Cyngor i ddefnyddwyr: galwadau a negeseuon testun twyllodrus am y coronafeirws

25 Mawrth 2020

Rydyn ni wedi derbyn adroddiadau am alwadau a negeseuon testun twyllodrus yn ymwneud â'r coronafeirws, neu Covid-19.

Mae sgamwyr yn galw ffonau’r cartref ac yn anfon negeseuon testun i ffonau symudol, sy'n cynnwys gwybodaeth anghywir a allai olygu eich bod yn colli arian os ydych yn eu credu.

Mae rhai galwadau a negeseuon testun yn honni eu bod wrth Lywodraeth y DU, meddygfa eich meddyg teulu, y GIG, neu hyd yn oed Sefydliad Iechyd y Byd (WHO).

Yn y galwadau, bydd neges wedi'i recordio neu’r person sy’n galw yn honni eu bod yn cysylltu â chi am y coronafeirws. Efallai y byddan nhw'n cynnig prawf ar gyfer y feirws, triniaeth neu feddyginiaeth effeithiol, neu gallen nhw gynnig trafod eich anghenion meddygol.

Fodd bynnag, mae'r galwadau hyn wedi'u cynllunio i'ch annog naill ai i siarad â gweithredwr, neu i bwyso botwm ar eich ffôn i gael rhagor o wybodaeth.

* Os byddwch yn siarad â gweithredwr, gallech fod mewn perygl o roi eich gwybodaeth bersonol iddynt neu eich manylion ariannol, a allai arwain at ddwyn hunaniaeth neu golled ariannol.

* Os byddwch yn pwyso botwm ar eich ffôn gallech gael eich cysylltu â rhif premiwm cost uchel, a byddech yn atebol am gost galwad sylweddol.

Negeseuon testun– pethau i'w nodi

Yn y cyfamser, mae negeseuon testun twyllodrus yn aml yn cynnwys dolenni neu atodiadau na ellir ymddiried ynddyn nhw. Peidiwch â chlicio arnyn nhw.

Dyma enghraifft o neges destun sgam sy’n Saesneg yn unig, sy’n dweud ei bod wrth Lywodraeth y DU, yn cynnig taliad yn ymwneud â'r coronafeirws. Ar y chwith mae'r testun, ar y dde mae tudalen y wefan a gewch chi os ydych chi'n clicio ar y ddolen yn y testun.

Fodd bynnag, edrychwch ar yr URL – nid yw'n cysylltu â gwefan Llywodraeth y DU. Mae'n wefan ffug sy'n gofyn i chi nodi eich manylion personol – Mae'n sgam ‘gwe-rwydo’ (phishing).

Some scam texts purport to be from the government, but they are actually phishing scams.

Os ydych chi’n meddwl gallai un o'r galwadau neu'r testunau hyn fod yn ddilys – gan eich meddyg teulu er enghraifft – gallwch ffonio meddygfa eich meddyg yn uniongyrchol i weld a ydynt wedi ceisio cysylltu â chi.

Galwadau sy'n honni eu bod oddi wrth Ofcom

Mae rhai o'r galwadau sgam yma hefyd yn honni eu bod wrth Ofcom.

Bydd neges wedi'i recordio neu’r sawl sy’n galw yn honni, gan fod mwy o bobl yn gweithio gartref oherwydd y coronafeirws, fod angen arafu neu ddiffodd eich band eang. Fel gyda'r galwadau sgam ag amlinellir uchod, byddant yn ceisio eich annog naill ai i siarad â gweithredwr, neu i bwyso botwm i gael rhagor o wybodaeth. Os byddwch yn gwneud hyn, gallech wynebu'r un risgiau.

Ni fyddai Ofcom byth yn eich galw chi’n ddirybudd fel hyn. Os ydych yn derbyn un o'r galwadau hyn yn honni mai ni sy’n galw, dewch â’r alwad i ben.

Rhybuddion negeseuon testun swyddogol Llywodraeth y DU

Tra'n cadw llygad am alwadau a thestunau sgam, cofiwch fod Llywodraeth y DU wedi bod yn anfon rhybuddion swyddogol i ffonau symudol. Maen nhw'n cael eu hanfon yn raddol, felly byddwch chi'n derbyn un yn dibynnu ar ba rwydwaith symudol rydych chi'n ei ddefnyddio.

Mae'r rhain yn negeseuon dilys sy'n cynnwys diweddariadau am gyngor diweddaraf y Llywodraeth. Gallai hyn ymwneud â rheolau cyfyngiadau symud er enghraifft.

Mae'r negeseuon testun yma yn dod o ' UK_Gov ' ac yn edrych fel hyn:

The Government has been sending out official alerts to mobile phones: these texts come from 'UK_Gov'.

Yn ogystal ag edrych fel hyn, mae'r testunau'n defnyddio'r un geiriad waeth pa bynnag rwydwaith symudol rydych chi'n ei ddefnyddio.

Os ydych yn derbyn neges sy'n wahanol i hon, nid yw'n debygol o fod yn neges swyddogol gan y Llywodraeth. Dylech felly ei hanwybyddu, ei dileu a rhoi gwybod i eraill amdani.

Sgam gwe-rwydo yn gysylltiedig ag ap olrhain y coronafeirws

Mae'r Sefydliad Safonau Masnach Siartredig (CTSI) hefyd wedi adrodd am sgâm gwe-rwydo yn seiliedig ar ap olrhain coronafeirws  Llywodraeth y DU. Mae rhai pobl wedi derbyn testun sy'n edrych fel hyn.

Llun o neges destun ffug am Covid-19

Llun: CTSI

Nid yw hon yn neges destun swyddogol, ac ni ddylid ymddiried yn y ddolen. Mae'n tywys defnyddwyr i wefan sy'n gofyn iddynt am eu gwybodaeth bersonol. Os ydych chi'n cael neges destun fel hyn, anwybyddwch hi os gwelwch yn dda a chofiwch ei dileu. Gallwch chi roi gwybod am sgamiau fel hyn i Action Fraud.

Beth i'w wneud nesaf

Os byddwch yn derbyn galwad, testun neu gyfathrebiad arall a allai fod yn dwyllodrus, dewch â’r alwad i ben neu dileu'r neges destun ac yna rhowch wybod i Action Fraud, gan gynnwys y rhif a ddefnyddiwyd i gysylltu â chi.

Mae gennym hefyd wybodaeth bellach a allai helpu. Darllenwch ein canllawiau am alwadau a negeseuon niwsans, a sgamiau 'colli galwadau '.