%) ar gyfryngau cymdeithasol a gwasanaethau negeseuon o leiaf y rhan fwyaf o'r amser. Ond mae rhieni’n fwy rhanedig - mae llai na hanner (40%) o rieni plant 8-17 oed yn credu bod manteision cyfryngau cymdeithasol yn gorbwyso'r risgiau, tra bod 38% yn anghytuno.
Defnyddir AI yn helaeth - ond nid yw’n cael ei ddeall yn dda
Defnyddir AI gan dros hanner y plant 8-17 oed (56%) - gan godi i ddwy ran o dair (66%) o’r plant 16-17 oed - yn ogystal â bod yn ffactor yn y cynnwys y mae plant yn ei ddefnyddio. Mae'n cael ei ddefnyddio ar gyfer dysgu, creadigrwydd a thasgau bob dydd, ac mae un o bob deg (11%) o blant 8-17 oed yn dweud eu bod wedi defnyddio AI fel rhywun i siarad ag ef neu 'fel ffrind'.
Fodd bynnag, mae dealltwriaeth gyfyngedig o sut mae AI yn gweithio. Nid oedd yn ymddangos bod llawer o blant gwahaniaethu rhwng gwahanol offer AI, ac ychydig oedd yn cwestiynu eu cywirdeb. Er enghraifft, mae pedwar o bob deg (40%) o ddefnyddwyr AI yn eu harddegau (13-17 oed) yn dweud y byddent yn ymddiried mewn erthygl newyddion a gynhyrchwyd gan AI naill ai cymaint â, neu fwy nag un a ysgrifennwyd gan ddyn, o'i gymharu â 43% a ddywedodd y byddent yn ymddiried ynddi llai. Er bod mwyafrif (52%) o bobl ifanc yn dweud eu bod yn teimlo'n hyderus yn eu gallu i adnabod cynnwys a gynhyrchir gan AI, pan gafodd ei brofi’n ymarferol, nid oedd chwarter (25%) o'r rhai a ddywedodd eu bod yn hyderus yn gallu adnabod y ddelwedd a gynhyrchwyd gan AI a ddangoswyd iddynt yn gywir.
Mae defnyddio cynnwys yn fwy poblogaidd na'i greu
Mae llawer o blant yn tueddu i ddefnyddio/gwylio cynnwys yn hytrach na'i greu. Mae dwy ran o dair (65%) o blant 8-17 oed sy'n defnyddio cyfryngau cymdeithasol yn dweud eu bod yn darllen, gwylio, dilyn neu 'hoffi' cynnwys ar blatfformau cyfryngau cymdeithasol , o'i gymharu â thua thraean (34%) sy'n dweud eu bod yn rhannu, yn gwneud sylwadau neu’n postio cynnwys. Defnyddiwyd platfformau fel TikTok ac Instagram yn bennaf gan blant ar gyfer sgrolio a fideos ffurf fer, tra bod platfformau fel Snapchat a WhatsApp yn cael eu defnyddio ar gyfer cyfathrebu.
Mae gemau’n darparu gofod cymdeithasol yn ogystal â ffynhonnell adloniant
Roedd y rhan fwyaf o blant (72%) yn chwarae gemau ar-lein, gyda dros hanner (55%) o blant 8-17 oed yn defnyddio consol gemau i fynd ar-lein a dros saith o bob deg (72%) yn dweud eu bod yn chwarae ar-lein. Mae'r rhan fwyaf o blant yn chwarae gyda ffrindiau, teulu, neu bobl maen nhw'n eu hadnabod yn bersonol, ond mae llawer yn dweud eu bod hefyd yn rhyngweithio â phobl maen nhw wedi’u cyfarfod ar-lein yn unig: mae dros hanner (55%) yn dweud eu bod yn gwneud hynny o leiaf weithiau, ac mae un o bob pump (20%) yn dweud eu bod yn gwneud hynny'n aml. Dywedodd rhai plant fod gemau’n gweithredu fel adloniant a gweithgaredd cymdeithasol, gan ganiatáu iddynt chwarae gyda ffrindiau neu gwrdd â phobl newydd ar-lein.